Chevron tìm cách thi hành phán quyết chống lại Ecuador tại Mỹ với số tiền hơn 215 triệu USD

Chevron, công ty dầu khí Mỹ, hiện đang tìm cách nhằm đưa ra trước tòa án tại Mỹ yêu cầu thi hành phán quyết của một tòa trọng tài quốc tế tại La Haye. Theo đó, Chevron đề nghị tòa án công nhận và bắt Ecuador phải trả số tiền 216,19 triệu USD, bao gồm cả khoản bồi thường đã được ấn định từ tháng 11/2025, cùng với lãi suất, chi phí và thù lao pháp lý liên quan.

Trong tháng 2 năm nay, Cơ quan Luật sư Nhà nước Ecuador thông báo phán quyết của tòa trọng tài đã được sửa đổi nhằm điều chỉnh sai sót tính toán, giảm khoản bồi thường xuống còn khoảng 215 triệu USD. Đây là kết quả sửa đổi sau khi tòa chấp thuận một phần kháng cáo.

Tranh chấp bắt nguồn từ giai đoạn 1964-1992 khi Texaco vận hành các hoạt động khai thác dầu trong khu vực rừng Amazon thuộc Ecuador. Các cộng đồng dân cư ở Lago Agrio đã đệ đơn kiện môi trường vào năm 2003, cáo buộc Texaco gây ra thiệt hại nghiêm trọng đến môi trường địa phương.

Toà án Ecuador đã phán quyết buộc Chevron, công ty mua lại Texaco từ năm 2001, phải thanh toán 9,5 tỷ USD nhằm bồi thường các thiệt hại môi trường. Đáp lại, Chevron khởi kiện trọng tài quốc tế tại Tòa Trọng tài Thường trực La Haye vào năm 2009 với lập luận phủ nhận phán quyết của tòa Ecuador.

Năm 2018, tòa trọng tài cho rằng phán quyết từ Lago Agrio đã được tạo ra dựa trên hành vi gian lận và tham nhũng từ phía các nguyên đơn, cáo buộc mà các cộng đồng dân cư bị ảnh hưởng liên tục bác bỏ.

Cho đến hiện tại, chính phủ Ecuador chưa đưa ra tuyên bố chính thức về động thái mới của Chevron tại tòa án Mỹ. Nhưng từ phía trong nước, nhóm quan sát về đô la hóa đã lên tiếng chỉ trích yêu cầu kiện tụng, nhấn mạnh hãng dầu mỏ đang tìm cách thi hành phán quyết tại Mỹ trong khi chưa thực hiện nghĩa vụ theo các bản án của tòa Ecuador bảo vệ quyền lợi của các cộng đồng Amazon.

Quan sát viên cảnh báo nguy cơ Chevron có thể yêu cầu phong tỏa tài sản Ecuador ở nước ngoài nhằm đảm bảo thu hồi khoản tiền bồi thường. Đây là một trong những mối lo ngại lớn trong bối cảnh căng thẳng pháp lý giữa hai bên chưa có hồi kết.

Cùng lúc này, các nhóm nông dân và dân tộc thiểu số thuộc Liên minh Các Nạn nhân Hoạt động Dầu mỏ Texaco (Udapt) đã kêu gọi Chính phủ Ecuador tiến hành phong tỏa số tiền 215 triệu USD mà Chevron phải chi trả, nhằm sử dụng cho việc khắc phục hậu quả và phục hồi môi trường tại Amazon.

Họ đề xuất số tiền này được đầu tư vào hệ thống cung cấp nước sạch cho các tỉnh Sucumbíos và Orellana, cũng như xây dựng một bệnh viện chuyên điều trị các bệnh ung thư có liên quan đến ô nhiễm môi trường.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.