Tổng thống Zelensky thay thế Thủ tướng Svyrydenko và ai sẽ kế nhiệm?

Những điểm chính

• Tổng thống Zelensky nhận đơn từ chức của Thủ tướng Yuliia Svyrydenko sau gần một năm tại vị.

• Chính phủ Svyrydenko được đánh giá tiến bộ nhưng bị nghi ngờ thiếu tính độc lập chính trị.

• Vụ bê bối "Mindichgate" và thay đổi lãnh đạo Văn phòng Tổng thống ảnh hưởng tới sự vận hành chính phủ.

• Svyrydenko nhiều khả năng trở thành đại sứ Ukraine tại Mỹ.

• Sergii Koretskyi được xem là ứng viên hàng đầu thay thế Thủ tướng cùng với các nhân vật như Denys Shmyhal và Mykhailo Fedorov.

Tổng thống Zelensky quyết định thay đổi nhân sự cấp cao giữa bối cảnh chiến sự

Ngày Chủ nhật vừa qua, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky công bố việc Thủ tướng Yuliia Svyrydenko từ chức, một quyết định ít được chú ý dưới các tin tức ầm ĩ như cuộc tấn công tiêu hủy tàu chiến Nga trên Biển Đen hay vụ án liên quan đến vụ bắt cóc và sát hại dân thường bởi binh sĩ lữ đoàn cơ giới 155. Tuy vậy, động thái thay đổi người đứng đầu Chính phủ mang ý nghĩa quan trọng, đánh dấu bước ngoặt trong chính trường Ukraine.

Phía Tổng thống cho biết: "Chúng tôi đã thảo luận chi tiết với Thủ tướng Yuliia Svyrydenko và thống nhất rằng những thay đổi sắp tới đòi hỏi sự đổi mới trong Nội các." Bản thân bà Svyrydenko không chống đối quyết định này và bày tỏ sự biết ơn sâu sắc khi được trao trọng trách trong thời kỳ đầy khó khăn của nước nhà, đồng thời tự hào về những cố gắng của đội ngũ chính phủ dưới sự dẫn dắt của mình.

Hành trình khó lường của Yuliia Svyrydenko trên cương vị Thủ tướng

Yuliia Svyrydenko nhậm chức thủ tướng ngày 17/7 năm ngoái, phụ trách Chính phủ trong mùa đông khắc nghiệt nhất lịch sử Ukraine hiện đại. Thời gian cầm quyền của bà đi kèm với nhiều chính sách dân túy nhằm giảm áp lực giá nhiên liệu cùng xung đột leo thang với Ba Lan. Tuy nhiên, bà được đánh giá là người không thực sự có tư thế độc lập chính trị, dù thường xuyên nhận trách nhiệm cho mọi sáng kiến của chính phủ, kể cả những vấn đề phức tạp.

Đội ngũ nội các do bà dẫn dắt gồm nhiều nhân vật có tiếng như Bộ trưởng Kinh tế Taras Kachka, Bộ trưởng Tài chính Serhii Marchenko và Bộ trưởng Chính sách xã hội Denys Uliutin, tạo nên một trong những chính phủ tiến bộ của Ukraine với ít sai sót nghiêm trọng.

Nguyên nhân và tác động của sự ra đi của Svyrydenko

Yuliia Svyrydenko từng là cánh tay đắc lực của Văn phòng Tổng thống (OP) trong việc điều phối chính sách kinh tế từ năm 2020 đến 2021, trước khi trở thành Bộ trưởng Kinh tế và sau đó Thủ tướng. Tuy nhiên, việc bà thường xuyên bị coi như đại diện của OP khiến nhiều phe đối lập đặt nghi vấn về sự độc lập và vai trò chính trị của bà trong nội các.

Sự thay đổi quyền lực trong Văn phòng Tổng thống sau vụ bê bối tham nhũng "Mindichgate" năm 2025, khi cựu trưởng OP Andriy Yermak bị thay thế bởi Kyrylo Budanov, đã làm giảm sự can thiệp trực tiếp vào công việc nội các, ảnh hưởng đến tính độc lập của chính phủ do Svyrydenko đứng đầu. Một số bộ trưởng trong nội các của bà cũng bị kéo vào các cáo buộc tham nhũng, phải rút lui khẩn cấp.

Bên cạnh đó, sự thiếu ủng hộ từ nghị viện và các chỉ trích về cách bà được bổ nhiệm từ trên xuống mà không có sự tham vấn rộng rãi càng khiến vị thế của Svyrydenko trở nên yếu đuối, góp phần vào quyết định thay đổi nhân sự trước mùa đông được dự báo sẽ còn khắc nghiệt.

Chuyển giao và kỳ vọng kế nhiệm trong bối cảnh chiến tranh kéo dài

Tình hình chiến sự vẫn diễn biến phức tạp với việc Nga duy trì các cuộc tấn công bằng tên lửa tầm xa, trong khi nguồn dự trữ hệ thống đánh chặn tên lửa toàn cầu ngày càng cạn kiệt. Ukraine vì thế cần một chính phủ năng động, ổn định để đối phó với đợt tấn công mới dự kiến trong mùa đông sắp tới.

Dù các cuộc đàm phán với Liên minh châu Âu về mặt kinh tế tiến triển chậm, và Bộ trưởng Giáo dục Oksen Lisovyi vấp phải nhiều chỉ trích về kỳ thi quan trọng cũng như chính sách đào tạo đại học, việc thay đổi nhân sự chủ chốt được cho là cần thiết. Hiện chưa có quyết định chính thức về các vị trí bộ trưởng, nhưng nhiều nguồn tin cho biết khối kinh tế vẫn được giữ nguyên phần lớn, đồng thời các nhân vật chủ chốt như Denys Shmyhal, Mykhailo Fedorov được kỳ vọng tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong nội các mới.

Về tương lai của Svyrydenko, nhiều tờ báo Ukraine dự đoán bà sẽ trở thành đại sứ tại Mỹ, một vị trí trọng yếu trong quan hệ song phương, đặc biệt dựa trên mối quan hệ tốt của bà với đội ngũ chính quyền Donald Trump và vai trò trong thỏa thuận kinh tế quan trọng giữa hai nước năm 2025.

Những ứng viên sáng giá kế vị và lựa chọn của Tổng thống Zelensky

Cuộc gặp gỡ của Tổng thống Zelensky với các nhân vật chủ chốt như Sergii Koretskyi, Mykhailo Fedorov, Denys Shmyhal, Oleksandr Klymenko và thị trưởng Kharkiv Ihor Terekhov đã làm dấy lên nhiều đồn đoán về người kế nhiệm. Trong đó, Terekhov được cho là được cân nhắc cho một vị trí bộ trưởng hơn là chức thủ tướng.

Denys Shmyhal, người từng giữ cương vị thủ tướng lâu nhất kể từ khi Ukraine độc lập và hiện đảm nhiệm vai trò Bộ trưởng Năng lượng, được xem là một ứng viên tiềm năng nhưng việc trở lại ghế thủ tướng trong bối cảnh hiện tại kém khả thi do ông cần tập trung phòng chống khủng hoảng năng lượng đang diễn ra.

Mykhailo Fedorov, người được đánh giá cao về tinh thần cải cách tại Bộ Quốc phòng và vai trò thúc đẩy Ukraine thống lĩnh chiến tranh drone, cũng chưa sẵn sàng cho chức vụ thủ tướng do những cải cách còn đang trong giai đoạn đầu.

Ứng viên được đánh giá cao hiện nay là Sergii Koretskyi, CEO của Naftogaz trong năm vừa qua, người được xem là có khả năng thích ứng với các thách thức kinh tế và chiến tranh đang đặt ra cho Ukraine.

Tổng thể, sự thay đổi lãnh đạo nội các cho thấy quyết tâm của Tổng thống Zelensky trong việc củng cố bộ máy nhà nước, tạo nền tảng vững chắc đối phó với những năm chiến tranh còn cam go phía trước.

Theo Kyiv Post

Câu hỏi thường gặp

Tại sao Thủ tướng Yuliia Svyrydenko từ chức?

Bà từ chức theo thỏa thuận với Tổng thống Zelensky để làm mới Nội các trước mùa đông căng thẳng và sau nhiều áp lực chính trị.

Ai là ứng viên tiềm năng kế nhiệm Thủ tướng Svyrydenko?

Sergii Koretskyi được đánh giá là ứng viên hàng đầu, bên cạnh Denys Shmyhal và Mykhailo Fedorov.

Svyrydenko sẽ làm gì sau khi rời chức Thủ tướng?

Nhiều nguồn tin cho rằng bà sẽ được đề cử làm đại sứ Ukraine tại Mỹ.

Điều gì ảnh hưởng việc thay đổi lãnh đạo Nội các Ukraine?

Vụ bê bối tham nhũng "Mindichgate", thay đổi lãnh đạo Văn phòng Tổng thống và thách thức chiến tranh đang diễn ra.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.