Sức mạnh của lời nói trong thơ phản kháng và câu chuyện về con gián

Trong tuần qua, nhiều cuộc trò chuyện trong một nhóm bạn đọc tập trung vào tiểu thuyết Harry Potter và Đội Phượng Hoàng, nơi những học sinh đứng lên chống lại Bộ Pháp Thuật và các quan chức chính trị như Dolores Umbridge kiểm soát mọi hoạt động, trong bối cảnh bị đe doạ bởi các Death Eaters. Những tình tiết có sự tương đồng rõ nét với thực tế hiện nay, làm tăng thêm sức mạnh của câu chuyện và khả năng phản ánh xã hội.

Giữa lúc đó, những bài thơ nổi tiếng về con gián được chia sẻ liên tục, khiến hình ảnh loài vật này trở lại trung tâm của sự chú ý. Đầu tiên là "Con Gà và Chim Oriole" của nhà văn Mỹ Don Marquis viết cách đây hơn một thế kỷ. Tiếp đó là bài "Đối thoại với Con Gián" mang tính châm biếm của nhà thơ Ấn Độ Indra Narayan Das. Con gián vốn được coi là nguồn cảm hứng cho tác phẩm của Franz Kafka trong việc lên tiếng phản đối sự xa lánh, sự hạ nhục và bị tẩy chay vô hình, giờ đây tiếp tục trở thành biểu tượng trong các tác phẩm phản kháng.

Nhóm bạn đọc còn được đánh dấu bằng sự gắn bó và tình cảm sâu sắc của các thành viên. Mới đây, thành viên trẻ nhất của nhóm phải chia xa khi công ty anh chuẩn bị chuyển anh đến New York. Cặp đôi yêu nhau bốn năm quyết định kết hôn trước khi anh đi để cô bạn gái có thể xin visa đến Mỹ. Buổi gặp gỡ đầu tiên với cô ấy để lại ấn tượng về một tập thể những người lớn tuổi, có quan điểm riêng biệt nhưng yêu thương và trân trọng thành viên này, đồng thời cũng cảm nhận được nỗi buồn về sự chia ly và việc mọi thứ không mai mãi tồn tại.

Trên con đường về nhà qua những con phố mưa của Mumbai, các thành viên trong nhóm nhớ lại nhiều người đã từng là một phần của cộng đồng này rồi lần lượt rời đi đến các thành phố như Hong Kong, London, Toronto hay New York. Mặc dù không còn bên nhau, họ vẫn nằm trong câu chuyện chung về một cộng đồng nhỏ kỳ lạ được xây dựng quanh sách và sự gắn kết tinh thần.

Bình minh một ngày chủ nhật u ám, người viết chia sẻ cảm xúc phức tạp giữa niềm vui chiến thắng của các cuộc biểu tình sinh viên và sự bất an về tương lai. Liệu kết quả có thay đổi được điều gì, hay mọi thứ lại quay về trạng thái cũ? Có lẽ điều đáng buồn là mọi thứ như nhóm bạn, chính quyền hay đà chuyển động đều có thể không kéo dài mãi, nhưng có một điều duy nhất trường tồn: lời nói.

Những bài hát, những sử thi, thơ ca vẫn sống mãi và trở lại qua các thế hệ. Câu chuyện người đàn ông trở về nhà sau hai mươi năm phiêu bạt được kể lại bằng nhiều phương tiện, và con gián vẫn tiếp tục tiếng kêu than của mình, vang lên trên hàng triệu màn hình điện thoại cách nhau cả thế kỷ.

Bạn đọc hãy tự hỏi, những câu thơ hay lời văn nào đã để lại dấu ấn sâu sắc nhất trong tâm trí mình lâu nay?

Sonya Dutta Choudhury là nhà báo tại Mumbai và sáng lập Sonya’s Book Box, dịch vụ cung cấp sách theo yêu cầu. Bạn đọc có thể gửi các câu hỏi về cuộc sống và văn chương tới email [email protected].