Chi phí gánh nặng khi con trưởng thành không chịu rời khỏi nhà tại Hàn Quốc và Nhật Bản

Tại khu vực Gyeonggi, một gia đình điển hình với hai người con gái tuổi 33 và 37, hiện vẫn sống cùng cha mẹ trong căn hộ lớn. Ông A, ngoài 60 tuổi, đã quyết định rao bán căn nhà để chuyển sang sống trong căn hộ nhỏ hơn, diện tích khoảng 20m2, nhằm giảm chi phí sinh hoạt trong tuổi già. Ông kỳ vọng rằng việc giảm bớt không gian sống sẽ thúc đẩy hai con gái độc thân ra ngoài lập nghiệp và sống độc lập. Tuy nhiên, dự đoán này đã không trở thành hiện thực.

Hai cô con gái khẳng định họ không có ý định rời khỏi căn nhà chung, thậm chí đề nghị sống chung phòng để tiếp tục cùng cha mẹ sinh hoạt dưới một mái nhà. Ông A bày tỏ sự thất vọng khi dù hai con đều đi làm và có cuộc sống xã hội, việc phụ thuộc vào cha mẹ trong các sinh hoạt hàng ngày vẫn rất rõ ràng. Ông lo lắng không biết đến khi nào mình còn phải duy trì cuộc sống cho cả gia đình trong khi tuổi già đang đến gần.

Theo số liệu thống kê quốc gia Hàn Quốc, số hộ gia đình gồm cha mẹ từ 50 đến 69 tuổi sống cùng con độc thân ở độ tuổi 30 đã tăng từ 1,119,000 hộ năm 2020 lên 1,289,000 hộ trong năm trước, tăng 15,2%. Các yếu tố gồm khó khăn trong tìm kiếm việc làm, giá nhà đất tăng cao và xu hướng kết hôn muộn đã khiến nhiều người trẻ lựa chọn sống chung với cha mẹ thay vì ra ngoài sống riêng.

Đối với các bậc cha mẹ đã và đang chuẩn bị tài chính cho tuổi già, việc duy trì hỗ trợ kinh tế cho con cái là một gánh nặng không nhỏ. Chi phí sinh hoạt như ăn uống, hóa đơn điện nước và bảo dưỡng phương tiện vẫn đội lên hàng tháng, chưa kể con cái chưa có khả năng tự chủ tài chính khiến cho các kế hoạch tiết kiệm cho hưu trí bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Bà Kim, một phụ nữ ngoài 60 tuổi, chia sẻ đã đề nghị con gái cùng đi làm góp 500,000 won hàng tháng nhằm chia sẻ chi phí gia đình, nhưng con gái lại nói điều đó sẽ làm giảm khả năng tiết kiệm của bản thân. Điều này khiến các bậc cha mẹ cảm thấy các con đang xem việc sống cùng cha mẹ là điều đương nhiên, từ đó gây nên sự tổn thương tinh thần.

Tình trạng tương tự nhưng nghiêm trọng hơn được ghi nhận ở Nhật Bản - nơi mà hiện tượng cha mẹ tuổi 80 nuôi con cái tuổi 50 còn sống chung được gọi là “vấn đề 8050”. Một câu chuyện tiêu biểu đã khiến công chúng chú ý khi một cặp vợ chồng ngoài 80 tuổi phải lặng lẽ rời khỏi căn nhà ba phòng mà họ từng sống lâu năm, để lại cho con trai một lá thư thông báo cuối cùng.

Người con trai 50 tuổi từng mất việc và trở về nhà với lý do nghỉ ngơi. Tuy nhiên, anh không có việc làm ổn định mà tiếp tục làm việc bán thời gian rất ngắn, không đóng góp chi phí cho gia đình mà còn đòi tiền tiêu vặt. Cặp vợ chồng già không đủ khả năng chi trả các khoản tiền sinh hoạt như tiền thuê nhà, ăn uống, điện nước, vì họ chỉ nhận được khoảng 20 man tiền trợ cấp hưu trí mỗi tháng, vừa đủ cho hai người.

Đến mức phải chuyển vào căn hộ dành riêng cho người cao tuổi với điều kiện chỉ có 2 vợ chồng sinh sống, họ bắt buộc phải rời khỏi nhà trước khi con trai nhận ra, nhằm tránh đụng độ mâu thuẫn có thể xảy ra. Trên bàn ăn vẫn còn để lại một lá thư với lời nhắn: "Chúng tôi không chịu nổi nữa. Hợp đồng căn nhà này hết hạn tháng này, từ giờ hãy sống bằng sức của chính mình."

Những vấn đề này không đơn thuần chỉ là câu chuyện gia đình mà đã trở thành một thách thức xã hội lớn tại cả Hàn Quốc và Nhật Bản. Người già trong thời kỳ nghỉ hưu nếu phụ thuộc quá nhiều vào con cái trưởng thành mà chưa thể đạt được sự độc lập kinh tế sẽ làm suy yếu nghiêm trọng kế hoạch tài chính của họ.

Các chuyên gia tài chính và xã hội khuyến cáo rằng cần phải có sự chuẩn bị kỹ càng hơn và đặt kỳ vọng thực tế về thời điểm con cái sẽ rời khỏi nhà, tránh dự đoán quá lạc quan. Đồng thời, khuyến khích các gia đình nên thiết lập nguyên tắc rõ ràng về sự phân chia chi phí sinh hoạt, tạo khoảng cách phù hợp hỗ trợ lẫn nhau mà không gây ảnh hưởng tài chính nghiêm trọng cho cha mẹ.

Trong những trường hợp khó khăn lâu dài liên quan tới thu nhập hoặc việc làm của con, việc tìm đến các hỗ trợ từ dịch vụ xã hội, cơ quan hỗ trợ việc làm hoặc tư vấn địa phương là cần thiết để giảm tải áp lực cho các bậc cha mẹ già.

Điều quan trọng là cha mẹ và con cái đều phải có trách nhiệm và khả năng tự chủ trong đời sống, tránh phụ thuộc kéo dài vô thời hạn, bảo vệ chất lượng cuộc sống của cả hai thế hệ.