Phần lớn nghị sĩ rời bỏ đảng đối lập lớn nhất tại Ba Lan gây chia rẽ nội bộ

Đảng Pháp luật và Công lý (PiS) của Ba Lan, đảng chính trị của phe đối lập cánh hữu lớn nhất, đang trải qua khủng hoảng nghiêm trọng khi hơn 30 nghị sĩ dự kiến rời bỏ đảng. Nguyên nhân chính là việc các nghị sĩ này từ chối ký một tài liệu yêu cầu cam kết không tham gia vào các liên minh chính trị khác ngoài PiS, một quyết định được đưa ra sau khi Phó Chủ tịch đảng kiêm cựu Thủ tướng Mateusz Morawiecki thành lập "Rivojlanish Plyus" (Rozwój Plus), một hiệp hội chính trị mới trong nội bộ đảng.

Chủ tịch đảng Yaroslav Kaczynski không công khai danh tính các thành viên chuẩn bị ra đi nhưng cho biết một cá nhân quan trọng trong đảng đang dự định tách nhóm khỏi tổ chức, làm dấy lên lo ngại về sự phân hóa nội bộ sâu sắc.

Hiện PiS đang giữ vị trí đảng có khối đại biểu đông nhất tại Hạ viện Ba Lan (Seym) với 178 nghị sĩ, kết hợp cùng 8 đại biểu của các lực lượng khác. Thế nhưng, sự ra đi của hơn 30 nghị sĩ được dự đoán sẽ khiến PiS rơi xuống vị trí thứ hai, nhường chỗ cho liên minh libeal "Fuero Công dân" do cựu Thủ tướng Donald Tusk lãnh đạo.

Tình huống này sẽ ảnh hưởng lớn đến quyền lực chính trị của PiS trong quốc hội và có thể làm thay đổi cán cân lực lượng chính trị tại Ba Lan trước thềm cuộc bầu cử dự kiến diễn ra vào năm 2027.

Khúc mắc trong nội bộ PiS xuất hiện rõ nét từ tháng 3/2026 khi Yaroslav Kaczynski đề cử Przemyslaw Czarnek, một chính trị gia thuộc cánh hữu cực đoan, làm ứng viên thủ tướng cho đảng trong cuộc bầu cử tới. Quyết định này bị xem là nhằm củng cố sự ủng hộ từ nhóm cử tri cánh hữu nghiêm ngặt.

Ngược lại, Mateusz Morawiecki hỗ trợ chiến lược mở rộng liên minh của PiS, hướng đến tập hợp cả lực lượng cánh hữu trung dung bên cạnh cánh hữu cực đoan. Việc ông thành lập "Rivojlanish Plyus" là nỗ lực kết nối các phe phái chính trị này để gia tăng sức mạnh bầu cử của đảng đối lập.

Chủ tịch Kaczynski đã bác bỏ đề xuất về hiệp hội này và buộc các thành viên phải ký cam kết không tham gia các tổ chức chính trị khác vào ngày 15/7, dẫn đến cuộc chia rẽ hiện tại.

Mặc dù bị yêu cầu ký cam kết, Morawiecki khẳng định nhóm của ông không muốn rời PiS mà chỉ tìm kiếm cách thức hiệu quả hơn để thực hiện mục tiêu chung thắng cử của phe cánh hữu rộng lớn. Ông tố cáo quyết định buộc lựa chọn rất hạn chế là "một sự lựa chọn giả tạo" từ ban lãnh đạo PiS, buộc các thành viên phải ngừng hoạt động chính trị hoặc rời bỏ đảng.

Sự chia rẽ diễn ra trong bối cảnh tỷ lệ ủng hộ dành cho PiS đã bắt đầu giảm kể từ mùa thu năm 2025. Theo các khảo sát do Politico dẫn lại, đến nay PiS chỉ còn nhận được sự hỗ trợ từ 26% cử tri, thấp hơn so với 32% của liên minh Fuero Công dân.

Thông tin từ hãng tin Dpa nhận định sự rút lui của hơn 30 nghị sĩ có thể còn làm tổn hại thêm uy tín của PiS, khi nhiều cử tri theo chủ nghĩa bảo thủ có thể chuyển sang ủng hộ các đảng cánh hữu khác như "Liên minh Tự do và Độc lập" (dưới 13%) hoặc "Liên minh Vương miện Ba Lan" (gần 10%). Trong khi đó, cánh trung dung vừa phải có khả năng ủng hộ các nhóm chính trị mới xung quanh Morawiecki.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.