Phát hiện hàm lượng cao đất hiếm trong bùn biển sâu

Chính phủ Nhật Bản thông báo vào ngày thứ sáu về kết quả phân tích mẫu bùn biển giàu các nguyên tố đất hiếm được thu thập trong một chiến dịch thăm dò biển sâu gần đảo Minamitorishima, thuộc Thái Bình Dương. Mẫu bùn lấy từ độ sâu khoảng 6 km cho thấy các nguyên tố đất hiếm trung bình và nặng chiếm tỷ lệ lên tới khoảng 54% tổng lượng đất hiếm trong mẫu này.

Tuy nhiên, chính phủ Nhật chưa công bố con số cụ thể về hàm lượng hay quy mô trữ lượng khoáng sản do dữ liệu hiện tại còn hạn chế về thời gian lấy mẫu và phạm vi địa lý của khu vực khảo sát.

Chiến dịch khai thác bằng tàu khoan Chikyu

Chiếc tàu khoan nghiên cứu khoa học Chikyu đã hoàn thành chiến dịch kéo dài một tháng vào tháng 2 vừa qua với mục tiêu kéo bùn biển giàu đất hiếm từ vùng biển cách Tokyo khoảng 1.900 km về phía đông nam này. Đây được xem là lần đầu tiên trên thế giới thành công trong việc liên tục khai thác bùn biển chứa đất hiếm từ độ sâu lớn như vậy.

Khoảng 50 tấn bùn biển đã được thu hồi. Phân tích cho thấy các nguyên tố đặc biệt quan trọng như yttrium - dùng trong hàng không vũ trụ, năng lượng và sản xuất chất bán dẫn; gadolinium - ứng dụng trong các thiết bị chẩn đoán y tế như cộng hưởng từ; và dysprosium - thành phần thiết yếu trong nam châm hiệu suất cao dùng cho xe điện.

Triển vọng dự án khai thác và kế hoạch thử nghiệm quy mô lớn

Dự án này được triển khai trong bối cảnh Nhật Bản tìm cách đa dạng hóa nguồn khoáng sản chiến lược khi Trung Quốc thắt chặt quyền kiểm soát xuất khẩu đất hiếm nặng và các vật liệu liên quan, vốn rất quan trọng cho ngành quốc phòng và sản xuất ô tô.

Nhật Bản dự kiến tiến hành một cuộc thử nghiệm khai thác lớn kéo dài khoảng một tháng ở cùng khu vực vào tháng 2 năm 2027, với mục tiêu khai thác khoảng 350 tấn bùn biển mỗi ngày. Bùn được khai thác sẽ được khử nước tại đảo Minamitorishima trước khi vận chuyển về lục địa để thử nghiệm các công nghệ tách, tinh chế và luyện kim.

Theo ông Kazushige Kikuchi, trưởng dự án thuộc Cơ quan Khoa học và Công nghệ biển - Trái đất Nhật Bản (JAMSTEC), cuộc thử nghiệm này sẽ cho phép đánh giá toàn diện khả năng sản xuất đất hiếm trong nước và đưa ra dự báo về tiềm năng công nghiệp hóa vào tháng 3 năm 2028.

Áp lực từ chính sách kiểm soát xuất khẩu của Trung Quốc

Từ tháng 4 năm 2025, Trung Quốc đã áp dụng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với một số loại đất hiếm nặng và nam châm liên quan. Chính sách này càng siết chặt hơn từ đầu năm 2026 khi Bắc Kinh tăng cường hạn chế xuất khẩu sang Nhật Bản, đồng thời áp dụng thêm các biện pháp với các tập đoàn lớn trong tháng tiếp theo.

Những điều bổ ích từ bài viết

  • Phân tích mẫu bùn biển sâu cho thấy 54% hàm lượng là nguyên tố đất hiếm trung bình và nặng.
  • Chiếc tàu Chikyu thực hiện thành công việc khai thác bùn biển sâu khoảng 6 km gần đảo Minamitorishima.
  • Khoảng 50 tấn bùn giàu đất hiếm đã được thu hồi trong chiến dịch tháng 2 năm nay.
  • Nhật Bản lên kế hoạch thử nghiệm khai thác quy mô lớn năm 2027, khai thác 350 tấn bùn mỗi ngày.
  • Trung Quốc thắt chặt xuất khẩu đất hiếm từ năm 2025, đặt áp lực lên ngành khoáng sản chiến lược của Nhật.

Đăng ký bản tin QMVN

Nhận tin tổng hợp mỗi sáng - chỉ những bài đáng đọc, không spam.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.