Khủng hoảng bọ cánh cứng tại Seoul tăng gấp 5 lần do biến đổi khí hậu

Vừa qua, tại Seoul đã xuất hiện các hiện tượng bất thường liên quan đến hoạt động gây phiền nhiễu của bọ cánh cứng. Một đoạn video ngắn được một người nước ngoài đăng tải trên mạng xã hội, ghi lại cảnh hàng chục con bọ cánh cứng tụ tập di chuyển quanh các khu vực công viên và vỉa hè tại cầu đi bộ Seoul 7017 gần nhà ga Seoul, đã thu hút sự chú ý rộng rãi. Mặc dù chính quyền thành phố đã tiến hành hai đợt phun thuốc diệt trừ, các thông tin ghi nhận thấy bọ vẫn tiếp tục xuất hiện dày đặc tại nhiều khu vực khác trong nội đô như công viên, ngõ hẻm.

Theo số liệu từ Văn phòng nghị viên Quốc dân Kim Wi-sang, tổng số đơn khiếu nại yêu cầu xử lý bọ cánh cứng tại Seoul đã tăng từ 2.379 trường hợp vào năm 2021 lên 11.789 trường hợp chỉ trong 4 năm, tăng gần 5 lần. Năm 2025 tiếp tục ghi nhận 6.158 đơn kiến nghị trong 6 tháng đầu năm, đã vượt quá một nửa số lượt yêu cầu của năm 2024 và dự báo có thể sẽ phá kỷ lục vào mùa hè.

Các chuyên gia nhận định nhiệt độ trung bình tăng do biến đổi khí hậu chính là nguyên nhân chính khiến số lượng bọ cánh cứng bùng phát. Ở điều kiện nhiệt độ cao, quá trình chuyển hóa của côn trùng được đẩy nhanh, tốc độ phát triển và sinh sản cũng tăng lên, kéo theo sự gia tăng về mật độ quần thể. Giáo sư giao thông Lý Thống, Đại học Cao Tín, cho biết khí hậu ấm áp làm bọ cánh cứng sống được lâu hơn và có nhiều thời gian hoạt động quanh năm.

Dữ liệu khí tượng cho thấy nhiệt độ trung bình tại Seoul đã tăng liên tục trong những năm gần đây, với mức 13,2 độ C năm 2022, 14,1 độ C năm 2023 và đạt 14,9 độ C trong năm 2024 - mức cao nhất từ trước đến nay. Điều kiện nóng ẩm xuất hiện ngày càng nhiều vào mùa hè tạo môi trường thuận lợi cho bọ phát triển.

Song song với yếu tố khí hậu, tình trạng xuống cấp của nhiều tòa nhà tại Seoul cũng góp phần tạo môi trường lý tưởng cho bọ sinh tồn. Theo nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Seoul năm 2024, gần 59% các công trình xây dựng ở thành phố này đã trên 30 năm tuổi. Các khe hẹp, ngóc ngách trong các khu vực nhà cũ tạo ra nơi trú ẩn an toàn, giúp bọ sinh trưởng thuận lợi. Việc chậm trễ trong các hoạt động tái phát triển đô thị khiến diện tích khu vực cũ không được cải tạo, từ đó tăng nguy cơ bùng phát ký sinh trùng.

Không chỉ nhà cũ, các khu chung cư mới với nhiều cây xanh, bồn hoa cũng vô tình tạo môi trường chứa đủ ẩm ướt và nơi trú cho bọ. Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Kỹ thuật Phòng chống Sâu bọ Hàn Quốc, Kim Soon-il, nhấn mạnh việc phát triển cảnh quan có thể làm gia tăng mật độ bọ trong đô thị. Điển hình cho trường hợp này là Seoul 7017, nơi có nhiều chậu cây lớn là chỗ ẩn náu cho loại côn trùng này.

Khác với bọ cánh cứng, các khiếu nại về muỗi tại Seoul lại có xu hướng giảm trong 2 năm gần đây. Số lượng phản ánh muỗi giảm gần 20% từ mức đỉnh 8.918 trường hợp năm 2023 xuống còn 7.270 năm 2025. Lý giải cho sự khác biệt này là muỗi hoạt động mạnh ở nhiệt độ khoảng 27 độ C, nhưng khi vượt quá 32 độ C, chúng dễ bị suy yếu, không như bọ cánh cứng có thể trú ẩn tránh nắng nóng

Bên cạnh đó, sự gia tăng của dịch vụ giao hàng đồ ăn sau đại dịch Covid-19 cũng góp phần làm tăng nguồn thức ăn và môi trường thuận lợi cho bọ. Thức ăn để lại trong các thùng đựng, bọc thức ăn đặt ngoài đường là nguồn thu hút bọ, vốn ưa thích những loại thực phẩm chứa tinh bột và đường, thậm chí cả các loại đồ uống lên men như bia.

Người phát ngôn chính quyền Seoul cho biết việc mở rộng không gian xanh xung quanh khu dân cư kết hợp với nhiệt độ tăng cao làm tăng tỷ lệ tồn tại của bọ và khiến chúng gia tăng đáng kể trong thành phố. Trong khi đó, nghị viên Kim Wi-sang cảnh báo rằng tình trạng biến đổi khí hậu kết hợp với đô thị cũ kỹ tạo nên nguyên nhân chủ yếu cho sự gia tăng phản ánh về bọ cánh cứng, từ đó kiến nghị chính quyền cần xây dựng các chiến lược phòng dịch chặt chẽ, đồng thời đẩy nhanh việc tái cấu trúc đô thị để hạn chế môi trường thuận lợi cho loài vật gây hại sinh sản.

Đoạn video ghi lại cảnh bọ cánh cứng di chuyển nhiều tại Seoul 7017 đã giúp công chúng cảnh giác hơn với tình trạng này, đồng thời thúc đẩy các giải pháp kiểm soát và giảm thiểu tác động sinh thái tại khu vực đô thị.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.