Argentina công bố dự án cải cách Inocencia Fiscal nhằm thúc đẩy ngân hàng hóa đô la

Ngày 22 tháng 8, tại Palacio de Hacienda, Bộ trưởng Kinh tế Argentina Luis Caputo đã công bố lần hai trong tháng dự án sửa đổi quan trọng cho chế độ Inocencia Fiscal, nhằm thúc đẩy ngân hàng hóa lượng đô la Mỹ giữ ngoài hệ thống tài chính, gọi là “đô la dưới đệm”. Cùng tham gia sự kiện có bà María Ibarzabal, Thư ký pháp lý và kỹ thuật của văn phòng Tổng thống. Tuy nhiên, văn bản dự luật chi tiết chưa được tiết lộ và chỉ chính thức được công bố khi được gửi đến Quốc hội vào ngày mai.

Khác biệt so với những buổi họp báo trước, buổi công bố lần này không cho phép đặt câu hỏi với Bộ trưởng Caputo, thay vào đó ba chuyên gia thuế là Sonia Becherman, Liban Kusa và Ricardo Paolina được mời để trả lời thắc mắc về mặt kỹ thuật.

Dự án không phải là một chương trình công khai hóa tài sản mới mà là cải cách đối với Quy chế Khai báo Thu nhập Đơn giản (Régimen de Declaración Jurada Simplificada de Ganancias) đã áp dụng từ năm 2025, đang có trên 330.000 người đóng góp tham gia. Điểm khác biệt đáng chú ý nhất là loại bỏ giới hạn tài sản 10 triệu peso và giới hạn thu nhập 1 triệu peso hàng năm, cho phép nhiều đối tượng hơn, bao gồm cả nhân viên công chức hiện tại và cựu công chức, có thể tham gia miễn điều kiện chỉ cần cư trú thuế trong nước và không nằm trong nhóm người đóng thuế lớn nhất.

Điểm cốt lõi của chế độ là “ngăn chặn thuế” (tapón fiscal), tức là trong khi người khai báo đáp ứng đủ điều kiện thì cơ quan thuế ARCA (Agencia de Recaudación y Control Aduanero) không thể truy vấn nguồn gốc khoản tiền đã được khai báo từ các năm trước đó. Dự thảo cũng nới lỏng quy định về sự khác biệt lớn giữa số liệu khai báo và kết quả kiểm tra thuế, với chuyển trọng trách chứng minh sự khác biệt này sang phía ARCA thay vì người đóng thuế. Đặc biệt, dự án xác nhận các khoản thanh toán bằng tiền mặt trong các giao dịch bất động sản vẫn được chấp nhận trong khuôn khổ chế độ, điều này đã từng gặp phải nhiều phản đối từ giới công chứng và nhà phát triển bất động sản.

Bộ trưởng Luis Caputo khẳng định dự án là công cụ đắc lực nhằm thúc đẩy “hợp thức hóa nền kinh tế” và mở rộng khả năng tiếp cận tín dụng. Ông nhấn mạnh việc giữ tiền đô la dưới đệm là lựa chọn kém hiệu quả, ví dụ số tiền 100.000 đô la nếu gửi vào ngân hàng trong 20 năm với lãi suất 6% mỗi năm sẽ tăng lên 320.000 đô la so với việc để không. Hiện Ngân hàng Trung ương Argentina ước tính có khoảng 170 tỷ đô la nằm ngoài hệ thống, trong khi tổng số tiền gửi bằng đô la Mỹ hiện chỉ khoảng 40 tỷ đô la.

Caputo nhấn mạnh quy định ban đầu đã được Quốc hội thông qua không thay đổi về bản chất mà chỉ có những điều chỉnh kỹ thuật dựa trên sự tham vấn chuyên môn nhằm gia tăng sự rõ ràng và niềm tin của người dân. Mục tiêu là tạo điều kiện cho những người từng phải giữ tiết kiệm ở dạng phi chính thức có thể hợp pháp hóa và xử lý an toàn qua hệ thống ngân hàng mà không bị phạt.

Trong buổi họp báo, chuyên gia thuế César Litvin, CEO của LL&A, cho biết việc bãi bỏ các giới hạn tài sản và thu nhập sẽ mở rộng phạm vi đối tượng đăng ký, còn việc dời trọng trách chứng minh tới ARCA sẽ giúp tạo sự an tâm và tăng số người tham gia. Ông khẳng định chế độ không làm thay đổi số thuế thu nhập phải nộp mà chỉ cung cấp thêm các bảo đảm pháp lý cho người tham gia khai báo.

Mặc dù các chuyên gia được mời đều khuyến cáo nên tham gia nếu có thể chứng minh nguồn gốc hợp pháp tiền đô la, một số nhà phân tích tỏ ra thận trọng và đặt câu hỏi vì sao những người không tham gia chương trình công khai hóa tài sản cuối năm 2024, được xem là thành công, lại muốn tham gia lần này.

Hiện có hơn 330.000 người đã đăng ký tham gia chính sách này, trong đó 170.115 người đã nộp bản khai báo thuế, còn khoảng 99.000 trường hợp vẫn đang trong trạng thái dự thảo chưa được xác nhận. Cơ quan ARCA mới đây đã gia hạn thời hạn nộp bản khai tới ngày 27 tháng 8, chờ cơ quan lập pháp thông qua dự luật điều chỉnh.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.