Làm gì khi bị yêu cầu trả tiền vi phạm bản quyền ở Nga?

Độc giả của Rossiyskaya Gazeta, chị Yulia Ivanova, đã chia sẻ câu chuyện của mình về việc bất ngờ phải chi trả 70.000 ruble do vi phạm bản quyền. Theo chị, chị không nhận được bất kỳ thông báo hay giấy mời tòa nào, tuy nhiên tài khoản ngân hàng của chị đã bị phong tỏa theo quyết định của cơ quan thi hành án.

Chị Yulia cho biết mình sở hữu một website và các trang mạng xã hội, nơi chị hỗ trợ người dùng trong việc chăm sóc thú cưng. Một ngày đầu năm mới, khi cố gắng thanh toán bằng thẻ tại cửa hàng, chị phát hiện không thể giao dịch và nhận được tin nhắn từ ngân hàng thông báo số tiền 60.000 ruble phải thanh toán do việc phong tỏa tài khoản. Chị cho biết luôn tuân thủ pháp luật, nộp thuế đúng hạn, không vay nợ và không biết lý do dẫn đến khoản phạt này.

Sau nhiều nỗ lực liên hệ với ngân hàng và cơ quan thi hành án, chị Yulia mới biết rằng mình đã bị tòa án xét xử vắng mặt, dẫn đến việc tài khoản bị phong tỏa theo phán quyết của tòa. Hiện chị đang trong quá trình kháng cáo và giải quyết vụ việc này.

Chị Yulia sau đó phát hiện ra sự tồn tại của một nhóm doanh nghiệp chuyên mua bản quyền hình ảnh trên các trang ngân hàng ảnh trực tuyến, sau đó gửi yêu cầu thanh toán tiền bản quyền từ 45.000 đến 60.000 ruble đến những ai sử dụng các hình ảnh này mà không có giấy phép. Nếu không trả tiền, người dùng sẽ nhận cảnh báo sẽ bị khởi kiện và có thể phải đối mặt với hình phạt nghiêm trọng, kể cả hình sự.

Chị Yulia thừa nhận bản thân từng nhận được thư yêu cầu thanh toán tiền bản quyền nhưng do tin rằng mình không vi phạm vì chỉ dùng hình ảnh không mang dấu tác giả, nên không nghiêm túc xử lý. Điều này dẫn đến việc quyết định tòa án bất lợi và hiện chị đang phải giải trình kháng án.

Vụ kiện này gây áp lực không nhỏ cho những người thu nhập trung bình như chị, bởi khoản tiền phạt 70.000 ruble tương đương với nhiều tháng chi tiêu thiết yếu.

Theo luật sư Vladimir Postanyuk, tình trạng kiện tụng liên quan đến vi phạm bản quyền ngày càng phổ biến trong bối cảnh số hóa và nhu cầu bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ tăng cao tại Nga. Tuy nhiên, hệ thống pháp luật hiện tại còn khá hạn chế, tạo cơ hội cho doanh nghiệp mua bản quyền và kiện hàng loạt người dùng dễ bị động do không tham gia phiên tòa, thậm chí phiên tòa diễn ra theo thủ tục đơn giản vắng mặt bị cáo.

Ông khuyên người nhận được thư yêu cầu thanh toán tiền phạt không nên vội vàng chuyển tiền mà nên cân nhắc kỹ. Người bị yêu cầu có khoảng 30 ngày để phản hồi thỏa đáng và cần xem xét kỹ nội dung, xác minh người khởi kiện, căn cứ pháp lý và số tiền yêu cầu. Để đảm bảo quyền lợi hợp pháp, nên tìm đến luật sư chuyên về sở hữu trí tuệ để được tư vấn, phân tích vụ việc và bảo vệ quyền lợi trước tòa án.

Luật sư Oleg Nikulenko nhấn mạnh trước khi đăng tải hình ảnh hoặc nội dung lên mạng, người dùng cần xác minh xuất xứ và bản quyền của vật liệu mình sử dụng. Nếu bản quyền thuộc về người khác, phải liên hệ được chủ sở hữu để xin phép sử dụng hợp pháp.

Khi mua bản quyền, cần có hợp đồng và xác nhận bằng văn bản về việc chuyển quyền sử dụng với các điều khoản chi tiết như thời hạn hiệu lực, phạm vi sử dụng, mức thù lao hoặc điều kiện thưởng cho tác giả.

Với tài liệu lấy từ kho ảnh (photostock), nên đọc kỹ các điều khoản cấp phép, vì nhiều tài nguyên miễn phí không cho phép sử dụng vào mục đích thương mại.

Luật sư cũng khuyên không nên hoảng sợ khi nhận được yêu cầu bồi thường mà trả tiền ngay, vì đây thường là chiến thuật của doanh nghiệp chuyên mua bản quyền nhằm gây áp lực bất ngờ cho người dùng. Ngay cả khi người dùng vi phạm, không phải lúc nào cũng thua kiện nếu có sự hỗ trợ pháp lý đầy đủ.

Cuối cùng, ông Nikulenko khuyên người dùng nên tự tạo nội dung riêng như ảnh, video bằng cách tự chụp hoặc quay để tránh bị khiếu kiện về bản quyền trong tương lai.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.