Vòng thuế mới bắt đầu từ ngày 8/9
Danh mục của Canada áp các mức 15–50% lên hàng nhập khẩu từ Mỹ, với tổng giá trị khoảng 27,6 tỷ CAD. Hàng đã trên đường tới Canada trước khi biện pháp có hiệu lực được miễn, nhằm hạn chế xáo trộn tức thời. Ottawa lựa chọn những lĩnh vực có ý nghĩa kinh tế và chính trị như thép, sữa, thiết bị gia dụng, điện tử, máy móc nông nghiệp, bột giấy và giấy. Động thái đáp trả mức thuế 50% mà Washington áp lên khoảng 20 tỷ USD hàng Canada từ cuối tháng 8, sau khi đàm phán song phương đổ vỡ.
Một chuỗi cung ứng không nhìn thấy đường biên
Canada và Mỹ không chỉ mua bán thành phẩm; nhiều ngành sản xuất chung một sản phẩm qua nhiều lần vượt biên. Thép, linh kiện xe, máy móc và vật liệu có thể rời một nhà máy, được gia công bên kia biên giới rồi quay lại để lắp ráp. Vì thế thuế quan có thể đánh nhiều lần vào cùng một chuỗi giá trị. Bombardier là ví dụ về sự đan xen: doanh nghiệp Canada bán nhiều máy bay tại Mỹ, sử dụng động cơ, nhà cung cấp và cơ sở dịch vụ của Mỹ.
Người dân là nơi chi phí dừng lại
Thuế nhập khẩu được thu tại biên giới nhưng thường được doanh nghiệp chuyển vào giá bán. Một máy giặt, máy nông nghiệp hay cuộn thép đắt hơn sẽ ảnh hưởng tới gia đình, nông trại và công trình xây dựng.
Doanh nghiệp nhỏ có ít khả năng đổi nhà cung cấp hoặc chịu lỗ dài ngày nên dễ bị tổn thương hơn tập đoàn lớn. Ở các thị trấn biên giới, vận tải, kho bãi, cửa hàng và du lịch cùng phụ thuộc vào lưu chuyển thuận lợi.
Ottawa tìm sức ép nhưng cần lối thoát
Thuế trả đũa nhằm làm chi phí của chính sách Mỹ hiện rõ tại những bang và ngành có tiếng nói chính trị. Tuy nhiên, trả đũa chỉ hữu ích nếu tạo đường trở lại bàn đàm phán. Canada cần quy trình miễn trừ minh bạch cho đầu vào thiết yếu, hỗ trợ có thời hạn cho doanh nghiệp bị ảnh hưởng và tránh biến bảo hộ tạm thời thành đặc quyền lâu dài. Washington cũng cần nói rõ cơ sở pháp lý, mục tiêu và điều kiện dỡ bỏ thuế.
Đa dạng hóa không có nghĩa quay lưng với Mỹ
Báo cáo thương mại của Canada cho thấy xuất khẩu sang các thị trường ngoài Mỹ đã tăng, đưa tỷ trọng này lên mức cao nhất trong hơn bốn thập niên. Châu Âu, châu Á và các đối tác khác có thể giảm rủi ro phụ thuộc vào một thị trường. Nhưng địa lý, hạ tầng và quy mô khiến Mỹ vẫn là đối tác không thể thay thế trong ngắn hạn. Đa dạng hóa cần cảng, đường sắt, tiêu chuẩn tương thích, tài chính xuất khẩu và thời gian xây lòng tin.
Giữ bất đồng kinh tế khỏi trở thành thù địch xã hội
Những lời công kích biểu tượng, tranh cãi về chủ quyền và lời kêu gọi tẩy chay có thể làm xung đột vượt khỏi chính sách thuế. Tuy nhiên, phần lớn người Mỹ và Canada vẫn có gia đình, công việc và cộng đồng gắn qua biên giới. Một khảo sát Reuters/Ipsos cho thấy đa số người Mỹ phản đối các mức thuế mới đối với Canada, nhắc rằng chính phủ không đồng nhất với toàn bộ người dân. Lãnh đạo hai nước cần tranh luận cứng rắn mà không hạ thấp hàng xóm, bảo vệ người lao động mà không biến quốc tịch thành đối tượng giận dữ.
