Mỹ và Iran trao đổi các đòn tấn công khi Trump cân nhắc mở rộng chiến dịch quân sự

Trong hơn hai tuần qua, Mỹ và Iran liên tục tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào nhau trong bối cảnh đàm phán hòa bình đổ vỡ hoàn toàn. Bộ chỉ huy Trung tâm Mỹ (US Central Command) xác nhận đã thực hiện đêm tấn công thứ 13 liên tiếp, nhằm làm suy yếu năng lực của Iran trong việc tấn công các tàu thương mại qua Eo biển Hormuz – khu vực trọng điểm trong tranh chấp giữa hai bên.

Phía Iran cũng không ngừng phản công, nhắm vào các căn cứ Mỹ nằm rải rác ở Kuwait và Bahrain, duy trì trạng thái đối đầu căng thẳng trong khu vực.

Trong cuộc phỏng vấn ngày 23/7, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông đang “gần như đã đưa ra quyết định” về một cuộc tấn công quy mô lớn hơn bất kỳ lần nào trước đây. Ông nhấn mạnh Iran vẫn chưa chịu đựng đủ “đau đớn” để sẵn sàng thương lượng một thỏa thuận hòa bình.

Đồng thời, ông cũng cảnh báo sẽ có “hình phạt quân sự lớn” dành cho Iran và nhóm phiến quân Houthi nếu họ tiếp tục nhắm vào các tàu thương mại. Trump cũng gửi lời cảnh báo tới Nga và Trung Quốc rằng việc cung cấp vũ khí cho Iran sẽ gây ra hậu quả nghiêm trọng cho họ, dù ông đánh giá hai nước này chưa trực tiếp tham gia chiến tranh.

Nhóm Houthi tại Yemen trở thành tâm điểm khi họ thực hiện các đòn tấn công vào tàu chở dầu Saudi Arabia, mở rộng phạm vi xung đột ra eo biển Bab el-Mandeb – một điểm nghẽn giao thông hàng hải quốc tế khác. Các tàu tư nhân đã bắt đầu tránh khu vực này do lo ngại nguy cơ an ninh.

Xung đột cũng khiến giá dầu tăng mạnh, đưa giá dầu Brent lên gần 100 USD mỗi thùng, và giá xăng bán lẻ tại Mỹ vượt 4 USD mỗi gallon. Mặc dù giá có giảm nhẹ hôm 24/7, nhưng vẫn duy trì xu hướng tăng trong tuần.

Theo báo cáo, kể từ ngày 27/6, các cuộc không kích của Mỹ nhằm vào Iran đã khiến 59 người thiệt mạng và 666 người bị thương. Trong khi đó, lực lượng Houthi, một phần trong trục chống đối của Tehran, kiểm soát nhiều vùng phía bắc Yemen cùng cảng biển chiến lược Hodeida và đã liên tục triển khai các cuộc tấn công nhằm vào giao thương tại Biển Đỏ kể từ khi xung đột giữa Israel và Hamas bùng phát tại Gaza.

Tổng thống Trump phải đối mặt với áp lực chính trị gia tăng trước cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11. Ông từng dẫn ra nguy cơ khủng hoảng kinh tế toàn cầu để biện hộ cho việc tạm dừng chiến sự trong tháng trước.

Hạ viện Mỹ ngày 23/7 đã thông qua nghị quyết yêu cầu Trump kết thúc chiến tranh, dù đây chủ yếu là hành động mang tính biểu tượng. Đồng thời, các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Israel đang thu hút sự chú ý khi Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu dự kiến gặp Trump tại Washington vào ngày 28/7 để thảo luận về vấn đề Iran.

Theo thống kê, Iran sở hữu khoảng 2 tỷ USD tài sản bị Mỹ phong tỏa trong nước, còn số tiền lớn hơn được giữ ở nước ngoài, từ 24 đến hơn 100 tỷ USD bị cấm chuyển giao do các biện pháp trừng phạt. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi lên tiếng phản đối việc Mỹ sử dụng tài sản bị phong tỏa này để chi trả cho các tranh chấp tương lai, cho rằng đây là một tiền lệ nguy hiểm.

Chiến tranh ở khu vực vẫn đang ở giai đoạn leo thang mới sau khi thỏa thuận tạm ngừng bùng nổ vào tháng trước. Iran đe dọa nhắm vào các cơ sở hạ tầng quan trọng, bao gồm các mục tiêu năng lượng, nếu Mỹ tiếp tục phá hủy công trình cầu hay nhà máy điện liên quan đến các cuộc tấn công vào tàu ở Hormuz. Giao thông qua eo biển này, trước chiến tranh chiếm tới khoảng một phần năm nguồn cung năng lượng toàn cầu, hiện chỉ còn rất hạn chế.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.