Hạ viện Mỹ đồng thuận dự luật áp thuế lên dầu Nga nhằm hạn chế phụ thuộc năng lượng của 5 quốc gia

Ngày 27/7, hơn 60 trong số 100 thượng nghị sĩ Mỹ đã đồng thuận thông qua dự luật mới nhằm trao quyền cho Tổng thống Donald Trump áp mức thuế lên đến 100% đối với dầu Nga nhập khẩu từ 5 quốc gia lớn nhất, trong đó có Ấn Độ và Trung Quốc. Dự luật có tên gọi chính thức là "Sanctioning Russia Act of 2026" được 62 thượng nghị sĩ thuộc cả hai đảng Cộng hòa và Dân chủ hậu thuẫn, theo thông báo từ Ủy ban Đối ngoại Thượng viện.

Dự luật này đạt được số phiếu đủ để vượt qua ngưỡng 60 phiếu cần thiết nhằm ngăn chặn thủ tục trì hoãn bỏ phiếu (filibuster) - một chiến thuật khiến việc thông qua dự luật bị chậm trễ hoặc tắc nghẽn. Hơn nữa, dự luật cũng nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ Nhà Trắng và có thể được đoàn kết thông qua trước tháng 8 năm nay, theo các nhà bảo trợ.

Trong nhóm tác giả dẫn đầu dự luật có Darline Graham, chị gái của cố thượng nghị sĩ Lindsey Graham, người quá cố vào ngày 11/7 vì chứng rối loạn động mạch chủ. Bà Darline được Thống đốc bang South Carolina, Henry McMaster, bổ nhiệm vào Thượng viện từ ngày 14/7 để hoàn tất nhiệm kỳ của ông Graham và là người phụ nữ đầu tiên đại diện cho bang này tại Thượng viện Mỹ.

Bà phối hợp cùng các thượng nghị sĩ Dân chủ Richard Blumenthal và Jeanne Shaheen để giới thiệu dự luật hai ngày sau khi nhậm chức. Lindsey Graham là người chủ trì sửa đổi và đề xuất dự luật trong vòng hơn một năm qua, đồng thời đã thống nhất với Nhà Trắng về nội dung dự luật chỉ vài ngày trước khi ông qua đời, sau chuyến thăm thủ đô Kyiv của Ukraine và gặp Tổng thống Volodymyr Zelensky.

Dự luật trao quyền cho chính quyền cựu Tổng thống Trump áp các mức thuế lên tới 100% đối với năm quốc gia mua dầu hoặc khí đốt từ Nga nhiều nhất. Hiện tại các nước này được xác định là Trung Quốc, Ấn Độ, Slovakia, Hungary và Azerbaijan, những quốc gia bị cho là vẫn tiếp tục mua năng lượng Nga, trong khi Mỹ và các đồng minh phương Tây áp các biện pháp trừng phạt.

Bên cạnh đó, dự luật cũng quy định đánh thuế đối với các quốc gia được cho là giúp Nga tránh né các lệnh trừng phạt hiện hành. Mức thuế cụ thể cho từng quốc gia sẽ do Đại diện Thương mại Mỹ quyết định. Tuy nhiên, một số ngoại lệ được đưa ra đối với các đồng minh châu Âu đang nhập khẩu khí đốt tự nhiên từ Nga, miễn cho các nước có lượng nhập khẩu chiếm dưới 15% tổng lượng xuất khẩu khí đốt của Nga và đồng thời có những nỗ lực đáng kể trong việc giảm nhập khẩu.

Dự luật cũng quy định Cơ quan Đại diện Thương mại Mỹ sẽ xem xét lại danh sách 5 nước hàng đầu nhập khẩu dầu Nga mỗi 180 ngày để điều chỉnh mức thuế dựa trên thay đổi hành vi nhập khẩu. Ngoài ra, dự luật còn miễn thuế đối với uranium làm giàu thấp của Nga được Mỹ nhập dùng trong các nhà máy điện hạt nhân.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Ấn Độ, Randhir Jaiswal, cho biết nước này đang theo dõi sát sao diễn biến về dự luật mà các thượng nghị sĩ từ cả hai đảng Cộng hòa và Dân chủ Mỹ đề xuất nhằm dùng thuế quan để gây áp lực cho Trung Quốc và Ấn Độ giảm phụ thuộc vào năng lượng Nga.

Dự luật lần này là phiên bản điều chỉnh so với "Sanctioning Russia Act" ban đầu được giới thiệu vào tháng 4/2025, vốn đề xuất mức thuế lên đến 500% áp dụng với nhiều nước nhập khẩu năng lượng Nga, trong đó có Ấn Độ. Mức thuế tối đa đã được giảm xuống còn 100% với phạm vi áp thuế được thu hẹp tập trung vào 5 nước nhập khẩu lớn nhất. Bên cạnh đó, dự luật có điều khoản cho phép Tổng thống tạm hoãn các mức thuế nếu ông xác nhận trước Quốc hội rằng việc này phù hợp với lợi ích quốc gia Mỹ.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.