Phân loại các kiểu trì hoãn theo chuyên gia Cambridge

Tiến sĩ Itamar Shatz, giảng viên Đại học Cambridge, người đang phát hành một cuốn sách về trì hoãn, cho biết nguyên nhân dẫn đến trì hoãn thường bị che giấu hoặc không rõ ràng. Việc hiểu mình thuộc kiểu trì hoãn nào có thể giúp người ta kiểm soát hành vi này hiệu quả hơn. Theo Shatz, có thể phân biệt 9 loại trì hoãn, và một người có thể thuộc nhiều loại cùng lúc.

Các kiểu trì hoãn bao gồm:

  • Mơ mộng: hay mộng mơ về tương lai quá mức, làm chậm trễ hành động.
  • Phản kháng: cảm thấy mất kiểm soát nên trì hoãn nhằm thể hiện sự phản kháng.
  • Tìm vui (Hedonists): quá tập trung vào sự hưởng thụ trước mắt, tránh các nhiệm vụ khó khăn.
  • Thích cảm giác mạo hiểm (Thrill-seekers): chỉ làm việc dưới áp lực của hạn chót, dù biết có thể gây nguy hiểm cho tiến độ.
  • Thay đổi liên tục (Zigzaggers): liên tục chuyển đổi giữa các nhiệm vụ khiến không hoàn thành việc nào tốt.
  • Lo lắng (Worriers): trì hoãn do cảm giác bất an kéo dài.
  • Bi quan (Pessimists): lo sợ kết quả tiêu cực nên không thể bắt tay làm việc.
  • Chủ nghĩa hoàn hảo (Perfectionists): không bắt đầu công việc vì lo sợ không thể làm tốt toàn bộ.
  • Mệt mỏi quá sức (Burnouts): trì hoãn vì bị kiệt quệ tinh thần và thể chất do làm việc quá sức.

Quan điểm của giới chuyên môn Anh về trì hoãn

Ông Ian MacRae, nhà tâm lý học chuyên về môi trường làm việc thuộc Hiệp hội Tâm lý học Anh, nhận định việc gán nhãn cho các kiểu trì hoãn là có ích nếu người dùng hiểu được rằng đây không phải đặc điểm tính cách cố định. Ông khuyên mọi người nên nhận biết trạng thái tạm thời: "Thay vì nói 'Tôi là người cầu toàn', hãy thử nghĩ 'Hôm nay tôi hành xử như một người cầu toàn'."

Trong khi đó, giáo sư Fuschia Sirois từ Đại học Durham không đồng tình với việc phân loại chi tiết, cho rằng nguyên nhân chính của trì hoãn là để né tránh cảm xúc tiêu cực liên quan đến công việc. Bà giải thích: "Chúng ta không trì hoãn nhiệm vụ mà đang tránh những cảm xúc khó chịu đi kèm với nó."

Cơ sở khoa học về sự trì hoãn trong não bộ

Qua các nghiên cứu hoạt động não bộ ở người trì hoãn, các nhà khoa học nhận thấy sự khác biệt rõ rệt ở các vùng liên quan đến điều tiết cảm xúc. Khi phát hiện ra mối đe dọa, vùng amygdala của não kích hoạt nhanh hơn so với phần vỏ trước trán, khu vực chịu trách nhiệm suy nghĩ lý trí và đánh giá tình huống một cách khách quan.

Điều này khiến con người phản ứng cảm xúc trước, dẫn đến trì hoãn thay vì giải quyết trực tiếp công việc, bởi bộ não ưu tiên xử lý cảm giác tiêu cực để bảo vệ bản thân trước nguy cơ căng thẳng.

Việc nhận biết cơ chế này có thể giúp cá nhân tìm cách kiểm soát, từ đó giảm bớt trì hoãn, nâng cao hiệu suất làm việc và sức khỏe tâm thần.

Những điều bổ ích từ bài viết

  • Trì hoãn có thể được phân thành 9 kiểu khác nhau theo chuyên gia Cambridge.
  • Việc hiểu kiểu trì hoãn giúp cải thiện kiểm soát hành vi cá nhân.
  • Không nên coi trì hoãn là đặc điểm tính cách cố định mà là trạng thái tạm thời.
  • Nguyên nhân chính của trì hoãn là để tránh cảm xúc tiêu cực liên quan đến công việc.
  • Hoạt động não bộ cho thấy khu vực xử lý cảm xúc hoạt động nhanh hơn phần quản lý lý trí khi cảm nhận áp lực.

Đăng ký bản tin QMVN

Nhận tin tổng hợp mỗi sáng - chỉ những bài đáng đọc, không spam.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.