Công ty Ebike bị kiện vì quảng cáo an toàn sai sự thật: Vấn đề lớn với chứng nhận giả

Vào tháng 7 vừa qua, Amazon cùng công ty chứng nhận an toàn UL đã giải quyết một vụ kiện với một số công ty Trung Quốc sản xuất xe đạp điện mang thương hiệu Aipas. Các công ty Mỹ cáo buộc rằng từ tháng 1, các doanh nghiệp Trung Quốc này đã quảng cáo trên Amazon và trang web của Aipas rằng sản phẩm xe đạp điện được chứng nhận bởi UL – một tổ chức uy tín kiểm định an toàn sản phẩm. Tuy nhiên, điều này không đúng sự thật. Ngày 15/7, một thẩm phán liên bang đã phê chuẩn lệnh cấm vĩnh viễn, theo đó các công ty Trung Quốc đồng ý không được sử dụng dấu hiệu UL nữa, đồng thời bị cấm hỗ trợ người hoặc doanh nghiệp khác sử dụng dấu hiệu giả mạo.

Các bên liên quan gồm Jiangmen Meijiasheng Bicycle, Hong Kong Manchester International Trading, Shenzhen Aibosi Sport Technology, Guangzhou Aierfeile Sport Technology và cá nhân Tang Shuhui, bị cáo buộc liên quan đến tài khoản bán hàng trên Amazon. Tuy nhiên, các công ty này không thừa nhận có hành vi sai phạm liên quan đến việc sử dụng logo UL giả mạo.

Dù đã có lệnh cấm, chương trình của trang Wired ghi nhận vẫn tồn tại các quảng cáo sử dụng logo UL trên Facebook do Aipas chạy. Một người viết bài đã nhìn thấy một quảng cáo như vậy vào giữa tháng 7, sau khi lệnh cấm được ban hành. Theo thư viện quảng cáo của Meta, ít nhất một quảng cáo khác sử dụng logo UL cũng được đăng tải liên tục từ tháng 4, trước và sau khi kiện tụng bắt đầu. Một quảng cáo khác có logo UL xuất hiện từ tháng 5 đã biến mất khỏi thư viện sau khi Wired liên hệ hỏi ý kiến.

Việc quảng cáo có logo giả gây bức xúc bởi UL khẳng định đang nỗ lực giải quyết vấn đề này. Amazon và các công ty Trung Quốc không trả lời các yêu cầu bình luận. Vấn đề gian lận chứng nhận sản phẩm vốn tồn tại lâu nay, theo chuyên gia Donald Mays, đồng thời ảnh hưởng nghiêm trọng đến những thiết bị di chuyển điện như xe đạp điện.

Báo cáo chính phủ Mỹ tháng 4 chỉ ra từ 2017 đến 2024 có 45 trường hợp tử vong do cháy liên quan pin lithium-ion trên các thiết bị di chuyển cá nhân, trong đó 19 vụ liên quan tới xe đạp điện. Sở cứu hỏa New York ghi nhận 277 vụ cháy pin lithium-ion trong năm 2024, tăng nhẹ so với 268 vụ năm 2023, đa phần liên quan xe đạp điện.

Ủy ban An toàn sản phẩm tiêu dùng Mỹ (CPSC) cho biết nhiều vụ cháy liên quan đến pin thay thế không chính hãng. Cơ quan này khuyến cáo người tiêu dùng chỉ dùng thiết bị được thiết kế, sản xuất và chứng nhận hợp chuẩn bởi phòng thí nghiệm được công nhận.

Theo Gabe Knight – chuyên gia phân tích chính sách Cơ quan báo Consumer Reports, người mua hàng trên các nền tảng thương mại điện tử dễ bị lừa mua sản phẩm giả mạo, bao gồm cả chứng nhận an toàn. Các nhà bán lẻ trực tiếp thường kiểm tra nghiêm ngặt hơn so với các gian hàng bên thứ ba.Chính phủ Mỹ cũng đang có động thái siết chặt việc sử dụng dấu hiệu chứng nhận an toàn giả. Tháng 5, CPSC kêu gọi công chúng đóng góp thông tin về việc sử dụng trái phép, gian lận dấu hiệu chứng nhận an toàn. Tháng 6, cơ quan này đề xuất quy định an toàn bắt buộc đối với pin lithium-ion dùng trong các thiết bị di chuyển cá nhân, bao gồm xe đạp điện, mở phản biện công chúng đến tháng 8.

Các tài liệu trên trang Aipas cho thấy một số xe đạp điện và pin của hãng đã được chứng nhận an toàn bởi tổ chức SGS – một đơn vị được chính phủ Mỹ công nhận để thực hiện các kiểm tra theo tiêu chuẩn UL. Tuy nhiên, ba chứng nhận cho dòng xe đạp điện đã không còn hiệu lực, dù chứng nhận cho pin vẫn còn hoạt động.

Chứng nhận hết hạn có thể xuất phát từ việc nhà sản xuất thay đổi thiết kế hoặc linh kiện mà không chứng nhận lại sản phẩm. Ngoài ra, không duy trì các cuộc kiểm tra định kỳ cũng là nguyên nhân mất hiệu lực chứng nhận. Điều này khiến người tiêu dùng khó nắm bắt thông tin chính xác về tình trạng an toàn của sản phẩm.

Scott Hardesty, một chuyên gia đánh giá xe đạp điện trên YouTube, cho biết sau khi gặp phải các vấn đề với Aipas, ông đã thay đổi phương thức đánh giá xe đạp điện, yêu cầu các công ty gửi chứng nhận UL qua email. Ông cũng nhận hoa hồng từ các đơn vị khi sản phẩm bán ra qua kênh của mình.

Donald Mays nhấn mạnh người mua bình thường khó có thể tự xác minh chứng nhận an toàn, vì vậy nên tìm đến những thương hiệu uy tín và chứng nhận còn hiệu lực để đảm bảo an toàn khi sử dụng xe đạp điện.

Vụ kiện của Amazon và UL cho thấy việc chống hàng giả và quảng cáo sai sự thật vẫn đang là bài toán khó với thị trường trực tuyến. Các công ty Mỹ nhấn mạnh họ đầu tư hàng tỷ USD và sử dụng hệ thống tự động để phát hiện và loại bỏ hàng giả, đồng thời đóng cửa tài khoản bán hàng vi phạm.

Việc chứng nhận an toàn và tổ chức thẩm định là rất phức tạp. UL là trong số những tổ chức có danh tiếng hàng đầu thế giới về thiết lập và kiểm tra tiêu chuẩn an toàn. Tuy nhiên, các tổ chức được chính phủ công nhận khác như CSA Group, IEC cũng có uy tín. Việc chọn phòng thí nghiệm để kiểm tra phụ thuộc vào chi phí và nhu cầu của nhà sản xuất.

Nhìn chung, sự việc của Aipas là cảnh báo với người tiêu dùng về rủi ro khi mua sản phẩm thể hiện chứng nhận sai sự thật, đặc biệt trong lĩnh vực xe đạp điện, vốn liên quan trực tiếp đến an toàn tính mạng.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.