Những điểm chính
- USAID OIG đang điều tra hơn 1.500 nhân viên hiện tại hoặc trước đây của UNRWA về liên quan đến khủng bố.
- 108 nhân viên UNRWA đã bị chuyển hồ sơ sang Bộ Ngoại giao Mỹ để xem xét đình chỉ hoặc cấm làm việc với tổ chức nhận quỹ Mỹ.
- Một số nhân viên UNRWA bị cáo buộc tham gia trực tiếp vào các hoạt động quân sự của Hamas trong vụ tấn công ngày 7/10.
- Mỹ kêu gọi ngừng tài trợ cho UNRWA do các cáo buộc thâm nhập của Hamas và đang chuẩn bị chuyển giao viện trợ nhằm tránh gián đoạn dịch vụ người dân Gaza.
- Hamas được Mỹ liệt vào danh sách tổ chức khủng bố từ năm 1997, vụ việc ảnh hưởng lớn đến chính sách viện trợ quốc tế và an ninh khu vực.
Cuộc điều tra của Mỹ đối với UNRWA và những cáo buộc nghiêm trọng
Văn phòng Giám sát độc lập của Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID OIG) hiện đang tiến hành điều tra mở rộng đối với hơn 1.500 nhân viên hiện tại hoặc trước đây của Cơ quan cứu trợ và công tác của Liên hợp quốc dành cho người tị nạn Palestine (UNRWA) với cáo buộc có liên quan đến các hoạt động khủng bố. Một số cá nhân trong số này bị nghi ngờ tham gia sâu rộng vào các hoạt động do tổ chức Hamas tiến hành, trong đó có vụ tấn công ngày 7/10 nhằm vào Israel.
Trước đó, Liên hợp quốc đã tiến hành một cuộc điều tra riêng thông qua Văn phòng Dịch vụ Giám sát Nội bộ (OIOS) nhằm làm rõ vai trò của UNRWA trong các sự kiện ngày 7/10. Dù kết quả không đủ bằng chứng với 10 trong số 19 nhân viên bị nghi, UNRWA đã chấm dứt hợp đồng đối với 9 người còn lại. Tuy nhiên, cuộc điều tra của USAID OIG đã mở rộng phạm vi, khám phá nhiều vấn đề nghiêm trọng hơn.
Vấn đề nhân sự và ảnh hưởng tới chính sách viện trợ của Mỹ
USAID OIG cho biết họ đã chuyển hồ sơ của 108 nhân viên UNRWA, gồm các hiệu phó trường học, giáo viên, nhân viên an ninh, tư vấn tâm lý, bác sĩ, đến Bộ Ngoại giao Mỹ để xem xét đình chỉ hoặc cấm làm việc với các tổ chức nhận quỹ của chính phủ Mỹ. Trong các trường hợp này, có những người từng giữ vai trò chỉ huy trong lực lượng Hamas hoặc trực tiếp tham gia các hoạt động quân sự như vận chuyển vũ khí, chống tăng và khai thác đường hầm dưới các cơ sở giáo dục của UNRWA.
Một quan chức Mỹ tham gia điều tra nhận định cuộc kiểm tra này là bước đi thiết yếu bởi người dân Mỹ không nên dùng tiền thuế để trả lương cho những người có liên quan đến khủng bố. Ông cũng nhấn mạnh việc ngăn chặn các cá nhân này trà trộn giữa các tổ chức cứu trợ nhận tài trợ của Mỹ để tiếp tục các hoạt động phi pháp.
Phản ứng của Mỹ và lộ trình chuyển giao viện trợ
Trước thực tế UNRWA bị cáo buộc bị Hamas thâm nhập sâu rộng, nhiều quan chức Mỹ đã kêu gọi ngừng tài trợ cho tổ chức này. Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc Jeff Bartos từng tuyên bố rằng Mỹ cần chấm dứt việc giữ nguyên trạng một tổ chức bị coi là "chi nhánh" của Hamas và đặt mục tiêu giúp người dân Palestine tại Gaza thoát khỏi tình trạng phụ thuộc dài hạn vào viện trợ.
Việc ngừng hợp tác với UNRWA đặt ra thách thức lớn về việc duy trì các dịch vụ nhân đạo quan trọng như y tế, tiêm chủng và thực phẩm cho gần hai triệu người dân Gaza. Do đó, các bên liên quan sẽ cần phối hợp chặt chẽ để chuyển giao công tác viện trợ một cách an toàn, tránh để xảy ra gián đoạn dịch vụ.
Bên cạnh đó, tình trạng cản trở các hoạt động viện trợ do các lực lượng địa phương ở Gaza tiếp tục gây khó khăn cho việc phân phối hàng cứu trợ, theo đánh giá của quan chức Liên hợp quốc. Điều này cũng làm phức tạp thêm bức tranh nhân đạo tại khu vực.
Đăng ký bản tin QMVN
Nhận tin tổng hợp mỗi sáng - chỉ những bài đáng đọc, không spam.
Ý nghĩa của cuộc điều tra trong bối cảnh chính trị và an ninh Trung Đông
Hamas được Bộ Ngoại giao Mỹ liệt vào danh sách Tổ chức khủng bố nước ngoài từ năm 1997, đồng thời bị xếp vào nhóm Khủng bố toàn cầu đặc biệt từ năm 2001. Việc nhiều nhân viên của UNRWA bị nghi ngờ có liên quan trực tiếp đến nhóm này không chỉ làm dấy lên quan ngại về tính minh bạch và an toàn của các tổ chức cứu trợ quốc tế mà còn tác động lớn tới chính sách đối ngoại và an ninh của Mỹ tại khu vực.
Quyết định mạnh tay của Mỹ với UNRWA có thể là bước ngoặt trong cách thức hỗ trợ nhân đạo tại Gaza, đồng thời tạo áp lực buộc các bên phải xem xét lại chiến lược và vai trò của từng tổ chức trong bối cảnh xung đột kéo dài và phức tạp.
Cuộc điều tra tiếp tục được tiến hành với các biện pháp mạnh mẽ hơn có thể ảnh hưởng đáng kể tới chính sách viện trợ quốc tế trong tương lai gần.
Câu hỏi thường gặp
UNRWA là gì và tại sao bị điều tra?
UNRWA là cơ quan Liên hợp quốc hỗ trợ người tị nạn Palestine, đang bị điều tra vì có hơn 1.500 nhân viên nghi ngờ liên quan khủng bố, trong đó có các hoạt động của Hamas.
Mỹ đã thực hiện những bước gì trong cuộc điều tra này?
USAID OIG đã điều tra 1.500 nhân viên UNRWA, chuyển hồ sơ 108 trường hợp cho Bộ Ngoại giao để xử lý đình chỉ hoặc cấm làm việc với các tổ chức nhận quỹ của Mỹ.
Ảnh hưởng của cuộc điều tra đến viện trợ cho Gaza là gì?
Mỹ đang kêu gọi chấm dứt tài trợ cho UNRWA để tránh tài trợ cho tổ chức có nghi ngờ khủng bố, đồng thời lên kế hoạch chuyển giao viện trợ nhằm không làm gián đoạn dịch vụ nhân đạo.
Hamas được coi là tổ chức khủng bố như thế nào theo Mỹ?
Hamas được Mỹ liệt vào danh sách Tổ chức khủng bố nước ngoài từ năm 1997 và là Nhóm Khủng bố toàn cầu đặc biệt từ năm 2001.
Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.
