Thuế mới của Trump đặt doanh nghiệp Anh trước thế bất lợi so với EU, chuyên gia cảnh báo

Vào cuối ngày thứ Năm, chính quyền của ông Donald Trump công bố một đợt thuế mới nhắm tới các quốc gia bị cho là sử dụng lao động cưỡng bức. Theo đó, liều thuế áp dụng với Liên minh châu Âu (EU) giảm từ mức 15% gần như bao trùm xuống còn 10%, bằng với mức thuế trong thỏa thuận do Keir Starmer và Peter Mandelson đạt được vào năm ngoái với Mỹ. Dù vậy, mức thuế chung dành cho Anh Quốc vẫn giữ nguyên ở 10%, khiến các chuyên gia nhận định doanh nghiệp Anh phần nào bị đặt vào thế bất lợi khi cạnh tranh với doanh nghiệp EU.

Phát ngôn viên từ EU cho biết, thỏa thuận mới thiết lập mức thuế bao trùm 10% cho toàn EU, đồng thời phục hồi một số miễn giảm thuế bổ sung đối với các mặt hàng như nút chai bằng sồi và kim cương, bên cạnh các miễn giảm trước đó dành cho máy bay và linh kiện, thuốc generic và các hoạt chất. Đây là sự thay thế cho thỏa thuận Turnberry mà Tổng thống Mỹ đã ký kết tại sân golf Scottish năm ngoái, trong đó EU được áp dụng mức thuế 15% nhưng không thể bị đánh thêm thuế bổ sung.

Sự giảm thuế từ 15% xuống 10% dành cho EU khiến các ngành không nằm trong thỏa thuận của Starmer, như xe đạp, quần áo, hóa chất, đồ uống hay quà tặng, hưởng lợi rõ rệt. Trong khi đó, một số ngành của Anh như may mặc lại mất đi lợi thế so với EU trên thị trường Mỹ. Ví dụ, một chiếc áo len dệt kim Anh trước đây chịu thuế 12,5% giờ phải cộng thêm 10% theo thỏa thuận mới, khiến tổng mức thuế lên tới 22,5%, trong khi áo len sản xuất tại EU chỉ phải trả 10% theo mức thuế toàn diện mới.

Tuy nhiên, một tin vui cho ngành whisky Scotland là thỏa thuận miễn thuế đang được dự đoán sẽ được công bố, loại bỏ hoàn toàn thuế đối với sản phẩm này khi xuất khẩu sang Mỹ, qua đó tạo lợi thế cạnh tranh so với các đối thủ từ Ireland và Pháp, vốn phải chịu mức thuế 10%.

William Bain, giám đốc chính sách thương mại của Hiệp hội Các Phòng Thương mại Anh, hoan nghênh việc mức thuế đầu mối 10% dành cho Anh không thay đổi nhưng cũng thừa nhận rằng việc một số ngành hàng mất lợi thế so với EU là điều rõ ràng và không thể phủ nhận. Ông nhấn mạnh cần tiếp tục đàm phán với Mỹ để giảm mức thuế này, mở ra cơ hội cho doanh nghiệp Anh cải thiện vị thế cạnh tranh.

Phản ứng từ liên đoàn lao động GMB lại tỏ ra bi quan, cho rằng các mức thuế mới là “phán đoán sai lầm, có thể gây thảm họa cho doanh nghiệp và sẽ thất bại trong mục đích đề ra.” Charlotte Brumpton-Childs, thư ký quốc gia của GMB, cho rằng EU hiện sở hữu mối quan hệ thương mại tốt hơn với Mỹ, điều này làm suy yếu mối quan hệ mà nước Anh từng coi là “đặc biệt”.

Phát ngôn viên chính phủ Anh khẳng định không có thay đổi tiêu cực nào đối với mức thuế áp dụng với doanh nghiệp Anh trong đợt công bố này. Bên cạnh đó, việc miễn thuế hoàn toàn đối với whisky Scotland và công nghệ y tế được xem là một bước tiến trong quan hệ thương mại giữa Anh và Mỹ. Phía Anh cũng nhấn mạnh cam kết nghiêm túc trong việc ngăn chặn sử dụng lao động cưỡng bức trong chuỗi cung ứng toàn cầu, và cho biết Mỹ đã công nhận các biện pháp mà Anh thực hiện, dẫn đến việc không áp thêm thuế mới đối với Anh trong đợt này.

Trong khi đó, đại diện EU bày tỏ quan điểm không đồng tình với căn cứ điều tra về lao động cưỡng bức và đã lên tiếng phản đối phía Mỹ về điều này. Căng thẳng hơn nữa do Mỹ dự kiến sẽ áp thêm thuế theo điều khoản 301 của Đạo luật Thương mại 1974, với khả năng áp thuế lên đến 100% đối với ngành dược phẩm, gây áp lực nặng nề lên các nước như Ireland, Đức và Bỉ. Điều này diễn ra trong bối cảnh EU mới đây đã phạt Google 890 triệu euro, khiến khả năng trả đũa qua thuế quan giữa Mỹ và EU trở nên căng thẳng hơn.

Những diễn biến này cho thấy thách thức lớn trên trường quốc tế khi các quốc gia vừa phải cân bằng lợi ích thương mại, vừa phải điều chỉnh quan hệ trong bối cảnh chính trị và an ninh toàn cầu thay đổi liên tục.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.