Phó Tổng thống Nigeria kêu gọi châu Phi đoàn kết trong chính sách số và viễn thông

Ngày 25/5, tại Trung tâm Hội nghị Quốc tế Bola Ahmed Tinubu ở Abuja, Nigeria, Phó Tổng thống Kashim Shettima đã kêu gọi các quốc gia châu Phi tăng cường hợp tác và thống nhất quan điểm trong các cuộc thảo luận toàn cầu liên quan đến trí tuệ nhân tạo, viễn thông và quản trị kỹ thuật số. Ông nhấn mạnh rằng không quốc gia nào trong khu vực có thể đơn độc thực hiện thành công tham vọng số hóa toàn lục địa, và sự đoàn kết sẽ làm gia tăng ảnh hưởng của châu Phi trong việc định hình các chính sách và tiêu chuẩn công nghệ mới.

Do ông Shettima bận công tác, Phó Tổng thống được đại diện bởi Phó Chánh văn phòng Tổng thống, ông Ibrahim Hadejia, tại phiên khai mạc hội nghị Liên đoàn Viễn thông châu Phi (ATU) lần thứ bảy. Sự kiện này nhằm giúp các nước trong khu vực phối hợp quan điểm và ưu tiên hàng đầu trước thềm Hội nghị toàn thể Liên minh Viễn thông Quốc tế (ITU) năm 2026, đồng thời hỗ trợ các ứng viên đến từ châu Phi trong các vị trí trong ITU.

Phó Tổng thống Shettima thúc giục các quốc gia cùng hợp tác nhằm mở rộng truy cập internet giá rẻ, tăng cường an ninh mạng, cải thiện quản lý phổ tần, hài hoà tiêu chuẩn cũng như xây dựng các quy định cho trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm. Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phát triển các công nghệ số như mạng băng thông rộng, trí tuệ nhân tạo, điện toán đám mây, truyền thông vệ tinh và hạ tầng số an toàn, so sánh sự quan trọng của chúng tương đương với các công trình hạ tầng truyền thống như giao thông và năng lượng.

Ông cũng đề cập đến sự liên kết giữa chuyển đổi số của châu Phi với các mục tiêu của Chương trình nghị sự 2063 của Liên minh châu Phi và Chiến lược Chuyển đổi số châu Phi, nhấn mạnh công nghệ cần phải tạo ra việc làm, nâng cao giáo dục, cải thiện y tế, bao gồm tài chính và thúc đẩy vai trò của phụ nữ cùng giới trẻ.

Bộ trưởng Tiếp thị, Đổi mới và Kinh tế số Nigeria, ông Bosun Tijani, cho biết châu Phi cần đến Hội nghị ITU năm nay với sự chuẩn bị kỹ lưỡng, thống nhất và uy tín, tận dụng lợi thế nhân khẩu trẻ, tinh thần khởi nghiệp và hệ sinh thái công nghệ đang phát triển nhanh. Ông tiết lộ rằng hiện Liên đoàn Viễn thông châu Phi đã bao gồm 52 quốc gia thành viên và đã củng cố khung pháp lý cùng kế hoạch chiến lược tài chính giai đoạn 2023-2027.

Bộ trưởng Tijani cũng công bố dự án trí tuệ nhân tạo N-ATLAS của Nigeria, được ra mắt năm 2025 tại Cuộc họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, sẽ mở rộng thành sáng kiến toàn diện ATLAS Network. Mục tiêu của mạng lưới này là kết nối các chính phủ, nhà nghiên cứu, nhà sáng tạo, trường đại học và đối tác công nghệ để phát triển hệ thống AI tôn trọng ngôn ngữ, văn hóa và tri thức của châu Phi.

Ông nhấn mạnh: "Tham vọng của chúng tôi là biến ATLAS Network thành nền tảng thúc đẩy phát triển các mô hình ngôn ngữ lớn phù hợp địa phương, do châu Phi làm ra và phục vụ châu Phi". Ông kêu gọi tất cả các quốc gia thành viên ATU tham gia dự án này và khẳng định châu Phi không chỉ nên tiếp nhận AI mà còn tham gia định hướng phát triển công nghệ này.

Trong bài phát biểu, Tổng Thư ký Liên minh Viễn thông Quốc tế (ITU), bà Doreen Bogdan-Martin, đánh giá châu Phi đang chuyển mình từ người tiêu dùng công nghệ sang nhà sáng tạo, người đề xuất tiêu chuẩn và đối tác toàn cầu tin cậy. Bà cho biết các mạng lưới viễn thông đang phổ cập rộng khắp, hạ tầng số công cộng đổi mới cách chính phủ cung cấp dịch vụ. ITU và ATU đã hợp tác trong nhiều lĩnh vực như truyền thông vô tuyến, chuẩn hóa, kết nối trường học, phát triển năng lực và tài chính bền vững cho hạ tầng số châu Phi.

Bà nhận định quan điểm của châu Phi sẽ đóng vai trò quan trọng trong Hội nghị toàn thể ITU, nơi quyết định định hướng tổ chức trong 4 năm tới. Bà nhấn mạnh rằng tiếng nói của châu Phi chưa bao giờ quan trọng hơn lúc này, khi kinh nghiệm cùng tính sáng tạo và lãnh đạo của lục địa sẽ giúp định hình tương lai hợp tác kỹ thuật số toàn cầu.

Tổng Thư ký ATU, ông John Omo, kêu gọi các quốc gia tăng cường đóng góp tài chính, nhấn mạnh nguồn lực là yếu tố cần thiết để tổ chức hoàn thành nhiệm vụ. Ông cho biết trong kế hoạch ngân sách giai đoạn 2027-2031, có hơn 1,7 triệu USD dành cho các hoạt động bắt buộc cần kinh phí bổ sung. Ông cũng điểm qua các đối tác quan trọng của ATU gồm Liên Hợp Quốc về công nghệ số, GSMA, Qualcomm, Helios Towers, SBA Communications, American Tower Corporation và Ủy ban Truyền thông Nigeria.

Ông Omo cho biết các đại biểu sẽ xem xét hướng đi về tổ chức, tài chính và chiến lược của ATU cùng việc chuẩn bị của châu Phi cho hội nghị ITU năm 2026. Phó Chủ tịch Ủy ban Truyền thông Nigeria, ông Aminu Maida, cũng kêu gọi sự đoàn kết trong bối cảnh các quốc gia thành viên chuẩn bị bầu chọn ban lãnh đạo mới của tổ chức, nhấn mạnh tầm quan trọng của hội nghị đối với định hướng tương lai của viễn thông châu Phi.