Phó Chủ tịch Shettima kêu gọi hợp tác châu Phi xây dựng chính sách AI và viễn thông

Phó Chủ tịch Nigeria, Kashim Shettima, đã thúc giục các quốc gia châu Phi tăng cường phối hợp và thể hiện tiếng nói chung trong các cuộc thảo luận toàn cầu về trí tuệ nhân tạo (AI), viễn thông và quản trị kỹ thuật số. Tại phiên khai mạc kỳ họp lần thứ bảy của Hội nghị Toàn quyền Liên minh Viễn thông châu Phi (ATU) diễn ra tại Trung tâm Hội nghị Quốc tế Bola Ahmed Tinubu ở Abuja, đại diện cho Phó Chủ tịch là Phó Chánh văn phòng Tổng thống Ibrahim Hadejia, Shettima nhấn mạnh không một quốc gia nào có thể đơn độc đạt được mục tiêu số hóa của toàn châu lục.

Ông khẳng định sự đoàn kết sẽ giúp gia tăng vị thế và ảnh hưởng của châu Phi trong việc thiết lập chính sách, tiêu chuẩn cho các công nghệ mới nổi. Đây cũng là dịp để các nước điều phối ưu tiên, chuẩn bị cho Hội nghị Toàn quyền Liên minh Viễn thông Quốc tế (ITU) năm 2026 và hỗ trợ các ứng viên châu Phi tranh cử vị trí trong tổ chức này.

Phó Chủ tịch Shettima chỉ rõ tầm quan trọng của việc mở rộng truy cập internet giá rẻ, củng cố an ninh mạng, cải thiện quản lý quỹ sóng, hài hòa tiêu chuẩn và phát triển các quy tắc ứng xử với trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm. Ông nhấn mạnh công nghệ số đã trở thành trung tâm trong cạnh tranh kinh tế, dịch vụ công và tạo việc làm, đặc biệt đối với tầng lớp trẻ tại châu Phi.

Ông cho biết mạng băng rộng, AI, điện toán đám mây, viễn thông vệ tinh và hạ tầng số an toàn quan trọng không kém các công trình như giao thông, điện lực, đường sắt hay cảng biển. Shettima kêu gọi châu Phi cần chủ động không chỉ tham gia mà còn định hình các quyết định quốc tế liên quan đến công nghệ để bảo vệ lợi ích và ưu tiên của mình.

Dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Bola Tinubu, Nigeria cam kết thúc đẩy mở rộng mạng băng rộng, AI, hạ tầng công cộng số, an ninh mạng và phát triển lực lượng lao động công nghệ cạnh tranh. Shettima cho rằng chuyển đổi số của châu Phi không thể tách rời chiến lược chung của Liên minh châu Phi, đặc biệt là Chương trình Nghị sự 2063 và Chiến lược Chuyển đổi Kỹ thuật số cho châu Phi.

Ông nhấn mạnh công nghệ cần mang lại công ăn việc làm, giáo dục, chăm sóc sức khỏe cải thiện, tài chính bao trùm và tăng cường vai trò của phụ nữ cùng thanh niên trong phát triển kinh tế.

Bộ trưởng Bộ Truyền thông, Đổi mới và Kinh tế Số Nigeria, Bosun Tijani, nhấn mạnh châu Phi cần đến ITU 2026 với sự chuẩn bị kỹ lưỡng, đoàn kết và đáng tin cậy. Ông cho rằng châu lục có cơ hội lớn để ảnh hưởng giai đoạn phát triển tiếp theo của kinh tế số toàn cầu nhờ dân số trẻ, hệ sinh thái khởi nghiệp phát triển mạnh và công nghệ tăng trưởng nhanh.

Bộ trưởng thông báo liên minh ATU hiện có 52 quốc gia thành viên, với các tiến bộ trong khung pháp lý và thực hiện kế hoạch chiến lược tài chính giai đoạn 2023–2027. Ông cũng công bố mở rộng dự án trí tuệ nhân tạo N-ATLAS của Nigeria thành sáng kiến cấp châu lục mang tên Mạng lưới ATLAS, nhằm phát triển các hệ thống AI phản ánh ngôn ngữ, văn hóa và tri thức đặc trưng của châu Phi.

Tijani cho biết hiện có chưa đến 2% ngôn ngữ châu Phi được các hệ thống AI hiện đại hỗ trợ đúng mức, dù châu lục chiếm gần một phần ba số lượng ngôn ngữ thế giới. Ông kêu gọi các nước thành viên ATU tích cực gia nhập dự án để không chỉ áp dụng mà còn góp phần định hướng tương lai AI tại châu Phi.

Tổng Thư ký ITU, Doreen Bogdan-Martin, nhận định châu Phi đang chuyển từ vị thế người tiêu dùng công nghệ sang nhà đổi mới, người thiết lập tiêu chuẩn và đối tác toàn cầu đáng tin cậy. Bà cho biết mạng lưới viễn thông và hạ tầng số công cộng đang phát triển nhanh trên lục địa, thay đổi cách thức chính phủ cung cấp dịch vụ.

Bogdan-Martin nhấn mạnh sự hợp tác giữa ITU và ATU trong các lĩnh vực truyền thông vô tuyến, chuẩn hóa, kết nối trường học, phát triển năng lực và tài chính bền vững cho hạ tầng số châu Phi. Bà lưu ý tầm quan trọng của quan điểm châu Phi tại Hội nghị Toàn quyền ITU và ảnh hưởng đến định hướng tổ chức này cũng như hợp tác kỹ thuật số toàn cầu.

Tổng Thư ký ATU, John Omo, đề nghị các quốc gia thành viên tăng cường đóng góp tài chính nhằm đảm bảo liên minh đủ nguồn lực thực thi kế hoạch chiến lược. Ông công khai dự toán ngân sách giai đoạn 2027–2031 với hơn 1,7 triệu đô la cho các hoạt động bắt buộc cần bổ sung tài chính.

Ông cũng điểm lại các đối tác của ATU như Văn phòng Liên hợp quốc về Công nghệ số và Công nghệ mới, GSMA, Qualcomm, Helios Towers, SBA Communications, American Tower Corporation và Ủy ban Viễn thông Nigeria. Hội nghị sẽ tập trung thảo luận các nội dung về thể chế, tài chính, chiến lược cùng chuẩn bị của châu Phi cho hội nghị ITU.

Phó Chủ tịch Hội đồng Điều hành Ủy ban Viễn thông Nigeria (NCC), Aminu Maida, kêu gọi các nước tăng cường đoàn kết nhất là khi chuẩn bị bầu ban lãnh đạo mới cho ATU. Việc họp bàn lần này rất quan trọng đối với Nigeria và châu Phi trong việc định hình vị thế tương lai trong ngành viễn thông lục địa.

Ông cho rằng sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa các quốc gia thành viên sẽ giúp bảo vệ lợi ích chung và nâng cao vị thế của châu Phi trong ngành viễn thông toàn cầu.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.