Từ chiếc xe cổ yêu thích đến ô tô tự lái: Chúng ta đang mất gì trên hành trình này?

Khi thị trường xe tại Australia chuyển dịch mạnh mẽ với việc xe điện chiếm khoảng 25% doanh số và ô tô tự lái đang là chủ đề được các cơ quan quản lý cân nhắc cho phép lưu hành, nhiều người vẫn không quên những cảm xúc đầu tiên khi cầm lái chiếc xe của mình. Một tác giả bài viết nhớ lại chiếc Holden EJ sản xuất năm 1963 mà anh mua bằng số tiền vận động từ cha mình, dù động cơ và năm sản xuất không được coi là “xịn” nhưng chiếc xe trở thành biểu tượng cho tự do và cá tính riêng biệt của chủ nhân. Holden vốn là thương hiệu đặc trưng của Australia, không thuộc Ford, nên nó còn biểu đạt một nhóm nam thanh niên trẻ coi bản thân là người theo lựa chọn thương hiệu xe riêng biệt, giống như chọn đội bóng đá vậy.

Chiếc xe đưa anh tới nhiều nơi: từ các buổi dạ hội, bãi biển tới các quán ăn khuya, trong khi chi phí xăng dầu khi đó rất rẻ (33 cent một gallon), tiền lương tuần đầu tiên chỉ 26,50 đô la, beer sáu lon khoảng 1,40 đô la cùng những món ăn ngon giá rẻ như hamburger 30 cent khiến cuộc sống trở nên đơn giản và tràn đầy niềm vui. Dù xe hay bị hao dầu hoặc quá nóng khi leo dốc nhưng đó là chiếc xe tự do biểu tượng của tuổi trẻ.

Tiếp nối hành trình tìm kiếm sự “cool” hơn, tác giả từng sở hữu nhiều xe thể thao hoặc xe nhỏ nhưng đặc biệt hào hứng với chiếc Mini-Moke – một chiếc xe nhỏ với thiết kế độc đáo, mái vải, phanh yếu nhưng rất vui và mạo hiểm. Một kỷ niệm đáng nhớ của anh là chuyến đi trên xa lộ Hume từ Albury đến Canberra trong mùa đông lạnh giá, khi anh phải lái xe theo sau một chiếc xe khách để tận dụng hơi nóng từ ống xả và tránh cơn mưa gió lạnh; chuyến đi gây căng thẳng đến run tay run chân nhưng lại mang lại cảm giác thành tựu tuyệt vời.

Tuy nhiên, thời đại nay đã khác. Đa số giới trẻ hiện nay không mấy hào hứng với xe cộ, lý do có thể đến từ các lựa chọn đi lại thay thế như Uber hay tính tiện lợi của xe tự động. Việc sử dụng số tay gần như đã lỗi thời. Xe hiện nay mất dần cá tính riêng, dù các công ty quảng cáo vẫn cố gắng thổi phồng, bởi thiết kế xe phải đáp ứng tiêu chuẩn khí động học hiệu quả nên kiểu dáng các loại xe SUV hay sedan rất giống nhau.

Hệ thống cảm biến, camera, radar trên xe hiện đại cho phép người sử dụng không cần nhiều thao tác, an toàn được tăng cao trong khi sự thoải mái cũng được cải thiện đáng kể. Xe điện thực chất nay là những chiếc máy tính di động có bánh xe, mang lại nhiều tiện ích vượt trội. Bước tiếp theo đã đang diễn ra là sự xuất hiện của các xe không người lái - robotaxi đã hoạt động tại một số thành phố của Mỹ và Trung Quốc.

Bằng trí tuệ nhân tạo và các công nghệ hiện đại, con người ngày nay không còn phải tự mình xử lý nhiều thông tin hay kỹ năng lái xe như trước mà đã có hệ thống cảm biến thay thế toàn bộ. Những ký ức về việc chuyển số, cảm nhận máy móc hay sự hồi hộp khi lái xe giờ chỉ còn là quá khứ. Dù vậy, điều này khiến tác giả tự hỏi: chúng ta đang đánh đổi bao nhiêu cảm giác tự do cá nhân và trải nghiệm cảm giác thật sự để đổi lấy sự an toàn và tiện lợi tuyệt đối của công nghệ?

Thực tế, sự thay đổi này là không thể đảo ngược, giống như thời kỳ cách mạng công nghiệp khi công nhân phản kháng sự thay thế của máy móc nhưng vẫn phải chấp nhận sự phát triển đó. Từ xe Holden cổ đến ô tô tự lái, hành trình của ngành công nghiệp xe không ngừng tiến hóa cùng sự thay đổi trong nhận thức và thói quen của con người.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.