Kính thông minh đối mặt với những tranh cãi và sự chú ý về quyền riêng tư

Kính thông minh, phụ kiện công nghệ mới được trang bị trí tuệ nhân tạo và camera, đang gây ra những phản ứng trái chiều rõ rệt. Một số nhà nghiên cứu gọi chúng là thiết bị giống trong các tác phẩm giả tưởng của George Orwell, trong khi ca sĩ Lorde còn khuyên người tham dự đừng sử dụng kính. Mặc dù có nhiều ý kiến phản đối, các tập đoàn công nghệ lớn như Samsung, Google và Meta vẫn quyết tâm ra mắt các dòng kính thông minh thế hệ mới trong vài tháng tới.

Các chuyên gia phân tích ngành khẳng định kính thông minh không phải thiết bị lỗi thời về bản chất nhưng việc sử dụng sai mục đích đã dẫn đến nhiều vấn đề nghiêm trọng. Công nghệ này đòi hỏi quy định về quyền riêng tư nghiêm ngặt hơn cùng với cảnh báo rõ ràng về việc sử dụng, đồng thời cần nhấn mạnh các lợi ích thiết thực mà người dùng có thể đạt được khi sử dụng máy tính gắn trên mặt.

Dữ liệu của IDC cho thấy trong quý đầu tiên năm 2026, người tiêu dùng đã mua hơn 2,25 triệu thiết bị kính thông minh, tăng 167% so với cùng kỳ năm trước, tương đương với lượng sản phẩm bán ra trong toàn bộ năm 2024. Meta đang dẫn đầu thị trường với hơn hai phần ba doanh số, tiếp theo là RayNeo và Xiaomi.

Trào lưu kính thông minh bắt đầu từ hơn một thập niên trước với sản phẩm Google Glass, mặc dù lúc đó thiết bị này cũng vấp phải sự phản đối và người dùng bị gọi là "glassholes". Tuy nhiên, trải nghiệm trên các dòng kính thông minh hiện đại đã có sự khác biệt lớn, tập trung nhiều vào tính năng chụp ảnh và quay video không dùng tay, đôi khi không để người xung quanh nhận biết được.

Có những hành vi vi phạm nghiêm trọng liên quan đến việc sử dụng kính thông minh, khiến thiết bị bị gán cho biệt danh "kính biến thái". Một số người dùng đã quay lén phụ nữ mà không được phép và phát tán video trên mạng phục vụ mục đích huấn luyện chiêu dụ. Ngoài ra, một số người còn dùng các miếng dán đặc biệt để che đèn dễ nhận biết trên kính, nhằm che giấu việc đang ghi hình.

Chuyên gia phân tích Carolina Milanesi của Creative Strategies cho rằng các công ty công nghệ chưa phản ứng đủ nhanh và mạnh mẽ đối với hiện tượng này. Cần có những giới hạn rõ ràng hơn về bảo mật và quyền riêng tư để bảo vệ cộng đồng và cứu lấy công nghệ kính thông minh khỏi bị ảnh hưởng tiêu cực.

Bất chấp những tranh cãi, kính thông minh có nhiều lợi ích khi tích hợp AI, camera, micro và loa lên thiết bị đeo mặt mà không cần sử dụng điện thoại. Ví dụ, kính có thể cung cấp chỉ dẫn đường bằng âm thanh, dịch biển báo nhanh chóng hoặc hỗ trợ người dùng khiếm thị trong việc đọc chữ và nhận diện vật thể, theo nghiên cứu đăng trên JAMA Ophthalmology.

Chính những tính năng hỗ trợ khả năng tiếp cận này thường bị lu mờ trong các chiến dịch quảng bá, khi nhà sản xuất chủ yếu tập trung vào tính thời trang và quay phim, theo nhận xét của Steven Conway, giám đốc khóa học trò chơi và tương tác của Đại học Công nghệ Swinburne. Ông nhấn mạnh công nghệ nên phục vụ nhu cầu con người, giúp cuộc sống thuận tiện, an toàn và hiệu quả hơn.

Samsung và Google đang chuẩn bị ra mắt dòng kính thông minh hợp tác mới với thiết kế khung nhựa cùng camera, đèn, nút chụp ảnh, micro, loa và cảm biến. Rick Osterloh, phó chủ tịch cấp cao của Google Devices, cho biết thiết bị sẽ hỗ trợ người dùng kết nối với AI Gemini, giúp điều khiển cuộc gọi, nghe nhạc, chụp ảnh dễ dàng và tìm kiếm thông tin theo yêu cầu.

Phát ngôn viên Samsung tiết lộ kính sẽ tích hợp tính năng bảo mật tự động tắt camera khi tháo kính khỏi mặt và dự kiến sản phẩm sẽ được phân phối đầu tiên tại Mỹ và Hàn Quốc, sau đó sẽ có mặt tại các thị trường khác bao gồm Úc. Kylie Mason, người đứng đầu mảng thiết bị đeo của Samsung tại Úc, bày tỏ hy vọng sản phẩm sẽ sớm ra mắt tại thị trường này.