Cuộc chiến Iran đẩy giá xăng dầu Mỹ tăng, kinh tế đối mặt áp lực lớn mùa hè này

Cuộc chiến tại Iran đã tạo ra những ảnh hưởng rõ rệt đến thị trường năng lượng Mỹ, đặc biệt khi giá xăng và dầu diesel đều có xu hướng tăng mạnh trong thời gian gần đây. Mức giá trung bình xăng ở Mỹ vào ngày 9/3/2026 đạt 4,06 USD một gallon, tăng 4,4% so với tuần trước đó là 3,89 USD theo dữ liệu từ AAA. Dầu diesel thậm chí đã chứng kiến mức tăng đột biến gần 34 cent một gallon, lên 5,13 USD, đánh dấu tuần tăng giá mạnh nhất kể từ giai đoạn đầu của cuộc chiến.

Giá dầu diesel được xem là thước đo quan trọng của sức khỏe kinh tế Mỹ vì đây là nhiên liệu thiết yếu cho các hoạt động vận tải hàng hóa trên toàn quốc. Theo Christian Lawrence, chuyên gia chiến lược thị trường năng lượng tại Rabobank, sự biến động giá dầu thô sẽ ảnh hưởng rõ rệt lên giá diesel, tuy nhiên giá diesel có xu hướng duy trì ở mức cao ngay cả khi giá dầu thô giảm.

Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), các nhà máy lọc dầu trong nước đang hoạt động ở mức 96,1% công suất tối đa, gần như không thể tăng sản lượng để đáp ứng nhu cầu gia tăng. Đây là một thách thức do dầu thô cần được tinh chế trước khi trở thành các sản phẩm dầu diesel và xăng tiêu dùng.

Kho dự trữ nhiên liệu quan trọng tại Cushing, Oklahoma, đã giảm đến mức gần cạn kiệt từ đầu tháng 6, làm giới hạn nguồn cung cấp. Ngoài ra, Dự trữ Dầu Chiến lược hiện giảm xuống còn 311 triệu thùng, thấp nhất kể từ tháng 3/1983, làm dấy lên lo ngại về an ninh năng lượng lâu dài của quốc gia.

Khó khăn nguồn cung nhiên liệu còn bị ảnh hưởng bởi cuộc chiến ở Ukraine, vốn đã làm 24 trong số 34 nhà máy lọc dầu lớn của Nga bị ảnh hưởng, khiến Nga chuyển trạng thái từ nhà xuất khẩu sang nhà nhập khẩu dầu diesel. Trung Quốc cũng đang tích trữ nhiên liệu, tạo thêm áp lực cho thị trường toàn cầu.

Dù lượng dầu vận chuyển qua eo biển Hormuz đã tăng so với thời điểm cấp báo căng thẳng tháng 3, các cuộc tấn công tàu thuyền vẫn đe dọa sự ổn định khu vực. Giá dầu thô Brent duy trì quanh mức 94 USD một thùng, tuy nhiên mức giá này không phản ánh chính xác chi phí tiêu dùng thực tế tại các trạm xăng dầu.

Chính quyền Mỹ đã thực hiện một số biện pháp nhằm giảm áp lực tăng giá nhiên liệu như giải phóng lượng dầu lớn từ Dự trữ Dầu Chiến lược, nới lỏng quy định về vận chuyển hàng hóa bằng tàu và giảm bớt các biện pháp trừng phạt đối với dầu Nga và Iran. Tuy nhiên, những hành động này dường như đã được phản ánh trong giá thị trường và chưa giải quyết triệt để tình hình.

Tổng thống Donald Trump, người đang chịu trách nhiệm cho giai đoạn leo thang xung đột với Iran, được cho là khó có thể làm gì nhiều để bảo vệ người dân Mỹ khỏi tác động kinh tế lâu dài của cuộc chiến. Nhà Trắng vẫn lạc quan rằng khi lực lượng Mỹ kiềm chế được sức tấn công của Iran, giá dầu và nhiên liệu sẽ trở lại mức trước xung đột.

Mặc dù sự cố tăng giá nhiên liệu chưa tạo ra khủng hoảng kinh tế ngay lập tức, nó làm tăng áp lực chi phí sinh hoạt lên người dân. Dữ liệu chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 6 cho thấy mức tăng 3,5% khá tích cực nhưng khó duy trì lâu dài do giá nhiên liệu tăng. Nhiều người Mỹ đã phải sử dụng nhiều hơn thẻ tín dụng để chi trả cho thực phẩm và xăng dầu khi chi phí leo thang, theo khảo sát của CNBC.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.