Mỹ và Iran tiếp tục tấn công, cuộc khủng hoảng khu vực leo thang căng thẳng

Trong những ngày gần đây, Mỹ và Iran liên tục tiến hành các cuộc tấn công quy mô nhỏ trên nhiều địa bàn khu vực Trung Đông, khiến tình hình ngày càng phức tạp và làm dấy lên lo ngại về nguy cơ mở rộng chiến tranh toàn diện. Lực lượng Houthi, một nhóm vũ trang được Iran ủng hộ tại Yemen, đã cảnh báo sẽ phong tỏa các tàu hàng của Saudi Arabia trên Biển Đỏ, bước đầu gây sức ép mạnh lên giao thông hàng hải tại khu vực chiến lược này.

Tuy nhiên, cho đến ngày thứ Ba, lực lượng Houthi vẫn chưa thực hiện các cuộc bắn vào tàu qua lại như đã từng làm trong quá khứ, nhưng lời tuyên bố phong tỏa đã khiến thị trường năng lượng toàn cầu rung động. Giá dầu Brent đã vượt ngưỡng 90 USD một thùng, tiến sát mốc cao nhất trong vòng một tháng qua, cho thấy sự lo ngại về gián đoạn nguồn cung cấp dầu mỏ quốc tế.

Phát biểu trong một cuộc phỏng vấn được công bố hôm Chủ nhật, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết khả năng Mỹ và Israel có thể nhắm trúng các lãnh đạo cao cấp của Iran từ đầu cuộc xung đột là do một "khoảng trống về an ninh" chưa được khắc phục. Những nhận định này đã gây sóng gió trong nội bộ Iran, khi các nhóm cứng rắn lên tiếng phản đối nỗ lực ngoại giao của ông Araghchi với Mỹ nhằm đạt thỏa thuận hòa bình.

Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo sẽ sớm tấn công một cơ sở hạt nhân ngầm của Iran mang tên Pickaxe Mountain và nhấn mạnh Iran không thể chống đỡ các đòn tấn công này. Ông cũng tuyên bố Iran rất khao khát đàm phán để chấm dứt chiến tranh, nhưng Mỹ sẽ không quan tâm đến các cuộc gặp mặt vô nghĩa nếu Tehran không thực sự có động thái cụ thể.

Quân đội Mỹ và đồng minh tiếp tục thực hiện các đòn tấn công nhằm mục tiêu các cơ sở quân sự, hệ thống phòng không, cũng như các khu vực phóng tên lửa và máy bay không người lái của Iran nhằm làm suy giảm khả năng tấn công các tàu thương mại qua eo biển Hormuz. Trung tâm Bộ Quốc phòng Mỹ thông báo đã tiến hành hơn mười đêm liên tiếp các đòn tấn công như vậy.

Kuwait cũng lên tiếng phản đối Iran sau khi một tàu chở dầu của nước này bị bắn qua eo biển Hormuz, khiến nhiều thủy thủ bị thương. Bộ Ngoại giao Kuwait đã triệu đại sứ Iran tại Kuwait để phản đối vụ việc này. Đồng thời, Kuwait cáo buộc Iran tấn công vào các nhà máy điện và nhà máy khử mặn nước khiến các cơ sở này phải tạm ngừng hoạt động do cháy nổ.

Nhóm Houthi của Yemen, vốn đang kiểm soát một phần lớn lãnh thổ đất nước, đã tuyên bố phong tỏa tàu Saudi Arabia trên Biển Đỏ, là động thái làm gia tăng rủi ro bùng nổ một mặt trận mới trong xung đột khu vực. Đánh giá từ các công ty vận tải biển, việc đi lại qua eo biển Hormuz trở nên nguy hiểm khiến số lượng tàu bè giảm mạnh, gây áp lực lên nguồn cung dầu trên thế giới.

Bên cạnh đó, quân đội Jordan thông báo đã đánh chặn 5 máy bay không người lái do Iran phóng vào sáng ngày thứ Ba, đồng thời Iran tuyên bố đã tấn công các mục tiêu quân sự Mỹ tại Jordan. Không có báo cáo thương vong hoặc thiệt hại về phía Mỹ và Jordan.

Bahrain đã công bố chặn đứng một đợt tấn công mới của Iran nhằm vào lực lượng Mỹ đóng tại đây. Trong khi đó, Israel khẳng định không muốn tham gia cùng Mỹ trong các cuộc tấn công hiện nay với Iran, cho rằng cuộc đối đầu hạn chế giữa Mỹ và Iran hiện tại là lợi thế đối với nước này, dù Thủ tướng Benjamin Netanyahu cảnh báo sẽ đáp trả mạnh mẽ nếu Iran tấn công Israel.

Ở Lebanon, quân đội nước này tố cáo quân đội Israel nổ súng khi lực lượng Lebanon di chuyển vào khu vực bị Israel chiếm đóng. Đây là bước đầu của kế hoạch chuyển giao quyền kiểm soát khu vực bị chiếm đóng trở lại chính quyền Lebanon, do Mỹ làm trung gian đàm phán.

Giá dầu Brent và dầu WTI của Mỹ tăng mạnh trong bối cảnh các nguy cơ tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng và giao thông biển làm gia tăng lo ngại về nguồn cung. Fatih Birol, Giám đốc Cơ quan Năng lượng Quốc tế, nhận định việc mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz là điều kiện cần thiết để giữ an ninh năng lượng toàn cầu, đặc biệt là thị trường xăng dầu dùng cho vận tải, vốn đang rất thiếu hụt so với dầu thô.

Tình hình tại Trung Đông vẫn diễn biến phức tạp với các cuộc đụng độ, các đòn trả đũa và nguy cơ mở rộng xung đột, khiến cộng đồng quốc tế theo dõi chặt chẽ từng diễn biến mới nhằm tránh leo thang thành chiến tranh toàn diện.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.