Nathalie Stutzmann Trình Diễn 'Rienzi' Tại Bayreuth: Một Vở Opera Bày Tỏ Khát Khao Hòa Bình

Trong vở opera 'Rienzi' của Richard Wagner, một phân đoạn ở màn ba khiến đạo diễn âm nhạc Nathalie Stutzmann vô cùng xúc động khi các phụ nữ La Mã quỳ gối cầu nguyện Đức Trinh Nữ để xin bảo vệ cho những người con trai trước thảm họa chiến tranh sắp tới. Dù có những đoạn nhạc kèn đồng hùng tráng báo hiệu ngày chiến tranh, Stutzmann khẳng định đây là tác phẩm ngỏ lời cho hòa bình, không bị ảnh hưởng bởi sự liên tưởng đến sự ưa thích của Hitler với vở opera này. Việc trình diễn 'Rienzi' lần đầu tại Bayreuth còn mang đến sự mới mẻ khi bà kết hợp phong cách Belcanto của Bellini mà Wagner từng say mê, giúp âm nhạc trở nên bay bổng, thanh thoát, giàu sắc thái thay vì nặng nề và thô cứng.

Sinh ra ở gần Paris năm 1965 trong gia đình âm nhạc, Nathalie Stutzmann có nền tảng đa dạng với việc học fagott, piano, cello rồi ca hát. Bà ra mắt lần đầu năm 1985 và sớm trở thành ca sĩ solo danh tiếng toàn cầu với hơn 80 bản thu, hợp tác với những tên tuổi như John Eliot Gardiner hay Ton Koopman. Giọng hát contralto của bà được ca ngợi vì sự ấm áp, biểu cảm và sắc thái đượm màu nhung. Kinh nghiệm ca hát sâu sắc giúp Stutzmann xây dựng phong cách chỉ huy với mong muốn tạo ra âm thanh dàn nhạc "thở" và "hát", mang năng lượng tràn đầy mà vẫn mềm mại.

Stutzmann cho rằng điều quan trọng trong chỉ huy không chỉ là trao đổi bằng lời mà còn là ngôn ngữ cơ thể, biểu cảm gương mặt và cử chỉ tay, vì đó mới là cách âm thanh được hình thành. Bà tin tưởng vào sự phát triển tự nhiên của âm nhạc trong khoảnh khắc biểu diễn, tránh quá nhiều đánh dấu chi tiết trong bản nhạc. Qua công tác luyện tập kỹ càng nhằm tạo sự an tâm, Stutzmann mong muốn mở ra cánh cửa tự do sáng tạo, cân bằng giữa an toàn và mạo hiểm - yếu tố tạo nên phép màu âm nhạc nơi “ranh giới thảm họa.”

Thành công của Nathalie Stutzmann được giới chuyên môn và khán giả công nhận rộng rãi. Buổi ra mắt của bà tại Nhà hát Metropolitan New York năm 2023 được ca ngợi là “rực rỡ” và “xuất sắc”, buổi hòa nhạc ở San Francisco cũng được nhận xét “lộng lẫy”. Bà cũng trở thành một trong những chỉ huy được săn đón nhất từ khi chỉ huy vở "Tannhäuser" tại Bayreuth năm 2023.

Tuy nhiên, bên cạnh thành công, Stutzmann cũng đối mặt với nhiều tranh luận, đặc biệt ở cương vị Giám đốc Âm nhạc của Dàn nhạc Giao hưởng Atlanta từ 2022. Một số ý kiến chỉ trích phong cách lãnh đạo và cách tiếp cận với các nhạc công. Đã xuất hiện căng thẳng khi bà từng gọi việc ngồi dưới hố nhạc trong dàn nhạc là “nhàm chán” trong một cuộc phỏng vấn. Ở Munich, dù chỉ huy thành công vở “Faust” tại Nhà hát Quốc gia Bavaria năm 2024, môi trường làm việc cũng không được đánh giá cao.

Không đồng tình với quan điểm rằng các chỉ huy đều là "những nhà độc tài tiềm ẩn", Stutzmann cho rằng những nghệ sĩ xuất sắc là những người khiêm tốn, không phục vụ cái tôi cá nhân mà tận trung cho âm nhạc. Bà đánh giá các buổi tập luyện tại Bayreuth với dàn nhạc lễ hội khi chuẩn bị cho "Rienzi" là trải nghiệm tuyệt vời, đầy thử thách do thiếu truyền thống biểu diễn nhưng cũng tạo cơ hội sáng tạo tươi mới. Bà mong chờ khi vở opera ra mắt vào ngày 26/7 tại Nhà hát Lễ hội Bayreuth, phép màu nghệ thuật sẽ lại tái hiện, thắp sáng sự hứng khởi và cảm xúc sống động trên sân khấu.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.