Thỏa thuận nước 400 triệu RM là lựa chọn tốt nhất hiện tại của Penang

Penang vừa đạt được thỏa thuận về cung cấp nước với bang Perak với chi phí khoảng 400 triệu RM/năm, được đánh giá là lựa chọn phù hợp nhất vào thời điểm hiện tại. Theo đó, nước sẽ được lấy từ Sungai Perak, xử lý tại nhà máy mới ở phía bắc Perak rồi chuyển tới Penang qua hệ thống ống dẫn.

Chủ tịch Water Watch Penang, Chan Ngai Weng, nhận định Penang có thêm nguồn nước thay thế cho Sungai Muda, vốn chiếm khoảng 80% nguồn nước thô hiện nay và đang chịu áp lực chia sẻ với Kedah. Thỏa thuận giúp Penang tránh được chi phí đầu tư hàng tỷ RM để xây dựng, vận hành nhà máy xử lý và cơ sở hạ tầng mới.

Perak sẽ xây dựng và vận hành nhà máy xử lý nước cùng hệ thống phân phối, trong khi Penang chịu trách nhiệm thanh toán tiền nước trong vòng 40 năm. Khoản thanh toán gồm phí giữ chỗ hàng năm 210 triệu RM để đảm bảo cơ sở hạ tầng và phí mua nước là 1,70 RM cho mỗi mét khối nước đã xử lý.

Ở mức tối thiểu 300 triệu lít nước mỗi ngày, Penang sẽ trả khoảng 186 triệu RM cho phí mua nước, tổng cộng khoảng 396 triệu RM cả phí giữ chỗ. Mức mua tối đa 500 triệu lít/ngày giúp giảm giá thành trung bình xuống còn khoảng 2,85 RM mỗi 1.000 lít do phí giữ chỗ được chia đều trên lượng nước lớn hơn.

Chuyên gia kinh tế trường Đại học Sains Malaysia, See Kok Fong, cho biết khoản phí giữ chỗ hàng năm là cơ chế phổ biến trong các dự án hạ tầng lớn, giúp Perak chịu rủi ro xây dựng và vay vốn. Đồng thời, Penang nhận được nguồn nước dài hạn mà không phải đầu tư lớn ngay từ đầu.

Ông cảnh báo giá nước cho người tiêu dùng Penang sẽ tăng theo thời gian do chi phí mua nước mới cao hơn, với khả năng các doanh nghiệp thương mại và công nghiệp chịu mức tăng lớn hơn. Các tiêu chuẩn về chất lượng và độ ổn định cung cấp sẽ được xác định để bảo đảm Perak thực hiện đúng cam kết. Giá nước có thể được xem xét điều chỉnh sau mỗi ba năm.

Giáo sư kỹ thuật nước Đại học Nottingham Malaysia, Teo Fang Yenn, nhận định việc mua nước đã xử lý từ bang khác là chưa phổ biến tại Malaysia, phần lớn các giao dịch liên bang liên quan đến nước thô để các bang tiếp nhận tự xử lý. Dù vậy, thỏa thuận Perak sẽ giúp Penang giảm phụ thuộc vào Sungai Muda trong trung hạn.

Ông khuyến nghị Penang không nên dựa hoàn toàn vào thỏa thuận này lâu dài mà cần phát triển các phương án khác như đập chứa nước ven biển, thu gom nước mưa, khử mặn nước biển và tái sử dụng nước thải.

Theo các dự báo của Penang Water Supply Corp, nhu cầu nước của Penang sẽ tăng từ 865 triệu lít/ngày vào năm 2025 lên ít nhất 1.162 triệu lít/ngày vào 2032, chủ yếu do phát triển công nghiệp và dân cư.

Chan Ngai Weng nhấn mạnh Penang nên có kế hoạch phát triển các nhà máy khử mặn nước biển như một giải pháp bền vững lâu dài, nhất là khi cả Kedah và Perak cũng sẽ cần thêm nước khi phát triển kinh tế. Công nghệ khử mặn ngày càng tiến bộ, giảm chi phí và có thể trở thành lựa chọn khả thi trong tương lai.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.