Cáp quang ngầm Batam-Changi sẽ thúc đẩy hợp tác số giữa Singapore và Indonesia

Ngày 20/7/2026, tại Trung tâm số Nongsa thuộc Batam, Indonesia và Singapore đã tổ chức lễ khánh thành hệ thống cáp quang ngầm Batam-Changi dài 50 km. Dự án được đánh giá là kết nối ngắn nhất và trực tiếp nhất giữa cảng giao dịch Changi ở Singapore và Nongsa Digital Park tại Batam, nơi đang phát triển nhanh chóng thành một trung tâm kỹ thuật số với nhiều trung tâm dữ liệu hiện đại. Đây được xem là cầu nối số chiến lược giữa hai quốc gia nhằm thúc đẩy sự hợp tác kinh tế và công nghệ sâu rộng hơn.

Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Thương mại và Công nghiệp Singapore, ông Gan Kim Yong, nhấn mạnh dự án cáp quang sẽ hỗ trợ mạnh mẽ cho sự tăng trưởng của các trung tâm dữ liệu và dịch vụ số tại Batam, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp vận hành xuyên biên giới phát triển các ứng dụng dựa trên trí tuệ nhân tạo cũng như dịch vụ điện toán đám mây. Ông khẳng định dự án là minh chứng cho mối quan hệ đối tác ngày càng khắng khít giữa hai nước, hỗ trợ tham vọng biến Batam, Bintan và Karimun thành trung tâm kinh tế số sôi động trong khu vực Đông Nam Á.

Bộ trưởng Điều phối phụ trách Kinh tế Indonesia, ông Airlangga Hartarto, gọi dự án cáp ngầm Nongsa-Changi là "nền tảng vật lý cho một hành lang số mới", liên kết hai quốc gia về mặt công nghệ và kinh tế. Ông kêu gọi xây dựng hành lang số này không chỉ bằng cáp và dữ liệu mà còn dựa trên sự tin tưởng, hợp tác và tầm nhìn chung, nhằm tạo lợi ích lan tỏa cho toàn khu vực ASEAN.

Ông cũng so sánh cự ly giữa Changi và Nongsa tương đương khoảng cách giữa Jakarta và Bogor (tỉnh Tây Java, Indonesia), nhưng so với hành trình vật lý mất tới một giờ, dữ liệu trên cáp chỉ mất 0,2 mili giây để truyền đi, thể hiện sự khác biệt nhờ hạ tầng số hiện đại. Ông nhấn mạnh rằng sự chuyển đổi số của Indonesia đã được đo lường bằng hệ thống hạ tầng thực tế và sự gia tăng mạnh mẽ của người dùng internet và băng thông rộng trên toàn quốc.

Dây cáp dưới biển được trang bị 24 cặp sợi quang, thiết kế để cung cấp kết nối dung lượng lớn, độ trễ thấp, đáp ứng nhanh nhu cầu ngày càng tăng về dịch vụ đám mây, các nền tảng quy mô lớn, trí tuệ nhân tạo và kết nối trung tâm dữ liệu trong khu vực. Dự án là liên doanh giữa BW Digital, công ty hạ tầng số có trụ sở tại Singapore, và Telekomunikasi Indonesia International (Telin), công ty con thuộc Tập đoàn viễn thông nhà nước Telkom Indonesia.

Giám đốc điều hành BW Digital, ông Ludovic Hutier, cho biết sau hai năm phát triển, hệ thống sẽ chính thức hoạt động đầy đủ vào tháng 9/2026, mang đến kết nối trực tiếp giữa các trung tâm dữ liệu ở Batam và Singapore nhằm nâng cao tốc độ và hiệu quả truyền tải dữ liệu. Đặc biệt đây là cáp quang đầu tiên tiếp đất ngay tại Nongsa Digital Park, tạo thuận lợi cho các trung tâm dữ liệu đang tập trung phát triển tại đây.

Khu vực Batam, Bintan, Karimun (BBK) hiện là khu vực thương mại tự do, thúc đẩy kết nối kinh doanh giữa Singapore và Indonesia trong nhiều năm. Nongsa Digital Park, cách Singapore khoảng 50 phút đi phà, hiện có chín trung tâm dữ liệu, với ít nhất ba trung tâm đang trong giai đoạn hoàn thiện và vận hành ban đầu.

Bộ trưởng Gan Kim Yong nhận định dự án cáp quang sẽ mở ra nhiều cơ hội mới cho cả Singapore, Indonesia và khu vực ASEAN, đặc biệt khi ASEAN dự kiến sẽ ký kết Hiệp định Khung Kinh tế Số ASEAN ngay trong năm nay. Hiệp định này đặt mục tiêu tạo lập quy tắc chung, thúc đẩy thương mại số, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trực tuyến, và tăng cường khả năng tương tác kỹ thuật số trên toàn khối.

Ông Gan cũng nhấn mạnh mối quan hệ bổ trợ giữa Singapore và Indonesia: Singapore sở hữu hệ thống kết nối toàn cầu, môi trường kinh doanh tin cậy và mạng lưới khách hàng rộng khắp, trong khi Indonesia có lợi thế về quy mô thị trường, nhân lực, đất đai cho phát triển, cùng tiềm năng năng lượng tái tạo lớn.

Bộ trưởng Điều phối kinh tế Indonesia Airlangga Hartarto cho biết ngành trung tâm dữ liệu tại Batam đang tăng trưởng khoảng 22% mỗi năm, vượt tốc độ tăng trưởng 19% của toàn ngành trung tâm dữ liệu quốc gia. Ông xác định đây là ngành phù hợp để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Indonesia, đồng thời khẳng định triển vọng tăng trưởng kinh tế 8% của nước này vào năm 2029 có thể được hỗ trợ bởi hệ sinh thái số đang phát triển, bất chấp những căng thẳng toàn cầu hiện nay.

Mặc dù tăng trưởng nhanh, Batam cũng đối mặt với thách thức về thiếu hụt lao động có kỹ năng trong lĩnh vực công nghệ số và áp lực môi trường do sự tăng nhanh của các trung tâm dữ liệu. Đây được xem là những yếu tố cần được giải quyết để bảo đảm mục tiêu biến Batam trở thành trung tâm kinh tế số hàng đầu trong khu vực.

Theo Batam Indonesia Free Zone Authority (BIFZA), ngành thông tin và truyền thông khu vực Batam đã tăng thị phần trong tổng sản phẩm khu vực từ 2,4% năm 2010 lên 4,1% năm 2024, phần lớn nhờ vào phát triển trung tâm dữ liệu và dịch vụ số tập trung tại Nongsa Digital Park.

Như vậy, dự án cáp quang Nongsa-Changi không chỉ là một bước tiến kỹ thuật mà còn là biểu tượng cho một hành lang kỹ thuật số chiến lược, mở ra khả năng hợp tác sâu rộng hơn giữa Singapore và Indonesia và góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế số khu vực Đông Nam Á.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.