Chính phủ Ấn Độ xem xét nới lỏng quy định sở hữu chéo giữa hãng hàng không và sân bay

Chính phủ Ấn Độ đang xem xét việc thay đổi các quy định hiện hành về sở hữu chéo giữa các hãng hàng không và các nhà khai thác sân bay. Nếu được thông qua, các hãng hàng không thuộc các tập đoàn lớn như Tata Group, hiện sở hữu Air India, sẽ có thể đầu tư trực tiếp vào hoạt động kinh doanh sân bay. Thông tin này được một nguồn tin am hiểu vụ việc tiết lộ, đồng thời cho biết Bộ Hàng không Dân dụng đang chuẩn bị một đề án để lấy ý kiến từ NITI Aayog và các bộ ngành liên quan, với kế hoạch trình lên Hội đồng Bộ trưởng để phê duyệt cuối cùng.

Trong bối cảnh Air India muốn mở rộng sang lĩnh vực sân bay, động thái này được cho là bước đi quan trọng để tạo điều kiện cho tập đoàn này phát triển đa ngành. Hiện Air India được sở hữu chủ yếu bởi Tata Sons với 74,9% cổ phần và Singapore Airlines nắm 25,1%.

Hiện tại, một số hợp đồng nhượng quyền sân bay đặt ra các giới hạn cho việc sở hữu của các hãng hàng không. Ví dụ, các dự án sân bay quốc tế Noida và sân bay quốc tế Navi Mumbai quy định các hãng hàng không theo lịch trình, hãng hàng không vận tải hàng hóa hoặc các công ty liên kết không được sở hữu quá 26% vốn cổ phần đã đăng ký và thanh toán của đơn vị khai thác sân bay.

Tại hai sân bay quốc tế lớn là Delhi và Mumbai, lượng cổ phần mà các hãng hàng không Ấn Độ được nắm giữ còn thấp hơn, với tổng tỷ lệ cổ phần của các hãng hàng không nội địa bị giới hạn ở 10%, trong khi các hãng hàng không nước ngoài bị cấm sở hữu cổ phần tại các công ty khai thác sân bay theo mô hình tư nhân hóa ban đầu.

Ngược lại, các nhà khai thác sân bay cũng bị hạn chế sở hữu hoặc kiểm soát các hãng hàng không. Adani Group, nhà điều hành 8 sân bay lớn và hoạt động trong nhiều lĩnh vực như cảng biển, năng lượng và tái tạo, đã nhiều lần khẳng định không có ý định tham gia vào ngành vận tải hàng không, dù đang xuất hiện những cuộc thảo luận liên quan đến sự thống trị của Air India và IndiGo trong thị trường hiện tại.

Bên cạnh đề án nới lỏng sở hữu chéo, Bộ Hàng không Dân dụng cũng đã trình một đề xuất lên Ủy ban Thẩm định Đối tác Công - Tư (PPPAC) về vòng tư nhân hóa thứ ba với 11 sân bay, dự kiến sẽ tiếp tục được trình lên Hội đồng Bộ trưởng để quyết định.

Chính phủ cũng đang xem xét lại kế hoạch bán toàn bộ 26% cổ phần của Cơ quan Quản lý Sân bay Ấn Độ (AAI) tại hai sân bay quốc tế Delhi do GMR vận hành và sân bay quốc tế Mumbai do Adani quản lý.

Giới chuyên gia hàng không bày tỏ quan ngại rằng việc cho phép các hãng hàng không sở hữu sân bay hoặc ngược lại có thể tạo ra sự tập trung rủi ro cao hơn và xung đột lợi ích tiềm ẩn. Một hãng hàng không khi giữ cổ phần tại nhà khai thác sân bay có thể được ưu tiên trong việc phân bổ slot bay, bến đỗ, cửa lên máy bay hoặc các quyết định vận hành khác, gây bất lợi cho các hãng khác trên thị trường.

Trước đó, vào năm 2019, Tata Group cùng quỹ đầu tư công của Singapore GIC đã đề xuất mua 55,2% cổ phần GMR Airports. Tuy nhiên giao dịch đã thất bại do vấn đề xung đột lợi ích liên quan đến cổ phần của Tata tại Vistara và AirAsia India. Kể từ đó, Vistara được sát nhập vào Air India, còn AirAsia India được gộp vào Air India Express, đều thuộc danh mục hãng bay của Tata Group.

Đại diện Tata Group và Air India chưa phản hồi yêu cầu bình luận về thông tin trên tính đến thời điểm bài viết.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.