Chuyên gia phân tích cách phục hồi xuất khẩu Syria tại thị trường châu Âu

Xuất khẩu được xem là một trong những chìa khóa then chốt giúp Syria thúc đẩy phục hồi kinh tế sau những tổn thất do chiến tranh. Chuyên gia và giảng viên tại Đại học Idlib, Musab Shbeeb, nhấn mạnh rằng mỗi đô la thu được qua hoạt động xuất khẩu sẽ tác động trực tiếp tới sản xuất, việc làm, đầu tư cũng như ổn định tỷ giá hối đoái trong nước. Đây là yếu tố then chốt giúp Syria dần khôi phục nền kinh tế quốc dân.

Theo ông Shbeeb, trong giai đoạn hậu chiến, mục tiêu của Syria không đơn thuần là trở lại mức xuất khẩu trước đây mà còn phải xây dựng một ngành xuất khẩu có khả năng cạnh tranh mạnh mẽ hơn trên thị trường quốc tế, đặc biệt là châu Âu, nơi có sức mua cao và tiềm năng mở rộng sang các thị trường khác. Việc hướng tới các sản phẩm chất lượng cao, có giá trị gia tăng, đồng thời mở rộng kênh phân phối là điều cần thiết.

Trong một cuộc họp gần đây giữa Cơ quan Hỗ trợ và Phát triển Sản xuất Nội địa cùng phái đoàn Liên minh châu Âu tại Damascus, ông Shbeeb đã nhấn mạnh về vai trò quan trọng của việc kích hoạt hệ thống REX. Hệ thống này cho phép các nhà xuất khẩu Syria tự cấp các chứng từ xuất xứ hợp lệ và tận dụng các ưu đãi thuế quan trong khuôn khổ chương trình Ưu đãi Thuế quan Chung (GSP). Điều này giúp đơn giản hóa thủ tục, giảm thời gian và chi phí, nâng cao khả năng cạnh tranh của sản phẩm Syria so với đối thủ tại thị trường châu Âu.

Mặc dù Syria sở hữu lợi thế tại các lĩnh vực chế biến thực phẩm, nông nghiệp, dệt may, dầu ô liu và các loại thảo dược, xuất khẩu hiện tại vẫn chưa phát huy hết tiềm năng. Nguyên nhân chủ yếu là do chi phí sản xuất, năng lượng và vận chuyển cao, hạn chế trong tài chính, khó khăn chuyển đổi ngoại tệ, năng lực sản xuất suy giảm, cùng với nhu cầu cải tiến các tiêu chuẩn chất lượng theo yêu cầu châu Âu.

Ông Shbeeb cho rằng nếu chính phủ Syria phối hợp hiệu quả với khu vực tư nhân trong chương trình phát triển toàn diện gồm nâng cấp cơ sở sản xuất, kích hoạt hệ thống REX, đơn giản hóa quy trình thủ tục, hỗ trợ dịch vụ vận tải và tăng cường quảng bá thương hiệu quốc tế, giá trị xuất khẩu có thể tăng từ 40-60% trong vòng 3-5 năm tới. Đồng thời, xuất khẩu có thể đóng góp thêm 1-2 điểm phần trăm cho tốc độ tăng trưởng kinh tế hàng năm, tạo hàng chục nghìn việc làm trực tiếp và gián tiếp trong các ngành nông nghiệp, công nghiệp và dịch vụ logistics.

Ước tính mỗi 500 triệu USD tăng thêm trong xuất khẩu có thể kích hoạt hiệu ứng lan tỏa kinh tế mạnh mẽ bằng cách thúc đẩy chuỗi sản xuất, tăng thu ngoại tệ, giảm thâm hụt thương mại và gia tăng nguồn thu ngân sách. Điều này góp phần ổn định tài chính và tiền tệ quốc gia. Tuy nhiên, để đạt được những thành quả này, Syria cần lấy lại niềm tin từ các nhà nhập khẩu nước ngoài thông qua việc tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế, đảm bảo chất lượng và minh bạch, đồng thời có khả năng cung cấp đầy đủ về số lượng, thời gian giao hàng cũng như xây dựng thương hiệu quốc gia đại diện cho sản phẩm Syria.

Ngày 21/6, Cơ quan Hỗ trợ và Phát triển Sản xuất Nội địa và Xuất khẩu Syria đã tổ chức buổi họp tham vấn với đoàn đại diện Liên minh châu Âu tại Damascus. Cuộc họp do ông Khaled Al-Khidr, Chủ tịch cơ quan, và ông Libor Khalad, trưởng đoàn EU, chủ trì. Các đại diện của Ủy ban quốc gia về hệ thống REX cũng tham dự, tập trung thảo luận về kế hoạch giai đoạn 2026-2030 và các thách thức thiết yếu phải vượt qua để nâng cao xuất khẩu Syria. Phía Syria đặc biệt nhấn mạnh đến việc đẩy mạnh hoạt động của hệ thống REX để giúp các nhà xuất khẩu tận dụng ưu đãi thuế đầy đủ trong chương trình GSP, từ đó giảm thiểu chi phí và thủ tục xuất khẩu, đồng thời tăng khả năng tiếp cận các thị trường châu Âu.