PMOS: Rủi ro sức khỏe tiềm ẩn ở phụ nữ thường bị bỏ qua

Khoảng 12,5% phụ nữ trong độ tuổi sinh sản tại Đức bị ảnh hưởng bởi Hội chứng đa nội tiết chuyển hóa (Polyendokrines Metabolisches Syndrom - PMOS), trước đây gọi là Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS). Đây là rối loạn nội tiết thường gặp nhất nhưng lại thường bị bỏ sót hoặc chẩn đoán muộn. Phần lớn các trường hợp chỉ được nhận biết khi bệnh nhân gặp khó khăn trong việc mang thai do rối loạn chu kỳ kinh nguyệt. Tuy nhiên, nhiều dấu hiệu khác như tăng cân, mụn trứng cá hay rối loạn chuyển hóa thường không được chú ý đúng mức, dẫn đến nguy cơ mắc các bệnh lý nghiêm trọng sau này như tiểu đường và tai biến tim mạch.

Trước thực trạng trên, một hội đồng chuyên gia quốc tế đã nhất trí đổi tên hội chứng thành PMOS để phản ánh chính xác hơn các yếu tố liên quan đến rối loạn chuyển hóa và nội tiết. Tại Đức, lần đầu tiên đã ban hành hướng dẫn điều trị chuyên biệt dành cho bệnh nhân, áp dụng tên gọi mới này nhằm hỗ trợ chẩn đoán và điều trị kịp thời hơn.

Anni, một sinh viên tại Karlsruhe, đã vật lộn nhiều năm với chu kỳ kinh nguyệt không đều, thừa cân và mụn mà không tìm được lời giải thích từ các bác sĩ. Chỉ đến khi tự mình chi trả xét nghiệm hormone, cô mới được nghi ngờ mắc PCOS. Tuy nhiên, nhiều trường hợp như Anni không có các nang buồng trứng điển hình, mặc dù đây từng là dấu hiệu quan trọng khi chẩn đoán. Do đó, tên gọi PCOS từng bị cho là gây hiểu nhầm về bệnh.

Trường hợp của Maike, một phụ nữ 28 tuổi cũng tại Karlsruhe, từng bị từ chối chẩn đoán bệnh mặc dù có nang buồng trứng nhưng do cân nặng bình thường nên bác sĩ cho rằng cô không thể mắc bệnh này. Điều này cho thấy PMOS có biểu hiện đa dạng ở mỗi người, từ rối loạn chu kỳ kinh, thừa cân, mụn, rụng tóc đến tăng lông ở các vùng mặt và cơ thể, thậm chí kèm theo mệt mỏi và trầm cảm, nên không thể dựa vào một dấu hiệu đơn lẻ để xác định bệnh.

Theo chuyên gia nội tiết Cornelia Jaursch-Hancke từ DKD Helios Klinik Wiesbaden, nguyên nhân chính của PMOS là tình trạng kháng insulin - khi các tế bào cơ thể không phản ứng hiệu quả với insulin, hormone điều chỉnh lượng đường trong máu. Để bù đắp, cơ thể sản xuất nhiều insulin hơn, kích thích tuyến thượng thận và buồng trứng tiết hormone nam testosteron vượt mức bình thường. Sự dư thừa này làm rối loạn chu kỳ kinh nguyệt cùng nhiều vấn đề sức khỏe khác. Bên cạnh đó, di truyền và các yếu tố môi trường cũng góp phần gây bệnh.

Đáng chú ý, chỉ khoảng một phần ba số phụ nữ mắc PMOS tại Đức nhận thức được tình trạng bệnh của mình. Điều này nguy hiểm do không điều trị sẽ dẫn đến biến chứng nghiêm trọng như tiểu đường, rối loạn mỡ máu và tăng huyết áp. Ngay cả khi sử dụng thuốc tránh thai hay không có nhu cầu sinh con, việc điều trị vẫn rất cần thiết nhằm phòng ngừa các biến cố tim mạch như nhồi máu cơ tim và đột quỵ trong suốt cuộc đời người bệnh.

Theo hướng dẫn mới phát hành, điều trị PMOS chủ yếu tập trung vào việc cải thiện sự nhạy cảm insulin qua việc duy trì chế độ ăn uống giảm đường huyết và tăng cường vận động đều đặn. Thuốc metformin, vốn dùng trong điều trị tiểu đường cũng thường được kê để ổn định chuyển hóa. Việc nhận diện bệnh với tên gọi mới sẽ giúp những phụ nữ có triệu chứng sớm được chẩn đoán và chăm sóc thích hợp, không chỉ tập trung vào vấn đề nang buồng trứng như trước đây.

Như vậy, PMOS không chỉ là vấn đề về nang buồng trứng mà là hội chứng đa nội tiết và chuyển hóa có thể ảnh hưởng sức khỏe phụ nữ suốt đời. Việc tăng cường nhận thức và chăm sóc kịp thời là yếu tố then chốt để giảm thiểu các nguy cơ biến chứng sau này.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.