Dan Ulasi phản bác hồi ký cuộc Nội chiến Nigeria của Yakubu Gowon, cho là 'quên tiện lợi'

Trong cuộc phỏng vấn phát sóng trên chương trình The Morning Show của Arise News hôm thứ Sáu, Dan Ulasi, một nhân vật cấp cao của Đảng Dân chủ Nhân dân (PDP) Nigeria, đã lên tiếng chỉ trích hồi ký mới công bố của cựu Tổng tư lệnh Yakubu Gowon. Ulasi nhận định rằng hồi ký này không phản ánh chính xác sự thực của cuộc Nội chiến Nigeria mà thay vào đó là sự quên lãng có chủ ý, kết hợp với những nửa sự thật.

Ông nhấn mạnh hồi ký đã bỏ qua các khía cạnh quan trọng về tiến trình dẫn đến và diễn biến của cuộc xung đột, đặc biệt là sự kiện Hội nghị Aburi, mà Gowon từng ký kết nhưng sau đó bị coi là vô nghĩa. Ulasi cho rằng Gowon có thể đã không hiểu đúng bản chất của sự việc tại thời điểm đó.

Ulasi cũng bày tỏ sự nghi ngờ về việc Gowon chỉ công bố những đánh giá về cuộc Nội chiến sau nhiều năm, trong khi lúc cố lãnh đạo Biafra, Chukwuemeka Odumegwu Ojukwu còn sống và thường xuyên đưa ra quan điểm riêng, Gowon lại im lặng không phản hồi. Ông so sánh hành động này như một hình thức “thôi miên điều tra” nhằm tránh bị thách thức hoặc tranh luận công khai.

Quan điểm này khiến cho hồi ký mang màu sắc một sự phục hồi ký ức một chiều, khiến những vấn đề lịch sử vốn nhạy cảm lại bị khơi lại trong bối cảnh chính trị hiện tại.

Trong hồi ký, cựu Tổng tư lệnh Nigeria tái hiện lại chuỗi sự kiện bắt đầu từ cuộc đảo chính tháng 1 năm 1966 và cuộc đảo chính phản công vào tháng 7 cùng năm, lý giải vì sao ông trở thành người đứng đầu quốc gia sau đó.

Gowon cho rằng nhiều sĩ quan quân đội miền Bắc tin rằng Ojukwu có liên quan đến cuộc đảo chính đầu tiên và quyết tâm phải hành động chống lại ông. Ông cũng đề cập đến việc ông Ojukwu muốn Brigadier Babafemi Ogundipe, sĩ quan quân đội cấp cao nhất sau khi Đại tướng Johnson Aguiyi-Ironsi bị ám sát, lên thay làm người đứng đầu nhà nước.

Tuy nhiên, Gowon lập luận rằng do hoàn cảnh của cuộc đảo chính phản công, Ogundipe không phù hợp để chỉ huy lực lượng vũ trang Nigeria. Ông viết: “Trường hợp của Brigadier Babafemi Ogundipe không đơn giản vì diễn biến của cuộc đảo chính đã cho thấy ông không thể tiếp tục thực hiện hiệu quả vai trò chỉ huy và kiểm soát Quân đội cũng như Lực lượng Vũ trang Nigeria.”

Bên cạnh đó, Gowon tiết lộ Ojukwu không thừa nhận sự lãnh đạo của ông và bác bỏ lời đề nghị hòa giải mà ông từng đưa ra. Ông nhấn mạnh Ojukwu muốn theo phong cách thông thường về quyền lực dựa trên cấp bậc sĩ quan thay vì hoàn cảnh thực tế dẫn đến việc Gowon nắm giữ vị trí lãnh đạo.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.