Một sự đảo chiều đáng chú ý từ năm 2024
Gallup cho biết trong quý II năm 2026, 49% người trưởng thành Mỹ tự nhận là Dân chủ hoặc độc lập nghiêng Dân chủ, trong khi 39% nhận là Cộng hòa hoặc nghiêng Cộng hòa. Khoảng cách 10 điểm này trái ngược với quý IV năm 2024, khi Cộng hòa có lợi thế khoảng bốn điểm. Sự thay đổi diễn ra sau khi Donald Trump trở lại Nhà Trắng và trong bối cảnh mức tín nhiệm của ông giảm đáng kể so với đầu nhiệm kỳ.
Điều quan trọng là nhận diện đảng phái không phải dự báo bầu cử trực tiếp. Nhiều người Mỹ tự gọi mình là độc lập nhưng vẫn có xu hướng bỏ phiếu ổn định cho một đảng. Gallup từng ghi nhận tỷ lệ người nhận là độc lập ở mức rất cao, phản ánh sự xa cách ngày càng lớn với hai tổ chức chính trị truyền thống. Vì vậy, lợi thế Dân chủ hiện nay vừa cho thấy bất mãn với Cộng hòa, vừa cho thấy cử tri đang tìm kiếm khoảng cách với chính hệ thống đảng phái.
Các khảo sát bầu cử cũng đang nghiêng về Dân chủ
Pew Research Center khảo sát tháng 7 cho thấy 43% cử tri đăng ký nói họ sẽ ủng hộ ứng viên Dân chủ vào Hạ viện nếu bầu cử diễn ra lúc đó, so với 37% chọn Cộng hòa. Economist/YouGov cuối tháng 8 ghi nhận tỷ lệ 46% so với 40% trong nhóm cử tri đăng ký.
Trong nhóm được xác định có khả năng đi bỏ phiếu, khoảng cách của khảo sát này còn lớn hơn, 52% so với 40%.
Những kết quả từ các tổ chức khác nhau củng cố nhận định rằng Dân chủ đang có lợi thế quốc gia vào đầu tháng 9. Nhưng bầu cử Hạ viện không phải một cuộc bỏ phiếu toàn quốc duy nhất. Kết quả được quyết định tại từng địa hạt, với bản đồ, chất lượng ứng viên, tiền vận động và tỷ lệ tham gia khác nhau. Thượng viện còn phức tạp hơn vì chỉ một phần ghế được bầu lại và cán cân phụ thuộc vào những bang cụ thể.
Kinh tế vẫn là chiếc cân quan trọng nhất
Pew cho thấy 29% cử tri muốn các ứng viên Quốc hội nói trước hết về kinh tế, trong đó chi phí sinh hoạt và khả năng chi trả là mối quan tâm nổi bật. Đáng chú ý, hai đảng gần như ngang nhau về niềm tin đối với chính sách kinh tế: 37% người được hỏi nghiêng về Dân chủ và 36% nghiêng về Cộng hòa. Điều đó biến giá cả, việc làm, thu nhập và cảm nhận về đời sống hằng ngày thành chiến trường có thể dịch chuyển.
Các lợi thế theo vấn đề vẫn chia đều. Cộng hòa được Pew đánh giá tốt hơn về chính sách tội phạm và có lợi thế nhỏ về nhập cư. Dân chủ dẫn rõ về y tế, môi trường, phá thai và giáo dục. Bức tranh này cho thấy cử tri không nhất thiết trao cho một đảng sự tin tưởng trên mọi lĩnh vực. Một người có thể thích cách tiếp cận kinh tế của bên này nhưng đồng tình với bên kia về y tế hoặc quyền sinh sản.
Donald Trump vẫn là nhân tố đặc biệt lớn. Pew ghi nhận 42% cử tri xem lá phiếu giữa kỳ của họ như một lá phiếu chống Trump, trong khi 22% xem đó là lá phiếu ủng hộ ông. Khảo sát Economist/YouGov cũng cho thấy sự ủng hộ của Trump có thể là con dao hai lưỡi: chỉ 21% cử tri đăng ký nói một lời chứng thực của ông khiến họ dễ ủng hộ ứng viên hơn, còn 50% nói điều đó khiến họ ít có khả năng ủng hộ hơn.
Cuộc bầu cử vẫn thuộc về những người thực sự đi bỏ phiếu
Lịch sử bầu cử Mỹ cho thấy lợi thế khảo sát nhiều tuần trước ngày bỏ phiếu có thể thay đổi. Sai số lấy mẫu, cách xác định cử tri có khả năng tham gia và các sự kiện bất ngờ đều có thể làm cuộc đua dịch chuyển. Các cuộc bầu cử giữa kỳ còn thường trở thành một cuộc đánh giá tổng thống đương nhiệm, nhưng ứng viên địa phương và những vấn đề riêng của từng bang vẫn có sức nặng lớn.
Điểm tích cực của những dữ liệu hiện nay là chúng giúp nhìn cử tri như những con người có ưu tiên thay đổi chứ không phải những khối màu đỏ và xanh cố định. Nhiều người đang lo về giá cả, an ninh, y tế, trường học và tương lai của gia đình hơn là lòng trung thành tuyệt đối với một nhãn đảng. Khi cạnh tranh chính trị buộc các đảng phải lắng nghe những mối quan tâm đó, lá phiếu có thể trở thành một cơ chế điều chỉnh hòa bình và thiết thực của nền dân chủ.
