Các nhà lập pháp Séc thăm Trung Quốc sau nhiều năm căng thẳng, mở ra cơ hội hợp tác mới

Trong một bước tiến đáng chú ý, một đoàn đại biểu nghị sĩ Cộng hòa Séc đã bắt đầu chuyến thăm Trung Quốc sau nhiều năm gián đoạn trong quan hệ cấp cao giữa hai nước, lần cuối cùng xảy ra vào năm 2019 dưới sự chủ trì của cố Tổng thống Milos Zeman. Chuyến thăm kéo dài năm ngày này được coi là cơ hội đầu tiên để hai bên thăm dò khả năng xoa dịu căng thẳng và mở rộng hợp tác ở các lĩnh vực chiến lược.

Tomio Okamura, Chủ tịch Hạ viện kiêm trưởng đoàn đại biểu, kỳ vọng chuyến đi sẽ thúc đẩy các thỏa thuận nhằm tăng cường đường bay trực tiếp, nâng cao lượng khách du lịch Trung Quốc đến Séc, cũng như đơn giản hóa thủ tục visa cho công dân Séc nhằm thúc đẩy giao lưu và thương mại song phương.

Tham gia cùng đoàn nghị sĩ còn có đại diện của khoảng 40 doanh nghiệp lớn trong nhiều lĩnh vực như năng lượng, kỹ thuật cơ khí và công nghệ công nghiệp. Các công ty này đặt kỳ vọng cao vào sự kiện để khai thác các cơ hội kinh doanh mới và đẩy mạnh hợp tác song phương cùng các đối tác Trung Quốc trong bối cảnh kinh tế thế giới có nhiều biến động.

Mặc dù chuyến thăm mang ý nghĩa tích cực, các chuyên gia Trung Quốc cảnh báo rằng sự chia rẽ trong chính trường Séc có thể hạn chế tác động lâu dài. Shi Zhiqin, Giáo sư quan hệ quốc tế tại Đại học Tsinghua, cho biết có sự phân rẽ rõ rệt khi chính quyền hành pháp và Hạ viện thể hiện xu hướng thân thiện hơn với Trung Quốc, trong khi Thượng viện và Tổng thống lại duy trì quan điểm cứng rắn, ủng hộ Đài Loan và chống lại Bắc Kinh.

Điều này tạo nên bức tranh chính trị phức tạp khiến quan hệ ngoại giao khó có thể ổn định bền vững. Cui Hongjian, cựu nhà ngoại giao và chuyên gia về Liên minh châu Âu tại Đại học Ngoại ngữ Bắc Kinh, nhấn mạnh rằng sự thiếu đồng thuận giữa các bên trong nội bộ Séc sẽ khiến những nỗ lực cải thiện quan hệ bị phản đối và lợi dụng trong chính trường.

Trước chuyến thăm này, chính phủ Séc dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng Petr Fiala từng theo đuổi chính sách ngoại giao dựa trên giá trị, trong đó nước này trở thành một trong những đồng minh lên tiếng mạnh mẽ nhất của Đài Loan tại châu Âu. Điều này khiến Bắc Kinh nhiều lần chỉ trích và cắt đứt quan hệ khi có những chuyến thăm quan trọng liên quan đến Đài Loan, ví dụ như cuộc gặp của Tổng thống Petr Pavel với Đức Đạt Lai Lạt Ma tại Ấn Độ vào tháng 8 năm ngoái.

Bên cạnh đó, các động thái gần đây như việc Chủ tịch Thượng viện Milos Vystrcil, một người ủng hộ Đài Loan, bị chặn sử dụng máy bay chính phủ trong chuyến thăm đảo đã phản ánh rõ sự thay đổi trong ưu tiên chính sách dưới áp lực từ Bắc Kinh. Thủ tướng Andrej Babis, với cách tiếp cận thực dụng tập trung vào lợi ích kinh tế, từng chỉ trích các chính sách dựa trên giá trị gây tổn hại đến doanh nghiệp Séc tại Trung Quốc.

Giới chuyên gia cũng cảnh báo rằng Séc cần thận trọng trong việc xử lý các vấn đề nhạy cảm như Đài Loan và Tây Tạng – những chủ đề được Trung Quốc xem là lợi ích cốt lõi của mình. Cui Hongjian khuyến cáo phía Séc không nên coi đây là các công cụ thương lượng hay phương tiện chính trị nhằm khai thác cớ cải thiện quan hệ, bởi điều này sẽ làm suy yếu tính bền vững trong việc xây dựng lại quan hệ song phương.

Không chỉ riêng Séc, nhiều quốc gia trong Liên minh châu Âu cũng đang nỗ lực cải thiện quan hệ với Trung Quốc trong bối cảnh kinh tế toàn cầu và thách thức thương mại ngày càng phức tạp, với các vụ nhập khẩu tăng đột biến và nguy cơ chiến tranh thương mại. Lithuanian mới đây thay đổi chính sách với Trung Quốc, trong khi các quốc gia như Pháp và Đức đang phối hợp để đối phó với sự mất cân bằng thương mại.

Giáo sư Jian Junbo từ Đại học Fudan cho rằng sự chuyển hướng trong chính sách của Séc thể hiện mối quan tâm sâu sắc tới lợi ích kinh tế quốc gia trong các lĩnh vực đầu tư, cơ khí và năng lượng mới, đồng thời khẳng định hai bên còn nhiều tiềm năng để gia tăng hợp tác trong tương lai.

Chuyến thăm của các nhà lập pháp Séc dù còn nhiều thử thách về mặt chính trị, nhưng mở ra một dấu hiệu quan trọng về khả năng xây dựng cầu nối mới trong quan hệ Trung Quốc - Séc, dựa trên lợi ích kinh tế và sự nhượng bộ chính trị khi phải đối mặt với thực tế địa chính trị hiện nay.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.