Prof. Antoni Dudek: Mateusz Morawiecki sẽ không ra ứng cử trên danh sách PiS

Vào chiều thứ Tư, tại trụ sở đảng Luật và Công Lý (PiS) trên phố Nowogrodzka ở Warszawa, lãnh đạo đảng đã tổ chức cuộc họp quan trọng. Sau phiên họp, phát ngôn viên PiS, ông Rafał Bochenek, cho biết ban chủ tịch đã thông qua nghị quyết cấm các thành viên của đảng tham gia hoạt động hoặc làm thành viên các hiệp hội, quỹ và tổ chức có tính chất chính trị bên ngoài đảng.

Quyết định này tác động trực tiếp đến một số tổ chức trong đó có hiệp hội “Rozwój Plus” của Thủ tướng Mateusz Morawiecki và nhóm đối lập nội bộ có tên “Po pierwsze Polska” - gắn liền với phe “maślarzy”. Tổ chức thứ hai sẽ chấm dứt hoạt động, nhưng Morawiecki khẳng định hiệp hội của ông vẫn tiếp tục hoạt động.

Vào thứ Sáu, Phó phát ngôn viên chính phủ Piotr Müller đã đăng tải bức thư gửi đến Chủ tịch PiS Jarosław Kaczyński, trong đó các tác giả kêu gọi sự đoàn kết trong đảng và nhấn mạnh cần giành lại cử tri đã rời bỏ PiS trong những năm gần đây. Cùng ngày, chính ông Kaczyński cũng đưa ra lời kêu gọi các đồng nghiệp trong đảng: "Kẻ thù đang ở chỗ khác và khi thấy những cuộc thảo luận công khai kiểu này, họ sẽ rất mừng lòng. Liệu chúng ta có thực sự muốn để đối thủ có cơ hội vui mừng?"

Trong cuộc phỏng vấn với Polsat News, Prof. Antoni Dudek, chuyên gia khoa học chính trị và lịch sử, nhận định đảng PiS đang trải qua quá trình tan rã, bắt đầu ngay sau cuộc bầu cử quốc hội năm 2023.

Ông nhắc lại phát ngôn trước đây của Mateusz Morawiecki khi ông chúc Chủ tịch PiS Jarosław Kaczyński có sức khỏe tốt nhất và lâu dài, đồng thời cho rằng nếu Kaczyński suy giảm sức lực, Morawiecki có thể trở thành lãnh đạo đảng. Theo Dudek, phát biểu này đã kích hoạt một chuỗi phản ứng nội bộ mà đến nay vẫn tiếp tục diễn ra và chưa thể kết thúc trong ngắn hạn.

Prof. Dudek mô tả tình hình trong PiS hiện nay như một cuộc "chiến tranh tâm lý". Ông nhận định Morawiecki không muốn tự nguyện rời đảng mà muốn bị đuổi ra. Ngược lại, Chủ tịch Kaczyński lại mong cựu Thủ tướng sẽ tự nguyện rút lui.

Chuyên gia khẳng định chắc chắn Morawiecki sẽ không ra tranh cử dưới danh sách PiS trong cuộc bầu cử năm sau và cũng sẽ không còn thuộc đảng sau thời điểm đó. Việc này hiện được coi là điều không thể tránh khỏi.

Dudek suy đoán về việc Morawiecki có thể thành lập một đảng riêng - điều này sẽ dẫn đến sự phân tán phiếu bầu, trong đó Morawiecki có thể lấy đi khoảng 10% so với PiS, gây ảnh hưởng đến thế mạnh của PiS hiện tại. Tuy nhiên, ông đánh giá khả năng hai đảng hợp nhất trở lại để giữ vị trí lớn trong Hạ viện là không thực tế.

Tiến sĩ Dudek bày tỏ sự ngạc nhiên khi Morawiecki không chấp nhận việc cần có một thời gian "cách ly" sau nhiều năm giữ chức Thủ tướng. Theo ông, Morawiecki nên trải qua một khoảng thời gian biến mất khỏi đời sống chính trị chủ chốt, như một giai đoạn nghỉ ngơi để có thể quay trở lại trong tương lai.

Tuy nhiên, Morawiecki dường như vẫn muốn duy trì vị thế người lãnh đạo hàng đầu trong đảng, mặc dù theo Dudek, thời gian đó dường như sắp kết thúc. Ông nhấn mạnh Morawiecki cần phải tạm nghỉ ngơi để có thể trở lại một cách phù hợp hơn.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.