Neill Blomkamp ra mắt phim AI zombie mới khiến khán giả thất vọng

Neill Blomkamp, đạo diễn của District 9 và Gran Turismo, vừa công bố dự án mới mang tên Nightborne, một phim ngắn khoa học viễn tưởng dài 13 phút, lấy cảm hứng lỏng lẻo từ tiểu thuyết Echopraxia (2014) của tác giả Peter Watts. Bộ phim được sản xuất dưới sự điều hành của Barley Studios, công ty khởi nghiệp AI mà Blomkamp mới thành lập, đồng thời sử dụng công nghệ tạo video từ văn bản Seedance 2.0 do ByteDance phát triển. Mỗi cảnh trong phim được tạo nên hoàn toàn bằng công nghệ AI này, bao gồm cả việc dựng khuôn mặt, giọng nói mô phỏng dựa trên các diễn viên người thật.

Blomkamp cho biết Nightborne chỉ là “bước khởi đầu thử nghiệm” nhằm minh họa khả năng của AI tạo ra nội dung phim ảnh và bày tỏ mong muốn sẽ có thể thực hiện một bộ phim dài hoàn toàn bằng công nghệ này trong tương lai. Tuy nhiên, dù Nightborne có chất lượng hình ảnh so với các video AI khác tốt hơn, phim vẫn lộ rõ những hạn chế đặc trưng của sản phẩm do AI tạo ra, khiến trải nghiệm xem rất thiếu thuyết phục và phẩm chất nghệ thuật của nó còn bỏ ngỏ.

Nightborne được xây dựng trong bối cảnh cuộc xung đột quân sự giữa Mỹ và Syria. Phim kể về một phi công quân sự Mỹ bị thương nặng khi trực thăng của cô bị bắn rơi. Mặc dù cơ thể bị tổn thương nghiêm trọng, đầu của cô vẫn còn nguyên vẹn và may mắn sống sót. Cô trở thành ứng viên cho “Dự án Nightborne” - một chương trình bí mật của chính phủ nhằm biến các binh sĩ chết não thành những zombie được điều khiển từ xa và trở thành vũ khí trong chiến tranh. Nhờ nguồn cung vô tận các thi thể từ quân đội, cô và nhiều xác chết khác được huấn luyện để trở thành lực lượng zombie chiến đấu.

Nightborne thực chất là một tập hợp các đoạn video ngắn được ghép lại với nhau nhằm kể một câu chuyện đơn giản. Các cảnh phim thường xuyên cắt sang những đoạn phỏng vấn dạng tài liệu với những người tham gia vào Dự án Nightborne, tạo thành phần dựng phim do Austyn Daines thực hiện nhằm che giấu hạn chế của Seedance 2.0 trong việc tạo các đoạn video dài, bởi công nghệ này chỉ có thể tạo ra vài giây video một lần. Đoạn thoại trong phim cũng được phối âm sao cho gần giống tiếng nói thật sự của con người, dù không hoàn toàn tự nhiên.

Việc sử dụng AI trong toàn bộ quá trình sản xuất khiến các cảnh phim bộc lộ nhiều dấu hiệu bất thường như các bảng hiệu nền thường là chữ vô nghĩa và giọng thoại nhân vật thể hiện nhấn nhá kỳ lạ, làm người xem cảm thấy các nhân vật không thật sự hiểu những gì họ nói. Theo Blomkamp, có 32 diễn viên thật đã đồng ý để khuôn mặt họ được sử dụng kỹ thuật số trong phim, và các họa sĩ thiết kế concept cũng tham gia góp sức, thế nhưng những đóng góp này vẫn chưa đủ để giữ cho Nightborne không trở thành một sản phẩm mang hơi hướng máy móc hơn là nghệ thuật thực thụ.

Dù là sản phẩm của đạo diễn từng nổi tiếng với phim Alive in Joburg, đem lại góc nhìn sáng tạo về chủ đề phân biệt chủng tộc dưới thời kỳ apartheid ở Nam Phi, Nightborne chưa để lại dấu ấn cá nhân nào rõ nét trong câu chuyện của nó. Bộ phim được coi là không có nhiều điểm nhấn nếu không nhắc đến sự góp mặt của Seedance 2.0. Công nghệ này tuy sản xuất được những đoạn phim thể hiện cảm xúc nhân vật, nhưng vẫn thiếu đi sự hiểu biết tinh tế về cơ thể và biểu cảm con người, khiến kết quả nhìn chung khá trơ cứng và chưa đạt được sự sống động thật sự.

Ngoài chủ đề zombie, Nightborne không thể hiện nhiều điểm liên quan đến nguyên tác Echopraxia. Phim được so sánh với các tác phẩm AI khác như Dance của Jia Zhangke và video lan truyền mô tả Tom Cruise và Brad Pitt đánh nhau của Ruairí Robinson, cũng sử dụng Seedance 2.0. Những dự án này cho thấy các nhà làm phim truyền thống biết cách giảm thiểu hạn chế của AI nhưng không thể hoàn toàn khắc phục các thiếu sót vốn có của công nghệ này.

Ngay sau khi công bố, Nightborne đã gặp nhiều phản ứng tiêu cực từ cộng đồng, nhiều người cho rằng đạo diễn Blomkamp đã sa sút phong độ. Có ý kiến nhận định bộ phim giống trường hợp của loạt phim AI về Cuộc Cách mạng Mỹ kém cỏi của Darren Aronofsky, góp phần tạo ra hình ảnh không tốt cho việc ứng dụng AI trong điện ảnh.

Điều thú vị nhất của Nightborne nằm ở chuyện phim có thể được hiểu như một bình luận gián tiếp về công nghệ đã tạo ra nó. Dự án Nightborne trong phim nói về việc những người có quyền lực biến các thi thể mất đi quyền kiểm soát thành công cụ lao động giá rẻ. Mặc dù AI tạo nội dung không mang tính tàn phá ngay lập tức như những chiến binh zombie sát thủ, nhưng những người vận hành công nghệ AI cũng có động lực tương tự là tối ưu hóa lợi ích chi phí mà ít quan tâm đến vấn đề đạo đức hay sáng tạo thực sự.

Neill Blomkamp đã thử nghiệm sự kết hợp giữa công nghệ AI và làm phim truyền thống, mở ra những góc nhìn mới về cách các công nghệ sáng tạo có thể được ứng dụng trong ngành công nghiệp điện ảnh, đồng thời đặt ra nhiều câu hỏi về chất lượng và tương lai của các tác phẩm được sản xuất bởi AI.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.