Tăng trưởng nhờ AI giúp Singapore vượt sóng gió kinh tế từ chiến tranh Iran và thuế Mỹ

Nhờ đóng góp tích cực từ ngành công nghệ AI, kinh tế Singapore trong nửa đầu năm 2026 đã ghi nhận mức tăng trưởng GDP 6%, vượt xa dự báo ban đầu của Bộ Thương mại và Công nghiệp (MTI) với mức 2-4%. Sự bùng nổ của chu trình siêu tăng trưởng ngành bán dẫn - giúp xuất khẩu và sản xuất tăng mạnh - được xem là động lực chính đẩy nền kinh tế người dân đảo quốc lên tầm cao mới. Tuy nhiên, một số yếu tố bất ổn như chiến tranh Iran và chính sách thuế quan của Mỹ vẫn đặt ra thách thức nghiêm trọng đến triển vọng kinh tế quốc gia này trong các quý tiếp theo.

Số liệu cho thấy trong quý II (tháng 4-6), kinh tế Singapore tăng trưởng 5,7% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn chút so với 6,3% của quý I nhưng vẫn đáng chú ý khi quý trước đó được nâng 0,3 điểm phần trăm. Tổng kết nửa đầu năm, tăng trưởng GDP đạt 6%, cao hơn 2 điểm phần trăm so với dự báo của MTI.

Những con số này khiến các chuyên gia nghiên cứu kinh tế như Kai Wei Ang của Bank of America điều chỉnh tăng dự báo tăng trưởng GDP cả năm từ 3,4% lên 4,5%, và kỳ vọng chính phủ Singapore sẽ nâng dải mục tiêu lên mức 3,5%-4,5%. Chuyên gia kinh tế của Nomura, Euben Paracuelles, cũng nhận định mức tăng trưởng cả năm có thể cao hơn mức dự báo trước đó là 4,6%.

Tăng trưởng kinh tế Singapore được khẳng định nhờ chu kỳ siêu tăng trưởng trong ngành bán dẫn, thúc đẩy mạnh mẽ sản lượng xuất khẩu và sản xuất, tạo hiệu ứng lan tỏa cho các lĩnh vực liên quan đến thương mại. Mảng điện tử chiếm tỷ trọng lớn trong khu vực sản xuất, chiếm đến 43,2% giá trị gia tăng danh nghĩa của lĩnh vực sản xuất năm 2025 và đóng góp 8% tổng mức giá trị gia tăng của nền kinh tế.

Đặc biệt, phần đóng góp của ngành bán dẫn trong lĩnh vực điện tử chiếm tới 80,2% giá trị gia tăng trong năm 2025, tăng trưởng vượt bậc so với chỉ 45,6% năm 2000. Ngược lại, lĩnh vực ngoài điện tử phát triển chậm hơn, thể hiện sự tăng trưởng chưa đồng đều dù GDP vẫn khả quan.

Nguy cơ lớn đối với nền kinh tế Singapore hiện nay chính là diễn biến căng thẳng gia tăng giữa Mỹ và Iran tại Trung Đông, khiến giá dầu thô thế giới tăng lên khoảng 85 USD/thùng từ 72 USD đầu tháng 7. Cuộc xung đột tái bùng phát khiến chuỗi cung ứng năng lượng bị gián đoạn, đồng thời rủi ro biến động cao được nhận định sẽ ảnh hưởng lên chi phí đầu vào và lạm phát toàn cầu.

Chính quyền Mỹ cũng có những động thái gia tăng áp thuế nhập khẩu trở lại nhằm bảo vệ ngành công nghiệp trong nước. Đợt áp đặt mới dưới các điều khoản của Luật Điều 301, với mức thuế dự kiến từ 10 – 12,5% đối với hàng hóa nhập khẩu từ 60 quốc gia, trong đó có Singapore, có thể gây khó khăn cho dòng chảy thương mại. Bên cạnh đó, các loại thuế ngành nghề khác dự kiến cũng được thắt chặt như thuế 100% đối với dược phẩm, thuế 25% đối với chip bán dẫn, tiếp tục làm tăng chi phí cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

Thêm một nhân tố tiềm ẩn gây áp lực lên kinh tế Singapore và khu vực là hiện tượng thời tiết El Nino, dự kiến sẽ ảnh hưởng trong 9-12 tháng tới. Thời tiết khô hạn, nhiệt độ cao có thể làm giảm sản lượng nông nghiệp, đẩy giá lương thực và các mặt hàng thiết yếu như ca cao, dầu cọ, cà phê, đường tăng cao. Riêng năm 2024 đã được ghi nhận là năm nóng kỷ lục ảnh hưởng không nhỏ đến biến động giá cả toàn cầu.

Edward Lee, kinh tế trưởng Standard Chartered Bank khu vực ASEAN và Nam Á, nhận định hiệu quả xuất khẩu nhờ AI giúp giảm rủi ro suy giảm tăng trưởng, nhưng cảnh báo sự tăng trưởng chưa đồng đều khi các ngành ngoài điện tử đang tăng trưởng chậm hơn. Ông Lee cũng lưu ý những rủi ro kéo dài từ tình hình căng thẳng Mỹ - Iran và ảnh hưởng của các chính sách thuế quan Mỹ.

Selena Ling, kinh tế trưởng và trưởng nhóm nghiên cứu của OCBC cho rằng tăng trưởng nửa đầu năm là minh chứng rõ nét cho sức bật và khả năng thích ứng linh hoạt của kinh tế Singapore, song bà cảnh báo các bất ổn địa chính trị và thương mại vẫn có thể tiếp tục gây ảnh hưởng trong nửa cuối năm.

Tổng thể, trong khi thời gian gần đây các rủi ro vẫn diễn biến phức tạp, phần lớn các chuyên gia tin tưởng rằng động lực tăng trưởng nhờ AI và chu kỳ bán dẫn vẫn đủ giúp duy trì nền kinh tế phát triển tích cực ít nhất trong năm 2026.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.