Bồ Đào Nha mở rộng quy định hiến tạng, bao gồm cả trường hợp chết tuần hoàn kiểm soát

Bồ Đào Nha vừa ban hành một quy định mới cho phép việc lấy các cơ quan và mô từ những bệnh nhân tại các đơn vị chăm sóc đặc biệt tử vong do ngừng tuần hoàn kiểm soát. Theo công bố trên công báo chính phủ Diário da República, quy định sẽ bắt đầu có hiệu lực sau 30 ngày. Đây là bước tiến nhằm gia tăng nguồn tạng phục vụ cho các ca ghép tạng trong nước.

Phương pháp này gọi là “hiến tạng sau chết tuần hoàn kiểm soát” (controlled donation after circulatory death - DCD), đã được áp dụng tại nhiều quốc gia như Tây Ban Nha, Australia, Canada, Mỹ và New Zealand. Theo đó, các cá nhân thuộc nhóm cho tạng loại Maastricht III sẽ là đối tượng lấy tạng. Họ là những bệnh nhân mắc bệnh không thể hồi phục, không đáp ứng điều trị tích cực, và chết do ngừng tuần hoàn xảy ra trong điều kiện kiểm soát của bệnh viện.

Bộ Y tế đặt ra một giai đoạn thử nghiệm ban đầu kéo dài từ sáu tháng đến một năm. Theo đó, các bệnh viện hàng đầu như São João tại Porto, Santa Maria và São José tại Lisbon, cùng với Đơn vị Y tế Địa phương Coimbra sẽ tham gia thử nghiệm phương thức này. Việc thử nghiệm nhằm đánh giá hiệu quả và khả năng triển khai rộng rãi của hình thức hiến tạng mới này.

Quyết định được ký bởi Thứ trưởng Bộ Y tế Ana Povo xác định rằng nguyên nhân chính giới hạn khả năng tiếp cận ghép tạng của bệnh nhân là do thiếu hụt nguồn tạng hiến. Cùng với xu thế dân số già đi, tỷ lệ người mắc bệnh mãn tính ngày càng gia tăng, và phạm vi chỉ định ghép tạng cũng được mở rộng, nhu cầu sử dụng tạng sẽ tiếp tục tăng cao.

Các chuyên gia ước tính việc mở rộng đối tượng hiến sang nhóm người chết tuần hoàn kiểm soát có thể giúp tăng thêm từ 50 đến 100 người hiến mỗi năm. Điều này góp phần đáng kể vào việc giảm áp lực thiếu hụt tạng trên toàn quốc.

Tính đến năm 2025, Bồ Đào Nha đã thực hiện tổng cộng 948 ca ghép tạng, tăng nhẹ so với 932 ca của năm trước đó, theo số liệu của Viện Máu và Ghép Tạng Bồ Đào Nha (IPST). Nổi bật là số ca ghép tim đạt 70 và ghép phổi 90, đều lập kỷ lục cao nhất từ trước đến nay. Ngoài ra, 525 ca ghép thận, 246 ca ghép gan và 17 ca ghép tuyến tụy cũng được tiến hành.

Điều đáng chú ý là số người hiến tạng đã qua đời đạt 370, trong khi số người hiến sống là 88. Tuy nhiên, vẫn có 232 cơ quan lấy ra không thể sử dụng để ghép do phát hiện các bất thường, ung thư hoặc kết quả xét nghiệm mô học không đạt yêu cầu.

Quy định mới ra đời trong bối cảnh Bồ Đào Nha muốn duy trì và phát triển kỷ lục ghép tạng của mình, đồng thời thu hẹp khoảng cách giữa nguồn tạng hiến và nhu cầu ghép tạng. Việc đưa vào áp dụng hình thức lấy tạng từ người chết tuần hoàn kiểm soát được kỳ vọng sẽ giúp giải quyết phần nào thách thức hiện tại đối với ngành y tế nước này.

Những bước đi này thể hiện rõ cam kết của chính quyền Bồ Đào Nha trong việc cải thiện chất lượng cuộc sống và cơ hội điều trị cho bệnh nhân cần ghép tạng trên toàn quốc.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.