Bạo lực tại Ấn Độ sau biểu tình sinh viên đòi cải cách giáo dục gây thương vong lớn

Ngày 20/7/2026, hàng nghìn sinh viên đã xuống đường tại thủ đô New Delhi, tham gia vào một cuộc biểu tình do nhóm "Parti des cafards" (Đảng gián) phát động, nhằm kêu gọi cải cách hệ thống thi cử và đòi bộ trưởng Giáo dục Dharmendra Pradhan từ chức. Cuộc biểu tình nhanh chóng leo thang thành các cuộc đụng độ với lực lượng cảnh sát khi cảnh sát sử dụng hơi cay và gậy để giải tán đám đông, theo báo cáo chính thức có ít nhất 180 người bị thương. Các nhà tổ chức biểu tình cho biết con số thương vong thực tế còn cao hơn nhiều.

Sự kiện này được xem là một trong những cuộc biểu tình lớn nhất kể từ khi Thủ tướng Narendra Modi lên nắm quyền từ năm 2014. Trong khi các sinh viên thể hiện sự thất vọng sâu sắc về hệ thống giáo dục và việc tuyển dụng việc làm, lãnh đạo đối lập Rahul Gandhi đã lên tiếng chỉ trích chính phủ vì "đã phá hủy tương lai của giới trẻ Ấn Độ" và kêu gọi Thủ tướng từ chức.

Ngọn nguồn cuộc khủng hoảng bắt đầu từ một vụ bê bối gian lận trong kỳ thi tuyển sinh y khoa quốc gia năm 2026, một trong những kỳ thi khắt khe và quan trọng nhất ở Ấn Độ với hơn 2 triệu thí sinh tham dự. Kỳ thi này đã bị hủy bỏ do lộ đề thi, làm dấy lên sự mất tin tưởng sâu sắc trong giới học sinh và xã hội. Theo truyền thông địa phương, vụ bê bối này đã dẫn đến một số trường hợp tự tử trong số thí sinh.

Đối với nhiều sinh viên, đây là giọt nước tràn ly, làm nổi bật hệ thống kiểm tra không đảm bảo công bằng và minh bạch. Các nhóm biểu tình nhấn mạnh cần phải có những cải cách sâu rộng trong hoạt động thi cử và đòi trách nhiệm của bộ trưởng Giáo dục hiện hành.

"Parti des cafards" bắt nguồn từ phát biểu của một vị thẩm phán trong Tòa án Tối cao cách đây vài tháng, khi ông dùng từ "gián" để chỉ trích một bộ phận thanh niên bị cho là thụ động và phụ thuộc quá mức vào nhà nước. Các sinh viên đã thâu tóm từ ngữ này và biến nó thành tên gọi cho phong trào phản kháng của họ. Bắt đầu như một trang xã hội ảo mang tính châm biếm, nhóm này đã thu hút gần 24 triệu người theo dõi trên Instagram, trở thành tiếng nói đại diện cho sự bức bối của nhiều bạn trẻ.

Phong trào không có mục tiêu lật đổ chính phủ mà chỉ nhắm đến việc thay đổi hệ thống thi cử và mong muốn có sự thay thế bộ trưởng Giáo dục. Đại diện của nhóm, Ashutosh Ranka, tuyên bố: "Chúng tôi sẽ không dừng lại cho tới khi ông Pradhan bị cách chức".

Biểu tình cũng phản ánh nỗi lo rộng lớn hơn của thanh niên Ấn Độ về triển vọng nghề nghiệp. Dù Ấn Độ được dự báo đạt tăng trưởng GDP 6,4% trong năm 2026, nước này vẫn gặp khó khăn trong việc tạo ra đủ việc làm chất lượng cho khoảng 10 triệu lao động trẻ mới vào thị trường mỗi năm.

Tỷ lệ thất nghiệp đối với người từ 15 đến 25 tuổi lên tới gần 40% theo nghiên cứu của Đại học Azim Premji, còn nhóm từ 25-29 tuổi thất nghiệp chiếm 20%. Bên cạnh đó, sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo đã làm lung lay ngành công nghệ thông tin, với khoảng 4 triệu nhân viên IT vào năm 2025, trong đó có thể mất tới nửa triệu việc làm chỉ trong ba năm tới, theo Liên đoàn Công đoàn Toàn cầu UNI Global Union.

Mặc dù phong trào biểu tình hiện chủ yếu tập trung vào Bộ trưởng Giáo dục Dharmendra Pradhan, sự can thiệp của Rahul Gandhi vào ngày 21/7 đã làm tăng áp lực lên Thủ tướng Narendra Modi khi ông này đòi Thủ tướng phải từ chức để cứu vãn tương lai của thanh niên. Phía chính phủ phủ nhận các cáo buộc và cho biết các đối tượng liên quan gian lận thi cử đã bị bắt giữ.

Bộ trưởng phụ trách các vấn đề nghị viện Kiren Rijiju cho biết chính phủ đã triển khai các biện pháp "không thể thất bại" nhằm ngăn chặn những vi phạm tương tự xảy ra trong tương lai. Tuy nhiên, việc giữ cho phong trào biểu tình có khả năng kéo dài vẫn còn nhiều nghi ngờ do sự phân tán của các cuộc phản đối trong những năm gần đây.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.