Vòng eo tăng kích thước cảnh báo nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng

Tại Nigeria, nhiều gia đình vẫn xem vòng bụng lớn là dấu hiệu của sự thịnh vượng, an nhàn hay sự già hóa thành công. Tuy nhiên, bằng chứng y khoa hiện đại lại cho thấy vòng eo ngày càng lớn có thể là cảnh báo sớm về tiểu đường, bệnh tim, đột quỵ, các vấn đề khớp và khó khăn về sinh sản.

WHO đã nhiều lần cảnh báo về việc tích tụ mỡ thừa, đặc biệt ở vùng bụng, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh không lây nhiễm như tim mạch, tiểu đường typ 2 và một số loại ung thư. Đo vòng eo cũng được đánh giá chính xác hơn đo cân nặng về khả năng dự đoán nguy cơ sức khỏe, vì nó cho biết lượng mỡ tích tụ quanh các cơ quan nội tạng thiết yếu.

Mỡ bụng không chỉ là vấn đề thừa cân, mà còn ảnh hưởng đến hoạt động chuyển hóa của cơ thể. Khác với mỡ dưới da, mỡ bụng có tính chất kích hoạt các hormone và hóa chất gây viêm, làm rối loạn điều hòa đường huyết, huyết áp và cholesterol.

Ở Nigeria, hơn một nửa phụ nữ trưởng thành bị thừa mỡ bụng, trong khi chỉ khoảng 13% nam giới gặp tình trạng này. Mỡ bụng có thể gây ra kháng insulin, khiến tế bào cơ thể kém nhạy với insulin, dẫn đến tích tụ glucose trong máu và làm tăng nguy cơ tiểu đường typ 2.

Mỡ bụng dư thừa liên quan đến viêm mãn tính, góp phần làm các động mạch bị hẹp và xơ cứng, tăng nguy cơ cao huyết áp, đau tim và đột quỵ. Ngoài ra, trọng lượng vùng bụng lớn khiến cơ thể mất cân bằng trọng tâm, gây áp lực lên cột sống, hông, đầu gối và mắt cá chân, dẫn đến đau mãn tính và thoái hóa khớp.

Đặc biệt, mỡ bụng cũng ảnh hưởng đến hormone sinh sản. Ở phụ nữ, nó có thể làm rối loạn kinh nguyệt và quá trình rụng trứng; ở nam giới, mỡ bụng liên quan đến giảm nồng độ testosterone và chất lượng tinh trùng kém.

Đánh giá vòng eo là cách hiệu quả để xác định nguy cơ sức khỏe. Vòng eo bình thường là dưới 94 cm đối với nam và dưới 80 cm đối với nữ. Khi vòng eo của đàn ông đạt từ 94 đến 102 cm và phụ nữ từ 80 đến 88 cm, nguy cơ các bệnh liên quan béo phì bắt đầu tăng. Vượt ngưỡng này, nguy cơ mắc tiểu đường typ 2, tăng huyết áp, bệnh tim và đột quỵ càng cao.

Chỉ số kết hợp vòng eo và chiều cao, gọi là tỷ lệ vòng eo trên chiều cao, được xem là một chỉ số đánh giá chính xác hơn. Lý do là nó điều chỉnh so với kích thước cơ thể. Ví dụ, vòng eo 95 cm ở người cao 1,60 m có thể nguy hiểm hơn vòng eo cùng kích thước ở người cao 1,90 m.

Dù mỡ bụng thường tăng theo tuổi tác, nhưng nó không phải hệ quả tất yếu. Tuổi tác không làm giảm ý nghĩa của vòng eo trong nguy cơ mắc bệnh. Duy trì vận động thường xuyên, ăn uống lành mạnh, ngủ đủ giấc và kiểm soát căng thẳng hiệu quả có thể làm giảm mỡ bụng.

Giảm tiêu thụ thực phẩm chế biến sẵn, đồ uống có đường và rượu, đồng thời kết hợp dinh dưỡng cân bằng sẽ giúp cải thiện vòng eo và sức khỏe tổng thể theo thời gian.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.