Nhà văn Bỉ Raoul Vaneigem qua đời ở tuổi 92, biểu tượng của phong trào phi thương mại

Raoul Vaneigem, nhân vật quan trọng trong phong trào tình huống chủ nghĩa (Internationale situationniste), đã qua đời vào tối ngày 28 tháng 7 tại thành phố Barcelona, Tây Ban Nha, hưởng thọ 92 tuổi. Thông tin này được Nicolas Norrito, đồng sáng lập nhà xuất bản Libertalia và cũng là một trong những nhà xuất bản của ông, xác nhận với báo Le Monde.

Suốt cuộc đời mình, Vaneigem không ngừng kêu gọi một cuộc "nổi dậy của đời sống thường nhật" chống lại sự áp bức và kiểm soát của xã hội thương mại đương đại, mà ông gọi là "chế độ sống sót". Tư tưởng của ông được thể hiện rõ nhất trong tác phẩm "Traité de savoir-vivre à l’usage des jeunes générations" (tạm dịch: Luận về nghệ thuật sống dành cho các thế hệ trẻ), xuất bản năm 1967.

Tác phẩm nổi tiếng nhất của Raoul Vaneigem đã góp phần quan trọng vào làn sóng biểu tình sinh viên và quần chúng tháng 5 năm 1968 tại Pháp, đặc biệt là tại các đại học Strasbourg và Nanterre. Cuốn sách là một lời kêu gọi cách mạng lãng mạn, phản đối một xã hội nơi "bảo đảm không chết đói lại phải đánh đổi bằng nguy cơ chết chán".

Tác phẩm của ông thường được nhắc đến cùng với "La Société du spectacle" của Guy Debord và "De la misère en milieu étudiant" của nhà hoạt động Công đoàn Mustapha Khayati, nhóm tài liệu tạo nền tảng tư tưởng cho phong trào sinh viên và công nhân đầy sôi động thời kỳ đó. Những tác phẩm này đều thúc đẩy tinh thần "sống không ngừng nghỉ" và "thỏa thích không bị ràng buộc" trong một xã hội bị thống trị bởi các giá trị thương mại.

Không chỉ là một nhà tư tưởng, Raoul Vaneigem còn là một tác giả đầy nhiệt huyết với phong cách viết lôi cuốn, vừa lý luận vừa có tính cách mạng, kích thích tư duy về tự do cá nhân và quyền sống. Ông coi cuộc sống không chỉ đơn thuần là tồn tại mà phải được sống một cách trọn vẹn, tươi đẹp và triệt để phản kháng các hình thức áp bức xã hội.

Sự ra đi của ông để lại một khoảng trống trong lĩnh vực triết học phản kháng và văn hóa phản biện, nhưng tư tưởng và tác phẩm của ông vẫn tiếp tục truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ.