Giám đốc UNESCO ca ngợi vai trò dẫn đầu toàn cầu của Hàn Quốc trong bảo tồn di sản

Phiên họp thứ 48 của Ủy ban Di sản Thế giới UNESCO lần đầu tiên diễn ra tại Hàn Quốc, đánh dấu cột mốc quan trọng trong ngoại giao di sản khu vực châu Á. Diễn ra tại trung tâm hội nghị BEXCO, thành phố Busan, sự kiện được Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới Lazare Eloundou Assomo đánh giá là biểu tượng cho cam kết mạnh mẽ của Hàn Quốc đối với hợp tác quốc tế về bảo tồn di sản.

Ông Eloundou Assomo khẳng định: "Việc tổ chức ủy ban tại Busan thể hiện rõ quyết tâm của Hàn Quốc trong việc phối hợp với UNESCO, đặc biệt là lĩnh vực di sản thế giới". Lần đầu tiên đặt chân đến Hàn Quốc trong đời làm việc của mình, ông thể hiện sự trân trọng đối với vai trò của nước chủ nhà.

Trong bối cảnh tranh cãi lịch sử về việc khai thác mỏ vàng đảo Sado, Nhật Bản được Ủy ban Di sản Thế giới kêu gọi công nhận đầy đủ các khía cạnh, trong đó có lao động cưỡng bức của người Hàn Quốc thời chiến tranh. Giám đốc Trung tâm nhấn mạnh rằng những quyết định của ủy ban luôn tuân theo nguyên tắc đồng thuận và trách nhiệm chung, không phải sự áp đặt đơn phương.

Ông cho biết: "Quyết định này phục vụ lợi ích và phản ánh nguyện vọng của tất cả các bên liên quan". Nhật Bản phải nộp báo cáo bảo tồn tiếp theo vào tháng 12 năm 2027 để thúc đẩy sự giám sát liên tục về cách thức giải thích lịch sử tại di sản này.

Cả Nhật Bản và Hàn Quốc đều là những đối tác quan trọng của UNESCO, và ủy ban sẽ tiếp tục thúc đẩy cuộc đối thoại giữa các bên để duy trì sự hiểu biết và hợp tác bền vững.

Giám đốc Eloundou Assomo còn đề cập tới áp lực phát triển hạ tầng hiện đại quanh Đền Thờ Jongmyo ở Seoul - di sản thế giới đầu tiên của Hàn Quốc. Ông nhấn mạnh việc cân bằng phát triển đô thị với bảo tồn cần tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn quốc tế và thực hiện đánh giá tác động di sản (HIA) kỹ lưỡng.

"Jongmyo là di tích có giá trị lịch sử lớn, phản ánh câu chuyện của nhiều thế hệ. Hiện tượng tương tự cũng thường thấy ở nhiều di sản thế giới tọa lạc trong lòng các đô thị," ông nói. UNESCO đang phối hợp chặt chẽ với Cơ quan Di sản Hàn Quốc (KHS) trong việc yêu cầu đánh giá tác động liên quan đến kế hoạch xây dựng tháp gần di tích này.

Ông đánh giá cao chuyên môn và kinh nghiệm của các chuyên gia từ KHS và nhấn mạnh sự cần thiết phải lắng nghe ý kiến đóng góp của họ trong quá trình bảo tồn.

Nhìn về tương lai, Giám đốc UNESCO đề cao vai trò của Tuyên bố Busan như bản đồ định hướng quan trọng để ứng phó với các thách thức hiện đại như chuyển đổi số, biến đổi khí hậu và xung đột vũ trang.

Ông dùng biểu tượng logo Di sản Thế giới, hình hai bàn tay đan xen, để minh họa cho tinh thần hợp tác mạnh mẽ trong tuyên bố này: "Chúng ta hãy cùng làm việc, cùng cộng tác - đó là tinh thần của Tuyên bố Busan." Ông đề xuất thêm yếu tố "hợp tác" như một mục tiêu chiến lược thứ sáu bên cạnh năm mục tiêu hiện hành của UNESCO về uy tín, bảo tồn, xây dựng năng lực, truyền thông và cộng đồng.

Trước đó, ông có kinh nghiệm trong việc phục hồi các lăng mộ ở Timbuktu, Mali và công tác phản ứng tại Mosul, Iraq, ông nhấn mạnh rằng sự phá hủy di sản trong xung đột vũ trang làm tổn thương phẩm giá và bản sắc của con người. Ông cho rằng việc phá hủy có chủ ý di sản cần được xem là tội ác chiến tranh và kêu gọi tăng cường chuẩn bị phòng ngừa, phê chuẩn các công ước quốc tế và lấy cộng đồng địa phương làm trung tâm trong các chiến lược tái thiết.

Kết thúc cuộc trò chuyện, ông đánh giá cao thành phố Busan với lịch sử phong phú và di sản hàng hải độc đáo, thể hiện khả năng sẵn sàng chia sẻ các giá trị này ra toàn cầu. Ông cho biết UNESCO đang bàn thảo với Cơ quan Di sản Hàn Quốc nhằm tìm hướng cộng tác để trong tương lai gần, các di sản tại Busan có thể được công nhận là Di sản Thế giới.

"Việc Busan đăng cai phiên họp cho thấy sự sẵn sàng chia sẻ di sản với thế giới," ông nói.