85 năm cuộc đời và sự nghiệp nghệ thuật của nữ diễn viên Ludmila Chursina

Ngày 20 tháng 7 năm 1941, Ludmila Alekseevna Chursina ra đời tại một bệnh xá quân y gần làng Gruzdovo, trong thời điểm đầu của cuộc Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại. Mẹ bà, Genovefa Ivanovna, lúc đó đang chạy trốn khỏi thành phố Velikie Luki vì sự tấn công của quân Đức Quốc xã. Dù giấy khai sinh của Ludmila ghi là sinh tại Stalinedad (nay là Dushanbe, Tajikistan), nơi bà mẹ và con gái sơ sinh được sơ tán, nhưng thực tế là khu vực Gruzdovo mới là nơi ra đời của bà. Bố Ludmila là Alexei Fedorovich Chursin, một quân nhân chuyên nghiệp đã lên đường ra mặt trận từ năm 1941 và tiếp tục công tác sau khi chiến tranh kết thúc.

Tuổi thơ trải qua thập niên chiến tranh khốc liệt đã giúp Ludmila hình thành tính cách tự lập, kiên cường và nghiêm túc trong cuộc sống. Bà từng thổ lộ rằng mình không từng mơ ước trở thành diễn viên, mà có đam mê với các ngành học nghiêm túc như kỹ thuật hàng không hay muốn đứng trên boong tàu thủy. Sau khi tốt nghiệp trung học với thành tích xuất sắc, Ludmila đã lên Moskva năm 1959 để thi vào Viện Hàng không Moskva (MAI).

Trước kỳ thi vào MAI, Ludmila cùng một người bạn thử sức với các trường nghệ thuật thủ đô như một cuộc trải nghiệm. Bà đã chuẩn bị nhanh tác phẩm văn học gồm một bài ngụ ngôn và bài thơ "Cô gái và cái chết" của Maxim Gorky để biểu diễn. Điều bất ngờ đến khi Ludmila, không hề tính toán cho sự nghiệp diễn xuất, lại đậu vào Trường Sân khấu B.V. Shchukin, nay là Viện Sân khấu Boris Shchukin của Nhà hát Wakhtangov. Tại đây, giáo viên đánh giá cao sự kết hợp độc đáo giữa khả năng biểu cảm, kỷ luật chặt chẽ và chiều sâu tâm lý của nữ sinh.

Ngay trong thời gian học, Ludmila đã có vai diễn đầu tiên trên màn ảnh với vai Zoe trong phim "Khi những cái cây còn lớn" (1961). Có tài liệu khác lại cho rằng vai diễn đầu tiên của bà là một vai nhỏ trong phim "Hai cuộc đời" cùng năm. Năm 1963, bà gia nhập Nhà hát Wakhtangov tại Moskva, nơi bà thể hiện nhiều vai diễn như cô phục vụ Nastya trong "Những người quen mới" của Evgeny Simonov, hay Lady Anne trong vở "Richard III" của Shakespeare.

Tuy nhiên, Ludmila Chursina trở nên nổi tiếng chủ yếu nhờ các bộ phim. Vai diễn trọng điểm đầu tiên là cô Kazachka Darya trong "Truyện kể vùng Don" (1964) do Vladimir Fetin đạo diễn, người cũng là chồng đầu tiên của bà. Bộ phim đã gặt hái thành công lớn và giúp Ludmila trở thành diễn viên được yêu thích nhất thời bấy giờ. Những bộ phim danh tiếng tiếp theo của bà bao gồm "Hai vé xem suất chiếu ban ngày" (1966), "Tinh vân Andromeda" (1967), "Virinea" (1968), "Cò hạc" (1968), "Khiên và kiếm" (1968), "Olesya" (1970), "Tình yêu Yarovaya" (1970) và "Trợ lý của Ngài" (1970).

Năm 1969, bà được độc giả tạp chí "Màn hình Xô viết" bình chọn là nữ diễn viên xuất sắc nhất năm. Cùng năm, vai diễn trong phim "Cò hạc" đã giúp bà nhận giải Nữ diễn viên xuất sắc nhất tại Liên hoan phim quốc tế San Sebastian, Tây Ban Nha. Một trong những vai diễn được đánh giá cao nhất của bà là Anfisa Kozyreva trong chuyển thể kinh điển từ tiểu thuyết "Sông Ugryum" của Vyacheslav Shishkov (1968).

Mặc dù nổi danh với vai trò diễn viên điện ảnh, Ludmila Chursina luôn xem sân khấu là nơi bà thể hiện trọn vẹn năng lực nghệ thuật. Từ năm 1974 đến 1984, bà là thành viên của Nhà hát Kịch Pushkin tại Leningrad (nay là Nhà hát Alexandrinsky tại Saint Petersburg), sau đó từ 1984 đến cuối đời phục vụ tại Nhà hát Quân đội Liên Xô tại Moskva (nay là Nhà hát Trung ương Quân đội Nga). Các tác phẩm sân khấu tiêu biểu của bà gồm "Kẻ ngốc" (Dostoevsky), "Hóa trang" (Lermontov), "Pavel I" (Merezhkovsky), "Tên điên Platonov" (Chekhov), và các vở của tác giả nước ngoài như Alejandro Casona, Nino Haratischwili, James Goldman, Joe DiPietro.

Xuyên suốt sự nghiệp, Ludmila luôn được các đạo diễn tin tưởng giao các vai diễn mẫu phụ nữ mạnh mẽ và xinh đẹp, dù chính bà từng chia sẻ mình từng mang tâm lý rụt rè ngay từ nhỏ. "Tôi lớn lên với sự e thẹn, trong khi nghề nghiệp lại đòi hỏi điều ngược lại. Nếu từ bé ai cũng nói tôi đẹp, có vóc dáng đẹp và đôi chân dài như mẫu, có lẽ tôi sẽ khác", bà từng tâm sự.

Chursina đã kết hôn ba lần, nhưng không cuộc hôn nhân nào đem lại hạnh phúc trọn vẹn, bà chọn sống độc thân vì không muốn chung sống với một người khi đã trở nên xa lạ. "Tôi luôn là người rời đi trước, bởi khi chồng vợ chung sống trong nhà nhưng con người lại xa cách, điều đó không dành cho tôi", bà nói.

Trong suốt cuộc đời, bà được trao nhiều phần thưởng cao quý của nhà nước, bao gồm Huân chương "Vì công lao xuất sắc trước Tổ quốc" hạng IV và III (2021, 2000), Huân chương "Hữu nghị các dân tộc" (1989), Huân chương danh dự (2011), Giải thưởng Nhà nước RSFSR mang tên anh em Vasilyev (1970) cùng các giải thưởng trong lĩnh vực sân khấu như "Figaro" (2012) và "Mặt nạ vàng" (2026).

Ludmila Chursina qua đời ngày 10 tháng 6 năm 2026, chưa đầy một tháng trước sinh nhật 85 tuổi. Bà được yên nghỉ tại nghĩa trang Sestroretsky ở Saint Petersburg.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.