Lượng nước thải đổ vào sông Yamuna tại Delhi tăng 76% so với ước tính trước đó

Delhi Jal Board (DJB) vừa công bố kết quả đánh giá mới cho thấy 22 cống chính xả thải vào sông Yamuna qua địa phận Delhi thải ra lượng nước thải cao hơn 76% so với con số được ước tính trước đây. Cụ thể, lưu lượng nước thải từ các cống này đã được điều chỉnh từ 750,4 triệu gallon/ngày (mgd) vào tháng 5/2025 lên tới 1324,4 mgd vào tháng 5/2026. Đây là dấu hiệu cho thấy thực trạng ô nhiễm của dòng sông lớn nhất Delhi nghiêm trọng hơn nhiều lần so với nhận thức trước đó.

Phạm vi được khảo sát kéo dài 22 km từ Wazirabad đến Okhla – khu vực này chỉ chiếm khoảng 2% chiều dài sông Yamuna qua thành phố nhưng lại gây ra tới 76% tổng lượng ô nhiễm cho toàn bộ dòng sông trong khu vực.

Trong số các cống xả thải, các hệ thống lớn như Najafgarh, Shahdara, Barapullah có bước tăng trưởng lượng thải từ 2 đến 4,7 lần so với ước tính cũ. Chẳng hạn, cống Najafgarh trước đây được đánh giá chỉ thải khoảng 452,34 mgd nhưng nay mức xả thải được xác định lên tới gần 862 mgd, vượt cả tổng công suất xử lý nước thải của 37 trạm xử lý nước thải (STP) hiện có của Delhi là 814,226 mgd.

Điều này cho thấy khả năng xử lý hiện tại không đủ để đáp ứng khối lượng nước thải thực tế, tạo áp lực rất lớn với chính quyền thành phố trong việc tái cấu trúc lại các kế hoạch bảo vệ và phục hồi sông Yamuna.

Các cống thoát nước trên còn tiếp nhận nước thải từ các bang lân cận như Haryana và Uttar Pradesh. Trung bình, mỗi km trên đoạn sông này có khoảng một cống nước thải đổ vào làm thay đổi màu sắc nước từ nâu chuyển sang đen đặc quánh và ô nhiễm nghiêm trọng.

Một phần trong đó là do thiếu lưu lượng nước tối thiểu (environmental flow) cần thiết để duy trì hệ sinh thái và chất lượng nước sông.

Báo cáo cũng chỉ ra một số công trình đã nỗ lực chuyển một phần hay toàn bộ dòng chảy các cống nhỏ hơn đến các trạm xử lý gần đó; tuy nhiên việc khai thác các cống lớn như Najafgarh và Shahdara vẫn gặp nhiều khó khăn về mặt kỹ thuật. Chính quyền đang nghiên cứu phương án xử lý các cống nhánh nhỏ hơn thông qua các trạm xử lý phân tán nhằm giảm tải cho dòng chính.

Theo các chuyên gia, ước tính lượng nước thải của DJB dựa trên giả định rằng 80% nước cung cấp sẽ trở lại thành nước xám, nhưng chưa tính đến các nguồn nước từ ngầm và tăng trưởng dân số cũng như phát triển các khu đô thị trong khu vực NCR, dẫn đến chưa phản ánh chính xác thực trạng.

Báo cáo của Cơ quan Kiểm toán Nhà nước Ấn Độ (CAG) cũng từng chỉ ra việc đánh giá thấp lượng nước thải thực tại thành phố Delhi làm ảnh hưởng đến chất lượng kế hoạch xử lý. Dù giai đoạn II của Kế hoạch xử lý nước thải (2017-2021) đã kết thúc, song không có công trình xử lý mới nào được xây dựng theo kế hoạch.

Hiện tại, Delhi đang vận hành 37 trạm xử lý với tổng công suất 814,26 mgd và mức sử dụng thực tế khoảng 744,3 mgd. Chính quyền đã đặt mục tiêu nâng tổng công suất xử lý lên 1.400 mgd, với kế hoạch nâng cấp các nhà máy cũ, xây dựng 16 trạm xử lý phân tán mới và triển khai các dự án mở rộng công suất như trạm Delhi Gate quy mô 100 mgd.

Chính quyền cũng kỳ vọng các bang Haryana và Uttar Pradesh sẽ phối hợp chặt chẽ, ngăn chặn việc xả thải chưa qua xử lý vào các hệ thống cống thoát nước tại Delhi để giảm gánh nặng ô nhiễm cho sông Yamuna.

Đồng thời, các chuyên gia đề nghị dự án phục hồi sông Yamuna cần được coi là dự án liên bang với sự chỉ đạo mạnh mẽ từ chính phủ trung ương. Ngoài việc tăng cường công suất xử lý nước thải, cần bổ sung lượng nước tối thiểu từ đập Hathnikund nhằm duy trì dòng chảy sinh thái cho sông và cải thiện chất lượng môi trường.

Hiện các cơ quan liên quan chưa có bình luận chính thức về kết quả đánh giá mới này.