Ukraine tấn công Wildberries – ông lớn thương mại điện tử hàng đầu của Nga

Wildberries được thành lập năm 2004 với xuất phát điểm khiêm tốn trong một căn hộ tại vùng ngoại ô Moscow bởi Tatyana Kim và chồng Vladislav Bakalchuk. Chỉ trong chưa đầy hai thập kỷ, công ty này đã vươn lên trở thành nhà bán lẻ trực tuyến lớn nhất Nga, dẫn đầu thị trường và đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế tiêu dùng của đất nước. Công ty xử lý khoảng 20 triệu đơn hàng mỗi ngày, hoạt động tại các kho hàng có diện tích tổng cộng lên tới 3 triệu mét vuông trên toàn quốc.

Tatyana Kim, đồng sáng lập doanh nghiệp và cũng là người phụ nữ giàu nhất Nga theo Forbes với tài sản ròng 7 tỷ USD, đã trở thành biểu tượng doanh nhân tự thân vượt khó. Sinh ra tại Grozny, thủ phủ Chechnya, Kim từng là giáo viên tiếng Anh trước khi xây dựng Wildberries thành đế chế thương mại điện tử hàng đầu nước này.

Wildberries, cùng với các đối thủ như Ozon, chiếm lĩnh phần lớn thị trường thương mại trực tuyến của Nga, đóng góp khoảng 8,5% GDP quốc gia và tạo việc làm cho 4 triệu lao động, tương đương hơn 5% lực lượng lao động toàn quốc. Các tập đoàn này được Kremlin xem là xương sống của nền kinh tế "nền tảng", nơi hàng triệu người tiêu dùng được kết nối với người bán, dịch vụ vận chuyển, và nhân viên kho bãi bằng công nghệ số.

Chính quyền Nga đang tập trung thúc đẩy các nền tảng như Wildberries để kích thích tăng trưởng kinh tế trong bối cảnh chiến tranh đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến nền kinh tế quốc gia. Ông Maxim Oreshkin, quan chức kinh tế cấp cao của Nga, xem mô hình hoạt động của các nền tảng này như một dạng kinh tế kế hoạch mới, do thuật toán điều khiển thay vì các tổ chức con người như thời Liên Xô.

Trong vòng một tuần qua, Ukraine đã tiến hành các cuộc tấn công bằng drone vào 4 kho hàng của Wildberries, nhằm mục đích làm gián đoạn chuỗi cung ứng thiết yếu cho hàng triệu người dân Nga. Các kho hàng này được cho là nằm trong trung tâm hậu cần, cung cấp linh kiện drone và các thiết bị khác cho lực lượng Nga tham chiến.

Việc nhắm vào Wildberries là bước đi táo bạo, đưa cuộc xung đột gần hơn với các công dân thường qua ảnh hưởng trực tiếp đến cung cầu hàng hóa thiết yếu như quần áo, thiết bị điện tử, thuốc men và mỹ phẩm. Tổng thiệt hại từ các cuộc tấn công đang đe dọa nghiêm trọng hoạt động kinh doanh của hàng ngàn doanh nghiệp sử dụng nền tảng Wildberries để phân phối sản phẩm.

Phía Nga cũng đã có các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng và doanh nghiệp tại Ukraine kể từ khi chiến tranh diễn ra, trong khi Kiev nhấn mạnh các mục tiêu của mình nhằm làm suy yếu nỗ lực chiến tranh của Moscow và thúc đẩy chấm dứt xung đột.

Wildberries vừa trải qua một cuộc ly hôn căng thẳng giữa hai nhà sáng lập. Vào năm 2022, Kim đồng ý sáp nhập công ty với một doanh nghiệp quảng cáo ngoài trời nhỏ hơn, kế hoạch được Kremlin ủng hộ nhằm xây dựng nền tảng thương mại điện tử toàn cầu mới. Tuy nhiên, chồng cũ của bà, Vladislav Bakalchuk, phản đối quyết định này, gọi đó là hành động chiếm đoạt tài sản. Sự kiện này còn dẫn đến vụ tấn công làm hai bảo vệ tại văn phòng Wildberries ở trung tâm Moscow thiệt mạng năm 2024.

Năm nay, Wildberries tiếp tục tăng cường ảnh hưởng thị trường sau khi hợp tác với Ngân hàng VTB, ngân hàng lớn thứ hai của Nga. VTB mua 5% cổ phần của WB Bank, chi nhánh tài chính của Wildberries, với quyền mua thêm cổ phần trong tương lai.

Về mặt vật chất, Wildberries đang xây dựng tòa nhà trụ sở mới cao 400 mét tại khu City, trung tâm tài chính Moscow, dự kiến hoàn thành vào năm 2030 và trở thành tòa nhà cao nhất thủ đô Nga. Đây sẽ là dấu mốc cho thấy tham vọng và sức mạnh của Wildberries trong lĩnh vực thương mại điện tử Nga.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy đã xác nhận các mục tiêu bị tấn công gần đây là các trung tâm logistics cung cấp thiết bị cho quân đội Nga. Trong khi đó, Tatyana Kim mô tả những vụ tấn công này là nhằm vào những người dân bình thường đang làm việc.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.