Hàn Quốc: Giá trị nghề nghiệp mơ ước và xu hướng giáo dục nghề nghiệp ở học sinh tiểu học đến trung học

Ngày 26/7, Bộ Giáo dục Hàn Quốc cùng Viện phát triển Giáo dục Hàn Quốc (KEDI) công bố báo cáo "Dữ liệu đọc về giáo dục của chúng ta" số 10, trình bày kết quả khảo sát xu hướng giáo dục hướng nghiệp ở cấp tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông trong giai đoạn 2015-2025. Báo cáo đánh giá sự biến đổi của những nghề nghiệp học sinh mong muốn trong 3 mốc năm và cho thấy một số thay đổi đáng chú ý.

Ở cấp tiểu học, năm 2015 nghề giáo viên giữ vị trí nghề được mong muốn nhất nhưng đã thay đổi sang vận động viên vào các năm 2020 và 2025. Năm vừa qua, nghề sáng tạo nội dung số (creator) lần đầu tiên lọt vào top 3, phản ánh xu hướng chuyển đổi số và môi trường kỹ thuật số ngày càng phát triển. Kế tiếp là nghề bác sĩ đứng thứ hai.

Với học sinh trung học cơ sở và phổ thông thì nghề giáo viên vẫn giữ vị trí hàng đầu trong suốt 12 năm kể từ khi khảo sát được công nhận quốc gia, tiếp tục phổ biến nhất. Ở trung học cơ sở, vận động viên xếp thứ hai, bác sĩ thứ ba, trong khi ở trung học phổ thông, y tá đứng vị trí thứ hai và nhà nghiên cứu khoa học sự sống đứng thứ ba - một vị trí tăng đáng kể từ hạng 7 năm 2024, thể hiện sự quan tâm ngày càng cao đối với các nghề khoa học công nghệ sinh học.

Tỷ lệ học sinh có mong muốn nghề nghiệp cụ thể đã giảm đáng kể trong 10 năm qua ở tất cả các cấp học. Cụ thể, học sinh tiểu học giảm từ 91,3% năm 2015 xuống còn 78,1% năm 2025, học sinh trung học cơ sở giảm từ 73,0% xuống 59,9%, và học sinh trung học phổ thông cũng sụt từ 81,7% xuống 71,3%. Trung học cơ sở là cấp học có tỷ lệ thấp nhất về việc định hình nghề nghiệp tương lai.

Đáng chú ý, tỷ lệ học sinh trung học phổ thông muốn vào đại học đang đi xuống với chỉ 64,9% năm 2025, so với 72,5% năm 2015 và đỉnh điểm 77,3% vào năm 2023. Trong khi đó, học sinh chọn hướng đi tìm việc làm đã tăng mạnh lên 15,6% năm 2025, so với 7,0% năm trước. Khởi nghiệp cũng tăng từ 1,0% năm 2015 lên 3,3% năm 2025.

Các hoạt động trải nghiệm nghề nghiệp được đánh giá là hấp dẫn nhất trong chương trình giáo dục hướng nghiệp, với hơn 80% học sinh trung học cơ sở và 76% trung học phổ thông tham gia trong năm 2025. Tuy chịu ảnh hưởng của đại dịch, tỷ lệ tham gia của học sinh trung học phổ thông đã tăng từ 57,4% năm 2021 lên gần mức trước dịch vào năm 2025.

Trong số các hoạt động trải nghiệm, học sinh cho biết họ nhận được nhiều hỗ trợ nhất từ các hoạt động thăm viếng nơi làm việc thực tế và trải nghiệm công việc mô phỏng. Ở trung học cơ sở, trải nghiệm nghề nghiệp đã trở thành một phần của hoạt động chính thức với mức độ hài lòng cao nhất so với các hoạt động khác, đạt 3,89 điểm.

Trung học phổ thông cũng có tỉ lệ tham gia lớn vào các trải nghiệm khoa học nghề nghiệp nhờ vào chương trình học tín chỉ cho phép học sinh lựa chọn môn học phù hợp với định hướng nghề nghiệp. Việc sửa đổi Luật giáo dục hướng nghiệp năm 2024 cũng tạo điều kiện cho các trung tâm hỗ trợ trải nghiệm nghề được thành lập và hoạt động mạnh mẽ hơn tại tất cả địa phương.

Báo cáo nhấn mạnh rằng giáo dục hướng nghiệp ở trường học đã có nền tảng vững chắc với mức ngân sách ổn định và cao, đặc biệt ở cấp tiểu học, ngân sách dành cho hoạt động hướng nghiệp đã tăng từ 73,3% năm 2015 lên 88,1% năm 2025, trong khi ở trung học cơ sở và phổ thông được duy trì ở mức gần 95%. Sự trở lại hoạt động trải nghiệm nghề nghiệp và mức độ hài lòng của học sinh cũng là dấu hiệu tích cực sau thời gian bị hạn chế do Covid-19.

KEDI cho rằng cần tiếp tục sử dụng dữ liệu lâu dài để đánh giá hiệu quả chính sách và thiết kế hỗ trợ phù hợp, giúp học sinh chủ động lựa chọn con đường học tập và nghề nghiệp phù hợp với năng lực và sở thích cá nhân.