Sự thật đen tối về kratom - 'thuốc phiện cây xăng' trị giá 1,5 tỷ USD lặng lẽ lan rộng trong thể thao

Ngày 1/4, ngôi sao NBA Brandon Clarke bị cảnh sát bang Arkansas bắt giữ do vi phạm giao thông nghiêm trọng khi vượt nhiều xe ở tốc độ trên 100 mph trong khu vực cấm vượt. Khi khám xe Corvette của Clarke, cảnh sát phát hiện một túi đựng nhiều gói nhỏ chứa bột màu xanh lá. Clarke khẳng định đó chỉ là kratom, một loại thảo dược hợp pháp ở hầu hết các bang Mỹ nhưng bị cấm tại Arkansas.

Sáu tuần sau vụ bắt, Clarke đột ngột qua đời tại khu vực San Fernando Valley. Cái chết đang được điều tra như khả năng liên quan đến sử dụng thuốc quá liều sau khi cảnh sát tìm thấy dụng cụ liên quan đến ma túy tại hiện trường.

Kratom là chiết xuất từ lá của cây nhiệt đới có nguồn gốc Đông Nam Á, thuộc họ hàng với cà phê, được sử dụng truyền thống tại khu vực này trong nhiều thế kỷ. Tại Mỹ, sản phẩm này gần đây được quảng cáo như một mặt hàng sức khỏe tự nhiên chuyên dùng để giảm đau và tăng sức bền.

Sản phẩm kratom được bán rộng rãi tại các cửa hàng thuốc lá, cửa hàng tiện lợi và trực tuyến dưới dạng hộp màu sắc nổi bật giống đồ uống tăng lực hoặc viên nang, kẹo có đường. Tuy nhiên, chuyên gia cảnh báo các hình thức bán hàng thiếu kiểm soát này tạo cảm giác an toàn giả tạo cho người tiêu dùng.

Tiến sĩ Josef G Thundiyil, bác sĩ chuyên khoa độc chất học và cấp cứu, cho biết kratom là chất gây nghiện và có thể dẫn đến tử vong. Cơ quan Kiểm soát và Phòng chống Dịch bệnh Mỹ (CDC) cho biết từ 2015 đến 2025 đã có 233 ca tử vong liên quan đến kratom, dù cảnh báo rằng nhiều trường hợp tử vong xảy ra khi kratom bị trộn với rượu hoặc các loại thuốc khác.

Tiếng gọi tới trung tâm giải độc do các sự cố liên quan đến kratom tăng mạnh, trong năm 2025 đã tăng 1200% lên 3.400 cuộc gọi.

Bác sĩ Zaid Fadul, người sáng lập Bespoke Concierge MD, giải thích kratom có hai cách vận hành trên cơ thể con người: liều thấp kích thích và giảm đau, liều cao gây an thần. Sử dụng lâu dài dẫn đến lệ thuộc hóa học và nghiện.

Kratom gây mất nước do làm giảm cảm giác thèm ăn và che giấu cơn đau, khiến vận động viên tiếp tục tập luyện khi chưa hồi phục hoàn toàn và làm tăng nguy cơ chấn thương nghiêm trọng hơn.

Mặc dù kratom không bị Liên đoàn Chống doping Thế giới (WADA) coi là chất cải thiện thành tích và không bị cấm, Cơ quan Chống doping Hoa Kỳ vẫn cảnh báo không nên sử dụng do nguy cơ ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.

Trước khi bị cấm tại Tennessee từ ngày 1/7/2025, nơi Clarke thi đấu cho Memphis Grizzlies, kratom được phép sử dụng hợp pháp. Điều này tạo cơ hội cho các vận động viên sử dụng sản phẩm mà không phải tiết lộ với đội tuyển, tránh rủi ro về chuyển nhượng hoặc xử phạt.

Kratom cũng từng là trung tâm tranh cãi trong thể thao khi UFC veteran Diego Sanchez bị cáo buộc nghiện loại thuốc này, nhưng anh đã phủ nhận. Ngoài ra, võ sĩ wrestling Sabu được cho là đã sử dụng kratom trong nhiều năm để cai nghiện các chất kích thích khác trước khi qua đời vào tháng 5/2025.

Năm 2024, giải bóng bầu dục United Football League từng hợp tác với một công ty sản xuất CBD Kratom, quảng bá khả năng tăng hiệu suất và hỗ trợ giảm đau mãn tính. Tuy nhiên, văn phòng Tổng chưởng lý Missouri đã điều tra nhiều công ty kratom vì các hành vi gian lận và lừa đảo, dẫn đến chấm dứt hợp tác trước khi mùa giải bắt đầu.

Sự phổ biến và hợp pháp của kratom khiến nó trở thành lựa chọn thay thế cho opioid trong điều trị đau của vận động viên, nhưng các chuyên gia cảnh báo sự an toàn của loại thảo dược này chưa được chứng minh, trong khi các tác hại ngày càng nghiêm trọng.

Cái chết của Brandon Clarke được xem như hồi chuông cảnh báo về nguy cơ từ việc sử dụng kratom không kiểm soát trong thể thao chuyên nghiệp và xã hội nói chung.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.