Chính sách giảm VAT điện của Andy Burnham sẽ làm chi phí sở hữu xe điện tăng cao cho người không có chỗ đậu ô tô riêng tại Anh

Tại Anh, một trong những rào cản lớn nhất khiến việc chuyển sang dùng xe điện còn hạn chế chính là chi phí vận hành cao hơn đối với những người không có chỗ đậu ô tô riêng. Khoảng một phần ba các hộ gia đình ở Anh, tương đương hơn 9 triệu hộ, không có bãi đậu xe ngoài đường hoặc chỗ đỗ riêng kề nhà. Do đó, chi phí sạc đầy một chiếc xe điện đối với họ cao hơn gấp bốn lần so với những người được lắp đặt thiết bị sạc ngay tại nhà, do phải sử dụng mạng lưới trạm sạc công cộng với mức thuế VAT 20%, cao hơn nhiều so với 5% áp dụng cho điện sinh hoạt.

Chi phí sạc cao đối với người không có chỗ đổ xe riêng càng trở nên nổi bật khi chính sách giảm VAT điện áp dụng từ tháng 10 có thể kéo dài khoảng cách chi phí sạc này hơn nữa.

Ngay trong ngày đầu nhậm chức, Thủ tướng Andy Burnham công bố kế hoạch giảm 5% VAT trên hóa đơn điện sinh hoạt trong vòng sáu tháng, bắt đầu từ ngày 1/10, nhằm giúp các gia đình giảm bớt gánh nặng chi phí tiền điện. Chính phủ dự kiến kinh phí khoảng 850 triệu bảng để tài trợ cho chính sách này sẽ được thu từ việc hủy bỏ dự án thẻ căn cước gây tranh cãi.

Chính sách này sẽ đem lại lợi ích lớn cho số đông người sở hữu xe điện có thể sạc tại nhà, nhưng sẽ khiến khoảng 9 triệu người không có chỗ đậu xe bộn bề không được hưởng lợi về tài chính. Họ vẫn phải trả mức VAT 20% khi sử dụng hệ thống sạc công cộng, làm tăng thêm sự bất bình đẳng trong việc sở hữu xe điện ở Anh.

Hiện giá trần năng lượng do Ofgem áp dụng cho gia đình sử dụng gói biến đổi chuẩn từ 1/7 đến 30/9 là 26,11 pence mỗi kWh. Với mức giá này, một chiếc xe điện có dung lượng pin 100kWh phải tốn khoảng 26,11 bảng để sạc đầy từ 0 đến 100%. Trong khi đó, người sử dụng các gói điện dành riêng cho xe điện với giá sạc thấp vào giờ thấp điểm chỉ phải trả khoảng 7 bảng cho cùng lượng điện.

Ngược lại, với người sử dụng trạm sạc công cộng do không có chỗ đậu xe riêng, chi phí trung bình lên tới 83 pence mỗi kWh, tức mất khoảng 81 bảng để sạc đầy xe điện 100kWh hoặc 40,5 bảng cho xe 50kWh. Khi áp dụng giảm 5% VAT điện sinh hoạt bắt đầu từ tháng 10, khoảng cách chi phí này sẽ càng nới rộng.

Nhiều chuyên gia trong ngành xe điện chỉ trích chính sách thuế VAT hiện tại làm bất bình đẳng hơn việc sở hữu xe điện giữa người có chỗ sạc tại nhà và người không có.

Vicky Edmonds, CEO của EVA England, nhấn mạnh rằng giảm VAT trên hóa đơn điện sinh hoạt là tin vui đối với những người có thể sạc xe tại nhà, giúp giảm đáng kể chi phí vận hành xe điện. Tuy nhiên, hàng triệu người không có chỗ đỗ xe riêng sẽ không nhận được lợi ích tương tự vì không thể sạc tại nhà. Bà kêu gọi chính phủ cần có cải cách cấu trúc để giảm giá trạm sạc công cộng.

John Lewis, giám đốc điều hành char.gy, nhấn mạnh việc chênh lệch VAT giữa điện sinh hoạt 5% và điện từ trạm công cộng 20% tạo ra sự bất công lớn hơn, bất chấp cùng một loại điện. Ông cho rằng việc cân bằng thuế VAT là bước tiếp theo cần thiết để thúc đẩy chuyển đổi xe điện cho mọi người.

Guy Bartlett, CEO mạng lưới sạc công cộng Believ, cũng cho rằng việc khách hàng không có chỗ sạc riêng phải chịu mức thuế VAT cao hơn là một hình thức “định vị theo mã bưu điện” bất công, và việc kết hợp thuế VAT giữa điện sạc công cộng và điện sinh hoạt là cần thiết để làm cho xe điện tiếp cận được với nhiều người hơn.

Với tổng số khoảng 28,4 triệu hộ gia đình tại Anh, có khoảng 67,2% hộ có chỗ đậu xe riêng hoặc gần nhà, tương đương 19 triệu hộ có thể tận dụng được chi phí sạc xe điện rẻ hơn. Điều này tạo động lực khiến họ dễ chuyển đổi sang xe điện khi chi phí vận hành thấp hơn so với xe chạy bằng xăng dầu.

Ngược lại, 32,8%, khoảng 9 triệu hộ không có điều kiện đậu xe riêng sẽ chịu chi phí sạc xe điện cao hơn và do đó có xu hướng tiếp tục sử dụng xe động cơ đốt trong lâu hơn. Báo cáo của Bộ Giao thông vận tải Anh cho biết 91% chủ xe điện hiện nay có thể sạc xe tại nhà, trong khi chỉ 9% trong số đó sống trong các khu nhà phố liền kề hoặc căn hộ chung cư.

Điều này càng làm rõ sự chia rẽ về cơ hội sở hữu xe điện trong xã hội Anh, khi chính sách giảm thuế VAT điện sinh hoạt lại không hỗ trợ được một phần đông không nhỏ người dân do thiếu chỗ đỗ xe.

Daily Mail và This is Money đã liên hệ với Bộ Tài chính Anh để bình luận về vấn đề này nhưng chưa có phản hồi.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.