Khóa học nhận thức tốc độ ở Anh: Người lái xe phải trả phí cao hơn đến 20% tùy nơi

Năm 2024, một kỷ lục mới đã được xác lập tại Anh khi 1,85 triệu người lái xe tham gia Khóa học Nhận thức Tốc độ Quốc gia (National Speed Awareness Course), tăng 12% so với năm trước và tăng tới 70% trong vòng 5 năm qua. Sự gia tăng này phần lớn bắt nguồn từ việc áp dụng rộng rãi các giới hạn tốc độ mới ở mức 20 mph (32 km/h) tại nhiều khu vực.

Số lượng tài xế bị camera ghi nhận vi phạm tốc độ tại các vùng giới hạn 20 mph đã tăng mạnh, từ 21.125 cách đây ba năm lên tới 127.915 vào năm trước, tương đương mức tăng đột biến 505%. Khóa học nhận thức tốc độ được tuyên bố nhằm giúp cải thiện kỹ năng lái xe và tránh bị điểm phạt trên giấy phép lái xe.

Dù mục tiêu của khóa học hướng đến việc giáo dục hơn là xử phạt, người tham gia lại phải đối mặt với sự "xổ số" về chi phí, phụ thuộc vào địa phương tổ chức. Một cuộc khảo sát cho thấy phí tham dự khóa học có thể dao động từ 82 đến 100 bảng Anh, tương đương mức chênh lệch gần 20% giữa các khu vực. Đáng chú ý, tài xế thường chỉ biết phí chính xác sau khi đã chọn ngày và địa điểm học, khiến họ khó lòng so sánh và lựa chọn mức giá hợp lý hơn.

Việc tìm kiếm khóa học giá rẻ phải qua nhiều bước hỏi han nhà cung cấp lần lượt từng nơi, gây phiền hà cho người dân. Cuộc điều tra của Money Mail cũng phát hiện nhiều nhà cung cấp dịch vụ, bao gồm chính quyền địa phương và doanh nghiệp tư nhân, giữ thái độ không minh bạch khi công khai mức phí.

Người lái xe bị ghi nhận vi phạm sẽ nhận được Thư Thông Báo Dự Định Truy Tố (Notice of Intended Prosecution) trong vòng 14 ngày kể từ ngày vi phạm. Thư này cung cấp chi tiết về lỗi, cùng với biểu mẫu phải gửi trả để xác thực danh tính người lái xe vi phạm.

Sau khi gửi biểu mẫu, tài xế nhận được thư thứ hai, trong đó có ba lựa chọn: tham gia khóa học nhận thức tốc độ, chấp nhận mức phạt tiền cố định 100 bảng kèm 3 điểm trừ trên giấy phép hoặc đối mặt với lệnh triệu tập tòa án trong trường hợp vi phạm nghiêm trọng hoặc muốn khiếu nại.

Việc từ chối hoặc bỏ qua các thông báo này có thể khiến người vi phạm bị trừ đến 6 điểm và phạt tiền lên tới 1.000 bảng Anh.

Chương trình khóa học do tổ chức từ thiện Road Safety Trust thông qua UK Road Offender Education (UKROEd) điều phối, đơn vị này thu 6% từ mỗi khoản phí đăng ký, tương đương khoảng 9 triệu bảng mỗi năm. Phần lớn số tiền phí khóa học - 52% - thuộc về lực lượng cảnh sát, còn lại 42% thuộc về nhà cung cấp khóa học hoặc chính quyền địa phương.

Ví dụ, với mức phí 100 bảng, cảnh sát nhận được 52 bảng, nhà cung cấp 42 bảng, và UKROEd 6 bảng. Người phát ngôn UKROEd cho biết mức phí được thiết lập bởi lực lượng cảnh sát truy tố dựa trên hợp đồng với nhà cung cấp, gồm chi phí tổ chức khóa học, phần của cảnh sát và chi phí quản lý hệ thống quốc gia.

Chánh thanh tra Marc Clothier thuộc Trung tâm Điều phối Cảnh sát Quốc gia khẳng định các khoản thu nhằm bù đắp chi phí quản lý và hỗ trợ giáo dục thay thế cho hình thức xử phạt nhằm giảm vi phạm và cải thiện ý thức tài xế, từ đó nâng cao an toàn giao thông.

Những người từng tham gia cho rằng khóa học thiếu hấp dẫn và giống bài giảng mang tính hình thức. Brian Staples, nhà hoạt động về an toàn giao thông và điều hành câu lạc bộ xe cổ Griffins Head Classic Car Club, cho rằng đây là nguồn thu lớn không minh bạch với chỉ mục tiêu thu tiền hơn là cải thiện nhận thức tài xế.

Nhận xét phản ánh một thực tế được nhiều tài xế phản ánh là các tình tiết trong khóa học như lời khuyên đơn giản "bắt đầu hành trình sớm" khiến chương trình kém gắn kết thực tế và không hiệu quả trong việc thay đổi hành vi lái xe.

Các chiến dịch vận động đang thúc đẩy việc áp dụng giới hạn tốc độ 20 mph làm chuẩn mực mới thay vì 30 mph trên các con đường tại nhiều khu vực, dự kiến sẽ khiến số tài xế phải đăng ký khóa học nhận thức tăng mạnh hơn nữa, kéo theo nguồn thu từ phí khóa học cũng tăng lên đáng kể.

Hội đồng An toàn Giao thông Anh và các nhà hoạch định chính sách đã đề xuất mở rộng áp dụng vùng giới hạn 20 mph ở các khu vực đô thị nhằm giảm thiểu nguy cơ tai nạn và tăng cường an toàn. Tuy nhiên, chi phí và sự phân phối không đồng đều của các khóa học là vấn đề cần được cân nhắc cẩn trọng.

Các nhà cung cấp khóa học bao gồm Trusted Trading and Compliance (TTC) điều hành 14 khóa học tại Anh và xứ Wales, cũng như Drivetech thuộc sở hữu của AA với 8 khóa. Phần còn lại do các chính quyền địa phương tổ chức.

Khóa học giá thấp nhất được ghi nhận tại Cleveland, nơi Hội đồng Thành phố Hartlepool thu 82 bảng, trong khi mức phí cao nhất 100 bảng được áp dụng bởi TTC tại Devon và Cornwall, West Mercia, cùng một số nơi khác như Humberside và West Midlands.

Khi nhận được đề nghị tham gia khóa học nhận thức tốc độ, tài xế nên cân nhắc lựa chọn khóa học phù hợp thay vì chỉ chấp nhận khóa học ở khu vực cư trú. Việc tìm hiểu và so sánh giá giữa các nhà cung cấp, kể cả các khóa học trực tuyến, có thể giúp tiết kiệm đáng kể chi phí.

Thay thế việc tham gia khóa học là lựa chọn chấp nhận phạt 100 bảng và 3 điểm trên giấy phép, mức phạt không giảm chi phí mà còn có thể khiến bảo hiểm xe tăng khoảng 10%, tương đương 60 bảng một năm.

Theo quy định của Hội đồng Cảnh sát trưởng Quốc gia, tài xế vi phạm với tốc độ vượt quá giới hạn từ 10% cộng thêm 2 mph tới 10% cộng 9 mph có thể được đề xuất tham gia khóa học thay vì bị trừ điểm phạt.

Ví dụ, trong vùng giới hạn 20 mph, tốc độ được chấp nhận để tham gia khóa học là tới 31 mph; với vùng giới hạn 30 mph, chuẩn tới 42 mph; và vùng giới hạn 70 mph, giới hạn lên tới 86 mph.

Vi phạm vượt quá các mức này thường dẫn đến việc bị trừ điểm và phạt tiền lên đến 75% thu nhập hàng tuần, nghiêm trọng hơn còn có thể bị cấm lái từ 7 đến 28 ngày và bị phạt tới 2.500 bảng cho vi phạm trên đường cao tốc.

Việc bị trừ tổng cộng 12 điểm trên giấy phép trong vòng bốn năm sẽ dẫn đến cấm lái xe sáu tháng.

Theo dõi và đăng ký khóa học cũng như thông tin chi tiết có thể thực hiện tại trang chính thức gov.uk bằng cách tìm kiếm "National Driver Offender Retraining Scheme".

Những thông tin này giúp tài xế hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ khi bị ghi nhận vi phạm và có lựa chọn khôn ngoan để giảm thiểu ảnh hưởng tài chính cũng như điểm phạt trên giấy phép lái xe.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.