Chuyên gia vật lý Laura Grego tiết lộ sự thật về hệ thống diệt vong không gian và kho vũ khí hạt nhân toàn cầu

Laura Grego, một nhà vật lý và nhà hoạt động tại Mỹ, gần đây đã chia sẻ về những diễn biến đáng báo động trong lĩnh vực không gian vũ trụ trước công chúng. Bà từng phát biểu tại một buổi diễn thuyết về các vấn đề về rác thải vũ trụ, luật pháp liên quan đến không gian, và tương lai của nhân loại trong vũ trụ, nhấn mạnh sự cần thiết phải phổ biến kiến thức về không gian cho người dân toàn cầu. Từ những cảnh tượng quan sát bầu trời đầy sao, người dân giờ đây sẽ thấy sự xuất hiện hàng loạt các vệ tinh mới - kế hoạch của SpaceX với đề xuất được phép phóng lên đến 1 triệu vệ tinh đã cho thấy một thay đổi lớn trong cách con người nhìn nhận bầu trời.

Grego, hiện đang ở Cambridge, Massachusetts, làm việc cho chương trình An ninh Toàn cầu tại Union of Concerned Scientists - tổ chức khoa học ra đời từ sự phản đối chiến tranh Việt Nam, vận động nghiên cứu hướng đến các vấn đề xã hội và môi trường, đã trở thành tiếng nói cảnh báo về nguy cơ từ vũ khí không gian và các hệ thống quân sự hiện đại. Bà khẳng định đã từng làm việc để giải thích cho chính quyền Mỹ rằng các viễn cảnh chiến tranh không gian dựa trên khoa học viễn tưởng như trong phim ảnh không thực tế.

Sự quân sự hóa không gian bắt đầu từ khi vệ tinh đầu tiên Sputnik 1 của Liên Xô được phóng lên vào năm 1957. Mục đích ban đầu là để khẳng định ưu thế công nghệ và chính trị trong Chiến tranh Lạnh. Đồng thời, tên lửa phóng vệ tinh cũng tương tự như tên lửa liên lục địa (ICBM) có khả năng mang đầu đạn hạt nhân chỉ trong nửa giờ bay từ Liên Xô sang Mỹ. Không gian không xa như nhiều người tưởng: chỉ cách khoảng 100km tính từ mặt đất, vùng thấp của tầng khí quyển, gần bằng khoảng cách từ London tới Portsmouth. Các tên lửa ICBM sau khi rời bệ phóng thường bay qua không gian gần Trái Đất trong phần lớn hành trình. Vì vậy, không gian cũng trở thành khu vực giám sát lẫn nhau trong việc kiểm soát vũ khí hạt nhân bằng cách chụp ảnh vệ tinh mỗi ngày để xác minh các cam kết kiểm soát vũ khí giữa các quốc gia.

Tuy nhiên, với trình độ công nghệ cao và sự phụ thuộc toàn cầu vào các vệ tinh cho truyền thông, dẫn đường, dự báo thời tiết hoặc thậm chí chiến tranh sử dụng drone, việc các vệ tinh vốn giá trị nhưng lại dễ bị tấn công là một vấn đề nghiêm trọng. Việc gây nhiễu, giả mạo hoặc tấn công mạng vào các vệ tinh đã diễn ra. Mới đây có thông tin Nga đã cố gắng gây nhiễu các vệ tinh Starlink của SpaceX nhằm làm gián đoạn drone Ukraine. Các nước lớn đang phát triển vũ khí nhằm làm tê liệt vệ tinh đối phương mà không phá hủy hoàn toàn để tránh gây thêm rác vũ trụ nguy hiểm.

Về khía cạnh an ninh hạt nhân, Grego nhấn mạnh sự thực rằng các hệ thống cảnh báo sớm tên lửa liên lục địa (ICBM) mới chỉ đạt hiệu quả khoảng dưới 60%, đối nghịch với tuyên bố 100% của một số hệ thống như Golden Dome của Mỹ. Bà giải thích rằng các tên lửa ICBM được đặt trong các hầm chứa cố định và được vệ tinh giám sát chặt chẽ nhằm phát hiện kịp thời nguy cơ tấn công bất ngờ, đồng thời giúp chuẩn bị phản công trong vòng chưa đầy 10 phút. Áp lực thời gian cực cao trong việc ra quyết định của tổng thống Mỹ có thể dẫn đến nguy cơ vô tình kích hoạt một cuộc chiến hạt nhân toàn diện – điều sẽ gây ra ngày tận thế cho nhân loại.

Bà thừa nhận hệ thống cảnh báo hiện nay giống như một "hệ thống diệt vong" được thiết lập mà phần đông người dân không biết đến, nhưng có thể tháo dỡ nếu có ý chí chính trị. Thêm vào đó, các quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân đang nâng cấp và mở rộng kho vũ khí, trong khi các hiệp ước kiểm soát vũ khí đa phương đã hết hiệu lực. Mỹ, Nga, Trung Quốc và các nước khác đều đối mặt với nguy cơ phát triển các vũ khí hạt nhân mới, kể cả dạng vũ khí hạt nhân đặt trên quỹ đạo sát thái hòa ước 1967.

Siêu dự án của SpaceX, bao gồm việc mở rộng quy mô vệ tinh Starlink lên hàng chục nghìn chiếc và tham vọng xây dựng thuộc địa trên sao Hỏa, đang đặt ra nhiều câu hỏi pháp lý và đạo đức về quyền sở hữu và quản lý không gian vũ trụ. Việc một cá nhân hay công ty tư nhân có thể kiểm soát phần lớn bầu trời đêm là vấn đề khiến các chuyên gia như Grego cảnh báo về việc thiếu những quy định phù hợp để đối phó với thực tế đang thay đổi nhanh chóng này.

Grego cho rằng cuộc đua công nghệ lên không gian đang diễn ra nhanh hơn nhiều so với các khung pháp lý lẫn cuộc thảo luận xã hội về cách thức sử dụng không gian bền vững và công bằng. Việc bỏ lại phần lớn công chúng như khán giả thụ động trong các quyết định quan trọng liên quan đến tương lai của nhân loại trong vũ trụ đặt ra những thách thức lớn về trách nhiệm và hội nhập toàn cầu.

Các quốc gia và tổ chức trên thế giới cần chủ động đối thoại, xây dựng luật lệ và cơ chế kiểm soát chặt chẽ nhằm kiểm soát vũ khí không gian, giảm thiểu rủi ro chiến tranh và bảo vệ môi trường không gian cho thế hệ tương lai.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.