Hải quân Mỹ hạn chế tiết lộ lịch sử phục vụ của thủy thủ nhằm siết chặt thông tin với báo chí

Ngày 23/7/2026, Hải quân Hoa Kỳ chính thức đưa ra một chính sách mới không công bố thông tin về lịch sử phục vụ của bất kỳ thủy thủ nào, từ vị trí công tác đến các phần thưởng đã nhận, vốn đã được công khai trong nhiều thập kỷ qua. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth đã thúc đẩy việc siết chặt các quy định nhằm hạn chế khả năng tiếp cận thông tin bởi truyền thông liên quan đến các thành viên lực lượng vũ trang. Đây được xem là bước đi quan trọng trong chuỗi các hạn chế báo chí được áp dụng tại Lầu Năm Góc dưới thời chính quyền hiện tại.

Phát ngôn viên Hải quân, Đại tá Candice Thresh, đại diện cho Văn phòng Tham mưu trưởng Nhân sự Hải quân, cho biết quyết định mở rộng chính sách nhằm đảm bảo tính công bằng, theo đó Hải quân sẽ chỉ xác nhận việc một cá nhân là thủy thủ trong trường hợp được coi là có “mối quan tâm công cộng cao”. Các chi tiết khác về lịch sử phục vụ sẽ được giữ kín cho tới khi các nguy cơ an ninh giảm bớt. Điều này đã làm dấy lên nhiều quan ngại từ giới báo chí và luật pháp về tính minh bạch và quyền tiếp cận thông tin, đặc biệt trong những trường hợp thủy thủ tham gia những sự kiện có sức ảnh hưởng lớn.

Thông tin về lịch sử phục vụ của thủy thủ, như đơn vị công tác và các phần thưởng nhận được, được các văn bản luật và chính sách của Lầu Năm Góc coi là thông tin có thể công bố mà không vi phạm quyền riêng tư cá nhân. Tuy nhiên, theo Đại tá Thresh, Hải quân sẽ chỉ cung cấp những thông tin này trong trường hợp thủy thủ là nhân vật công chúng hoặc có hoàn cảnh đặc biệt, nhưng điều kiện này không được cụ thể hóa rõ ràng dẫn tới khả năng Hải quân có thể tùy ý giới hạn việc tiết lộ thông tin.

Luật sư về quyền tự do báo chí Floyd Abrams chỉ rõ rằng chính sách mới này là nỗ lực hạn chế quyền tự do ngôn luận theo Tu chính án thứ nhất của Hiến pháp Hoa Kỳ. Ông nhận định đây là cách hạn chế những thông tin có thể đặt ra câu hỏi về các quyết định chính sách công của chính phủ liên quan đến các thành viên lực lượng vũ trang. Điều này khiến cho công việc ghi nhận sự kiện liên quan đến các thủy thủ bị thương hoặc gặp nạn trở nên khó khăn hơn nhiều.

Chính sách mới được công bố sau vụ AP yêu cầu hồ sơ tiểu sử của một phi công thuộc đội trình diễn Blue Angels – một bộ phận biểu diễn bay của Hải quân – sau một màn nhào lộn gây tranh cãi trên bãi biển đông người. Mặc dù thông tin này được đăng tải công khai trên trang web chính thức, văn phòng phát ngôn của Hải quân đã từ chối cung cấp hồ sơ chi tiết cho AP, chỉ đưa ra dữ liệu khi AP đặt câu hỏi về chính sách mới.

Bên cạnh đó, chính sách hạn chế truyền thông của Lầu Năm Góc còn bao gồm yêu cầu các phóng viên phải có người hướng dẫn khi tác nghiệp trong khuôn viên Bộ Quốc phòng, cùng với việc đề xuất luật mới để Bộ trưởng Quốc phòng có quyền giữ lại các loại thông tin chưa phân loại nhưng bị kiểm soát (CUI) khỏi công chúng theo Đạo luật Tự do Thông tin (FOIA). Những động thái này đang gây ra nhiều tranh cãi khi các nhà bảo vệ minh bạch và thậm chí các cơ quan giám sát nội bộ của Lầu Năm Góc cho rằng quy định này bị lạm dụng và áp dụng không nhất quán nhằm ngăn chặn thông tin bất lợi được công khai.

Brett Max Kaufman, cố vấn cấp cao thuộc Trung tâm Dân chủ của Liên đoàn Tự do Dân sự Mỹ (ACLU), khẳng định rằng vấn đề phân loại quá mức thông tin trong bộ máy hành pháp là rất lớn suốt nhiều năm qua, và chính phủ không nên được trao thêm quyền hạn để giữ bí mật thông tin dưới hình thức mới. Năm ngoái, Lầu Năm Góc từng cố gắng áp đặt các hạn chế lớn đối với báo chí tác nghiệp trong trụ sở, dẫn đến phần lớn các cơ quan truyền thông trả lại thẻ tác nghiệp và rút lui, chính sách này vẫn đang được kiện tụng tại tòa án liên bang.

Gần đây, Bộ Quốc phòng Mỹ thậm chí đã tuyên bố phòng báo chí của mình là khu vực mật, không cho phép báo chí tự do ra vào tác nghiệp, càng làm tăng thêm sự ngột ngạt trong quan hệ giữa các cơ quan truyền thông và chính phủ hiện thời.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.