Sự thật về can thiệp bầu cử mà Trump không đề cập đến

Tổng thống Donald Trump đã nhiều lần tuyên bố bầu cử tổng thống Mỹ năm 2020 bị thao túng và khẳng định sẽ công bố bằng chứng, tuy nhiên bài phát biểu gần đây nhất của ông lại không cung cấp thêm thông tin mới mà chủ yếu lặp lại những cáo buộc cũ không có chứng cứ xác thực. Quan trọng hơn, các tài liệu tình báo Mỹ lại có những nhận định khác về vấn đề này mà Trump không đề cập.

Điều cần nhấn mạnh là ảnh hưởng bầu cử và can thiệp bầu cử là hai khái niệm khác biệt nhưng thường bị nhầm lẫn, kể cả trong giới truyền thông. Hội đồng Tình báo Quốc gia Mỹ (National Intelligence Council) giải thích rõ ràng rằng ảnh hưởng bầu cử thường là các hoạt động nhằm tác động đến suy nghĩ và quyết định của cử tri thông qua các phương tiện như tuyên bố công khai, hỗ trợ ngoại giao, trừng phạt kinh tế, hay các hoạt động bí mật như truyền thông ngầm hoặc tuyển dụng các tác nhân ảnh hưởng.

Ngược lại, can thiệp bầu cử đề cập đến những hành động nhằm tác động trực tiếp vào các khía cạnh kỹ thuật của quá trình bầu cử như đăng ký cử tri, bỏ phiếu, kiểm phiếu và báo cáo kết quả.

Có nhiều bằng chứng cho thấy các quốc gia nước ngoài tham gia vào các hoạt động ảnh hưởng bầu cử ở Mỹ, nhưng hầu như không có bằng chứng thuyết phục nào về việc can thiệp kỹ thuật vào hệ thống bầu cử. Theo phân tích của chuyên gia, ngay cả Trump cũng đã từng có những hành vi ảnh hưởng đến bầu cử nước ngoài khi ông gửi Phó Tổng thống JD Vance đến Hungary để vận động công khai cho Thủ tướng Victor Orbán, người đã thất bại trong cuộc bầu cử đó. Điều này cho thấy không ít sự mâu thuẫn trong cách ông Trump nhìn nhận về vấn đề này.

Nếu Trung Quốc hay Nga gửi phó tổng thống hoặc quan chức cấp cao đến Mỹ để vận động cho ứng cử viên đảng Dân chủ như Joe Biden hay Kamala Harris thì chắc chắn sẽ gây ra làn sóng phản đối gay gắt từ phía Trump và phe Cộng hòa.

Trump từng công bố nhiều báo cáo và email của các cơ quan tình báo Mỹ trong đó có các cảnh báo về khả năng các quốc gia như Trung Quốc có thể can thiệp vào bầu cử 2020. Ví dụ, hồi tháng 1/2020, Hội đồng Tình báo Quốc gia cho rằng Nga, Trung Quốc, Iran, Triều Tiên và các nhóm phi chính phủ có khả năng xâm nhập cơ sở hạ tầng bầu cử Mỹ. Tuy nhiên, báo cáo đánh giá sau bầu cử tháng 3/2021 của Hội đồng lại nêu rõ không có dấu hiệu cho thấy bất kỳ tác nhân nước ngoài nào cố gắng thay đổi trực tiếp các khía cạnh kỹ thuật của quá trình bỏ phiếu.

Báo cáo cũng kết luận rằng Nga đã tiến hành các chiến dịch ảnh hưởng bầu cử, trong đó có việc phủ nhận và đả kích ông Biden, nhưng Trung Quốc không triển khai các nỗ lực can thiệp và chỉ cân nhắc một số hoạt động nhằm ảnh hưởng nhưng không thực hiện. Đây là điểm hoàn toàn trái ngược với lập luận được ông Trump đưa ra trong bài phát biểu.

Hệ thống bầu cử Mỹ có tính phi tập trung cao. Hội nghị các cơ quan lập pháp bang Mỹ giải thích rằng các quan chức ở cấp hạt hoặc thành phố đảm nhận phần lớn công tác tổ chức bầu cử, trong khi chính quyền bang và liên bang cũng có vai trò hỗ trợ. Do đó, việc một tác nhân nước ngoài có thể xâm nhập hệ thống bầu cử trên diện rộng gần như rất khó khăn và không thể ảnh hưởng tới toàn bộ các khu vực bầu cử.

Cộng đồng tình báo Mỹ lo ngại rằng các đối thủ nước ngoài có thể đưa ra các tuyên bố sai lệch về khả năng can thiệp vào hạ tầng bầu cử nhằm làm suy giảm lòng tin của người dân Mỹ với các quy trình bầu cử. Theo tài liệu do Trump công bố gần đây, nhiều người Mỹ không hiểu rõ cách thức tổ chức bầu cử nên dễ dàng tiếp nhận các thông tin sai lệch.

Điều đáng nói là chính ông Trump là người đã lan truyền thông tin cho rằng bầu cử Mỹ không đáng tin vì có sự can thiệp của nước ngoài, dù bằng chứng không xác thực. Trong bối cảnh các cuộc bầu cử giữa kỳ đang tiến gần, việc này có thể gây ảnh hưởng tiêu cực cho phe Cộng hòa.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.