Cựu GĐ NAPIMS khẳng định không có 210 nghìn tỷ đồng thất thoát tại NNPC

Tại cuộc họp với Ủy ban Tài chính của Thượng viện Nigeria, ông Bala Wunti, nguyên Giám đốc Điều hành của Dịch vụ Quản lý Đầu tư Dầu khí Quốc gia (NAPIMS) thuộc NNPC, cho biết không có dấu hiệu nào trong báo cáo tài chính kiểm toán năm 2023 của NNPC xác nhận việc thất thoát 210 nghìn tỷ đồng. Ông Wunti đã xem xét các con số theo yêu cầu của Ủy ban và khẳng định không có khoản tiền nào bị mất mát như cáo buộc.

NAPIMS (hiện đổi tên thành NNPC Upstream Investment Management Services - NUIS) giữ vai trò quản lý các khoản đầu tư của chính phủ liên bang trong lĩnh vực thượng nguồn dầu khí, bao gồm các hợp đồng liên doanh và chia sản lượng với các công ty dầu quốc tế.

Ông Wunti cho biết con số 210 nghìn tỷ đồng được đưa ra từ việc cộng nhầm hai khoản mục khác biệt trong bảng cân đối kế toán: 107 nghìn tỷ đồng là các khoản phải thu, tức số tiền các đối tác còn nợ NNPC, và 103 nghìn tỷ đồng là các khoản chi phí dồn tích, thể hiện khoản nợ của NNPC với bên ngoài.

"Phần phải thu là số tiền người ta còn nợ bạn, còn chi phí dồn tích là bạn nợ người ta. Các chuẩn mực kế toán yêu cầu hai khoản này phải được trình bày riêng biệt, không thể cộng lại rồi gọi là tiền mất tích," ông giải thích.

Ông nhấn mạnh rằng kết luận về việc mất tiền là không có cơ sở và không có dữ liệu nào trong báo cáo tài chính kiểm toán 2023 chứng minh điều đó. Mặc dù nhiệm kỳ của ông không bao phủ toàn bộ thời gian được xem xét, song phần lớn giai đoạn này thuộc trong khoảng ông điều hành NAPIMS, giúp ông có thể giải thích rõ các khía cạnh kế toán trước Ủy ban.

Ông Wunti lưu ý rằng NNPC có hệ thống kế toán phức tạp hơn những doanh nghiệp thương mại thông thường khi vừa hoạt động như một doanh nghiệp, vừa quản lý tài sản dầu khí nhà nước và thực hiện các nhiệm vụ chiến lược bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Trong nhiệm kỳ lãnh đạo từ tháng 3/2020 và đảm nhận vai trò Giám đốc Đầu tư Hải ngoại của NUIS đến tháng 12/2024, ông cho hay không có báo cáo nào về gian lận hay thiếu hụt tài chính xảy ra.

Dù Luật Công nghiệp Dầu khí (PIA) đã tách biệt một số chức năng thương mại và quản lý của NNPC, công ty vẫn giữ các báo cáo kế toán riêng biệt để phản ánh hoạt động thương mại và quản lý tài sản quốc gia.

Ông Wunti cũng phủ nhận thông tin rằng NNPC đã chi đến 5,8 tỷ đồng cho việc đăng ký thành lập công ty sau khi PIA có hiệu lực. Trên thực tế, số tiền các cơ quan chính phủ nhận được từ đăng ký và thủ tục thuế chỉ là khoảng 2,45 tỷ đồng.

Ông giải thích rằng sự chênh lệch phát sinh do các khoản chi phí được ghi sổ ở các bộ phận khác nhau. Một bộ phận thực hiện thanh toán thay cho các cổ đông nhà nước, trong khi một bộ phận ghi nhận chi phí cho mục đích báo cáo pháp lý. "Số tiền thực chỉ là 2,45 tỷ đồng và được chuyển trực tiếp cho các cơ quan chính phủ, không có bên thứ ba nào nhận tiền," ông Wunti khẳng định.

Ông Wunti đề xuất tăng cường hợp tác giữa NNPC, Văn phòng Kế toán trưởng Liên bang và Văn phòng Kiểm toán nhà nước nhằm nâng cao hiểu biết về phương pháp kế toán đặc thù của NNPC. Đồng thời, ông kêu gọi mọi người nên hiểu rõ hơn về Luật Công nghiệp Dầu khí, Hiến pháp và các quy định liên quan đến hoạt động của công ty.

Chủ tịch Ủy ban, Thượng nghị sĩ Ibrahim Dankwambo, nhận định chưa có bằng chứng nào cho thấy số tiền nào bị mất tại NNPC. Ông nhấn mạnh mục đích cuộc khảo sát là để đảm bảo tính minh bạch và hiểu rõ hơn báo cáo tài chính kiểm toán chứ không phải để xác thực các thông tin thất thoát.

Ủy ban sẽ xem kỹ các tài liệu do ông Wunti cung cấp cùng báo cáo tài chính 2023 trước khi quyết định có cần thêm thông tin giải trình hay không. Phiên họp sau đó được hoãn để tiếp tục nghiên cứu các tài liệu.

Cuộc kiểm tra báo cáo tài chính 2023 của NNPC đang thu hút sự chú ý lớn từ dư luận, trước các cáo buộc về sai phạm tài chính và các cách hiểu khác nhau về các số liệu trong báo cáo.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.